Để tiến nhanh hơn, xa hơn

Đam mê dẫn lối

Giải Khuyến khích trong cuộc thi ảnh nghệ thuật Rú Chá, Cồn Tè, sắc màu sông nước do Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) tổ chức năm 2022 trao cho Nguyễn Xuân Thao đã như một cú huých đặc biệt với anh. Thấy anh là người có ham thích chụp ảnh từ lâu và có góc nhìn riêng, một người bạn đã gửi thông tin về cuộc thi này đến anh và động viên anh tham gia. “Giải thưởng tuy trị giá không lớn nhưng lại có giá trị vô cùng lớn về mặt tinh thần đối với tôi”, anh Thao nhớ lại.

Anh bắt đầu dành thời gian nhiều hơn cho nhiếp ảnh. Tuy nhiên, như anh chia sẻ, sau hào hứng ban đầu, anh rơi vào tâm trạng mơ hồ, thậm chí là hoang mang vì không biết bước đường tiếp theo của mình sẽ như thế nào. “Tôi chỉ có thể xác định là cứ dành thời gian cho ảnh nhiều nhất có thể và tích cực tham gia các cuộc thi ảnh ở địa phương và toàn quốc. Qua đó, tôi có nhiều cơ hội trò chuyện, học hỏi trực tiếp từ phân tích ảnh của các tay máy đàn anh và tự rút ra nhiều bài học kinh nghiệm”, anh Thao cho biết. Anh cũng dành thời gian tự tìm hiểu về các xu hướng nghệ thuật nhiếp ảnh ở trong và ngoài nước, song chủ yếu là qua internet.

Đối với một người chụp ảnh bắt đầu từ đam mê đơn thuần như Nguyễn Xuân Thao, để có thể cải thiện, bồi dưỡng thường xuyên nhận thức của mình về nghề nghiệp, việc theo học các khóa đào tạo chính quy là không đơn giản, phần bởi điều kiện hạ tầng ở địa phương. Được biết, tại Huế, hiện chưa có cơ sở đào tạo chính quy về nhiếp ảnh nói chung, nhiếp ảnh nghệ thuật nói riêng. Thay vào đó, một vài nhà nhiếp ảnh nhiều kinh nghiệm đã tự mở lớp hướng dẫn chụp ảnh, nhưng thiên về kỹ thuật cơ bản.

Tạo nền để vững tin phát triển

Những trường hợp tự học như Nguyễn Xuân Thao không phải là hiếm trong giới nhiếp ảnh ở nước ta hiện nay, khi điều kiện kinh tế phát triển tạo cơ hội cho việc tiếp nhận các tiến bộ công nghệ và kỹ thuật trong nhiếp ảnh, như camera kỹ thuật số, các phần mềm hỗ trợ chỉnh sửa ảnh, thiết bị flycam... Tuy nhiên, đó không phải là tất cả.

Còn nhớ, nhân dịp tham dự Photo Hanoi’23-Liên hoan nhiếp ảnh quốc tế lần đầu được tổ chức tại Việt Nam, nhiếp ảnh gia Nguyễn Xuân Khánh chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần trong một niềm vui và tự hào nghề nghiệp của ông khi nhìn thấy sự trưởng thành của sinh viên mình. Một số sinh viên khóa đầu tiên mà ông tin tưởng giới thiệu đi làm phóng viên ảnh ở các báo lớn như Thanh Niên, Tuổi trẻ và sau nhiều năm, vẫn tiếp tục công việc. Đặc biệt một sinh viên ở khóa thứ hai đã tiếp tục học lên hệ đại học tại Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, nhận được một số học bổng lưu trú ở Pháp, Mỹ, được triển lãm ở đó rồi trở lại quê hương tiếp tục lao động nghệ thuật. Anh được Ban tổ chức chọn làm một trong những giám tuyển của Liên hoan này và anh đã mời người thầy của mình tham gia một sự kiện triển lãm thuộc Liên hoan. “Đó là một niềm vui của tôi, không phải vì trò mời thầy mà là vì tôi thấy trò trưởng thành trên con đường mà em theo đuổi”, ông Khánh nói.

Việc học tập bài bản trong môi trường đào tạo chuyên nghiệp sẽ tạo cơ hội cho người học được tiếp cận hệ thống lý thuyết nền tảng và mới cập nhật về nghệ thuật tạo hình nói chung, nghệ thuật nhiếp ảnh nói riêng. Bên cạnh đó, trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, những hoạt động hợp tác quốc tế trong đào tạo chính quy đem tới cơ hội giao lưu, mở mang tầm nhìn của người học.

Theo thạc sĩ Phan Thị Phương Hiền, Trưởng khoa Nhiếp ảnh, Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Hà Nội, Nhiếp ảnh nghệ thuật là chuyên ngành đầu tiên mà Khoa Nhiếp ảnh đào tạo với mục tiêu tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này. Trong những năm gần đây, khoa và nhà trường luôn chú trọng mở rộng kết nối, giao lưu và hợp tác với các cơ sở đào tạo trong nước và đặc biệt là nước ngoài về nhiếp ảnh nghệ thuật nói riêng và nhiếp ảnh nói chung. “Đặc biệt, Khoa hợp tác chặt chẽ với các chuyên gia trong và ngoài nước, mời những nghệ sĩ nhiếp ảnh danh tiếng, các chuyên gia công nghệ nhiếp ảnh hàng đầu tham gia các buổi talkshow, tọa đàm để chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng và cập nhật những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực này”, bà Hiền nhấn mạnh. Riêng về phần xây dựng nội dung chương trình đào tạo, giảng viên của khoa luôn tham khảo, đối sánh với các chương trình đào tạo nhiếp ảnh tiên tiến trên thế giới như tại Australia, Mỹ, Trung Quốc,... nhằm bảo đảm sự cập nhật và hội nhập quốc tế.

Kể từ khi thành lập năm 2005, Khoa Nhiếp ảnh đã có nhiều cựu sinh viên thành danh trong lĩnh vực nhiếp ảnh báo chí, nhiếp ảnh nghệ thuật và trở lại làm giảng viên, trợ giảng, truyền cảm hứng và động lực học tập, sáng tạo cho thế hệ tiếp sau. Có thể kể đến một số tên tuổi như Nguyễn Phương Hoa, Trần Thanh Giang, Nguyễn Tất Sơn (công tác tại Thông tấn xã Việt Nam), Nông Việt Linh (Báo Dân Trí), tay máy trẻ Đồng Hiếu hiện là giảng viên của khoa. Năm 2023, Đồng Hiếu giành Giải thưởng xuất sắc-hạng mục Sinh thái tự nhiên với dự án ảnh “Từ con suối ra biển khơi”, tại Xishuangbanna Foto Festival, Trung Quốc.

Trong bối cảnh ảnh hưởng truyền thông thị giác toàn cầu luôn gia tăng cùng tiến trình hội nhập thế giới ngày càng sâu rộng, các lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật thị giác, trong đó có nhiếp ảnh nghệ thuật, cũng phát triển không ngừng với đa dạng xu hướng, trường phái. Chính vì vậy, bên cạnh nỗ lực tự học của các cá nhân, vẫn rất cần có được một khung cảnh rộng mở hơn về đào tạo nhiếp ảnh ở nước ta theo hướng chuyên nghiệp, tiến bộ. Hy vọng rằng tới đây, sẽ có thêm nhiều hình thức đào tạo chất lượng cao và linh hoạt được triển khai, để tạo thêm cơ hội cho các tay máy ham mê lĩnh vực này ở nhiều địa phương, như anh Nguyễn Xuân Thao, tiếp cận các điều kiện đào tạo bài bản để có thể tiến nhanh, tiến xa hơn.