Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang vừa ký ban hành Công điện 1034/CĐ-TTg ngày 31/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động ứng phó mưa lũ, bảo đảm an toàn cho người dân tại khu vực miền trung và Tây Nguyên.
Thiệt hại nặng nề
Công điện trên yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức rà soát, sơ tán những hộ dân ở khu vực nguy hiểm, nhất là các hộ ở khu vực đã xảy ra hoặc có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét, ngập sâu đến nơi an toàn; có phương án hỗ trợ chỗ ở tạm, lương thực, nhu yếu phẩm cho người dân phải sơ tán, bảo đảm ổn định đời sống cho người dân.
Theo số liệu thống kê, do tác động của đợt mưa lớn kéo dài mấy ngày qua, toàn xã Cẩm Duệ (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) có 14 điểm sạt lở dọc bờ sông Ngàn Mọ, trong đó có bốn vị trí sạt lở nguy hiểm với tổng chiều dài khoảng 150m, ảnh hưởng trực tiếp đến 12 hộ dân. Dưới tác động của dòng chảy xiết, khu vực dọc bờ sông Ngàn Mọ thường xuyên bị xói lở, tạo thành những vực sâu thẳng đứng và cứ sau một đợt mưa lớn, lại xuất hiện thêm các điểm xói lở mới. Là cư dân ở khu vực này, ông Ngô Văn Hải chia sẻ: "Dù đã nỗ lực phòng chống tác hại của mưa lũ, nhưng năm nào hoa màu, đất đai, công trình thủy lợi ở địa phương cũng đều chịu ảnh hưởng nghiêm trọng bởi thiên tai".
Ông Đặng Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cẩm Duệ cho biết rõ hơn, ngay sau khi xuất hiện các điểm sạt lở mới, chính quyền địa phương đã điều động hơn 100 nhân lực tại chỗ để vận chuyển 100 rọ đá; 200m3 đá hộc, 500 cọc tre cùng máy múc để khắc phục tạm thời. Đến cuối ngày 31/10, công tác khắc phục các điểm sạt lở đã được hoàn thành. Tuy vậy, với thực trạng địa hình ở khu vực bị sạt lở, đây chỉ là giải pháp trước mắt; về lâu dài, địa phương đề nghị tỉnh tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí để xây kiên cố bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân.
Không chỉ ở khu vực sông Ngàn Mọ, tình trạng sạt lở bờ sông, xói lở đường giao thông cũng diễn ra khá phổ biến ở các huyện miền núi. Chỉ tính riêng huyện Vũ Quang, đợt mưa lũ vừa qua đã gây ra 25 điểm sạt lở tại các tuyến đường với chiều dài điểm sạt lở hơn 1,3 km. Đặc biệt, tại Km354+900 đến 355+400 trên tuyến đường sắt bắc-nam đoạn qua địa bàn thôn Liên Châu, xã Đức Liên (huyện Vũ Quang) đã xuất hiện các hàm ếch rỗng dưới thân đường ray với chiều dài 100m. Sự cố sạt lở đường ray gây ngưng trệ việc lưu thông trên tuyến đường sắt bắc-nam trong hai ngày. Phó Giám đốc Công ty cổ phần đường sắt Nghệ Tĩnh Trần Văn Kế cho biết, mặc dù khối lượng đất đá sạt lở không nhiều, tuy nhiên do vị trí đường sắt nằm ở khu vực độc đạo, các lực lượng tham gia khắc phục sự cố chỉ tiếp cận được bằng đường sắt, không tiếp cận được bằng đường bộ nên phải đến tối 31/10 việc khắc phục sụt lún đường tàu đoạn qua xã Đức Liên mới cơ bản được hoàn thành. Theo chia sẻ của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Vũ Quang Bùi Khắc Bằng, đây không phải là lần đầu tuyến đường sắt đoạn qua xã Đức Liên bị ảnh hưởng, sạt lở. Chính quyền địa phương đã nhiều lần đề nghị các cơ quan có thẩm quyền chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ đường tàu bền vững. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đề nghị Bộ Giao thông vận tải cùng các đơn vị liên quan xây dựng hệ thống kè gia cố dọc bờ sông để bảo vệ đường ray tại những khu vực tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.
Còn tại Quảng Bình, Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Quảng Bình, cho biết mưa lớn liên tục trong những ngày qua khiến tình trạng sạt lở, ngập lụt và chia cắt diễn ra cục bộ tại một số địa phương. Tại xã Đức Hóa, huyện Tuyên Hóa, cầu Cha Rào bị ngập, ngầm tràn thôn Đức Phú đi xóm Cồn Ran ngập 0,5m khiến giao thông bị chia cắt. Tại huyện Bố Trạch, một số điểm trên tuyến Quốc lộ 15 và các tuyến giao thông liên xã Cự Nẫm, thị trấn Nông trường Việt Trung bị ngập lụt cục bộ, chia cắt giao thông. Ở các huyện Minh Hóa, Tuyên Hóa, một số đoạn đường bị sạt lở, giao thông ách tắc.
Mưa to trút xuống thành phố Đồng Hới gây ngập các tuyến đường Trần Hưng Đạo, Hữu Nghị, Hai Bà Trưng, Bà Triệu… và đường trong các khu dân cư ở phường Đồng Phú, Đồng Hải, Bắc Lý… Do nước ngập sâu, nhiều ô-tô cá nhân bị ngập nước, chết máy phải nhờ cứu hộ. Nhiều ngôi nhà ở nơi trũng thấp bị nước tràn vào nhà làm hư hỏng tài sản.
 |
| Mưa to khiến nhiều tuyến phố tại Đồng Hới (Quảng Bình) biến thành sông. |
Chủ động kiểm soát các công trình hồ đập xung yếu
Liên quan đến công tác khắc phục sau mưa lũ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Hương Khê Phan Kỳ cho biết, sau đợt mưa lớn kéo dài, cấp ủy, chính quyền địa phương đang huy động các lực lượng trong và ngoài tỉnh, động viên bà con dọn dẹp, vệ sinh nhà cửa, trường học, nhất là không để rác gây ô nhiễm môi trường, phát sinh dịch bệnh. Còn đại diện Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Hà Tĩnh thông tin: "Các cơ quan, địa phương, đơn vị ở tỉnh Hà Tĩnh đang tập trung triển khai nhiều phương án ứng phó với mưa lũ theo phương châm "4 tại chỗ", đề phòng những trận mưa khác có thể diễn ra. Ngoài ra, tiếp tục tuyên truyền, cảnh báo người dân chủ động phòng chống lũ quét, sạt lở đất. Công tác huy động lực lượng, phương tiện giúp đỡ, hỗ trợ người dân tập trung khắc phục hậu quả cũng được quan tâm".
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị tỉnh Hà Tĩnh khẩn trương khắc phục các công trình hạ tầng thủy lợi thiết yếu bị hư hỏng do lũ lụt để phục vụ nhu cầu sản xuất của người dân. Thời gian tới, địa phương cần tổ chức rà soát các công trình hồ đập xung yếu và có giải pháp sửa chữa. Trước mắt, khắc phục các hạ tầng thủy lợi thiết yếu (trong đó có đập Tắt, xã Hòa Hải, Hương Khê) để phục vụ nhu cầu sản xuất nông nghiệp của người dân.
Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình cũng có văn bản chỉ đạo các địa phương theo dõi diễn biến mưa lớn, gió mạnh trên biển để thông báo cho các phương tiện tàu, thuyền biết chủ động phòng tránh; chủ động kiểm tra các khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất, sẵn sàng triển khai các phương án ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ". Qua rà soát tại huyện Minh Hóa, cho thấy có nhiều vị trí trên địa bàn có nguy cơ sạt lở cao như tiểu khu 8, thị trấn Quy Đạt, bản Bãi Dinh, xã Dân Hóa… Lãnh đạo huyện Minh Hóa đã chỉ đạo lực lượng tại chỗ thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở các hộ dân trong khu vực có cảnh báo và chủ động phương án di dời ngay nếu mưa to kéo dài. Tại "rốn lũ" Tân Hóa, những năm gần đây người dân đã có "nhà phao" nên chủ động và an toàn hơn trong mỗi khi nước lũ dâng cao. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Hóa Trương Thanh Duẫn, từ đầu mùa mưa, những tài sản có giá trị và lương thực, thực phẩm đã được bà con đưa vào gần 700 "nhà nổi" trong toàn xã để có thể sinh hoạt bình thường khi nước lũ lớn đổ về. Mặc dù nước lũ năm nay chưa làm ngập khu dân cư nhưng sự chủ động ứng phó của người dân Tân Hóa sẽ làm giảm tối đa thiệt hại nếu không may bị ngập.
