Tại hội nghị với các bộ, ngành về giải ngân vốn ĐTC nguồn vay nước ngoài của Chính phủ chín tháng năm 2020, do Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (QLN&TCĐN), Bộ Tài chính tổ chức, Cục trưởng QLN&TCĐN Trương Hùng Long cho biết, thời gian vừa qua, Chính phủ, các bộ đều thực hiện nhiều biện pháp thúc đẩy giải ngân. Vì vậy, tỷ lệ giải ngân vốn ĐTC nguồn vay nước ngoài trong tháng 9 tăng 4.315,570 tỷ đồng, tăng 558,659 tỷ đồng so tháng 8 (tăng 3,14% so giải ngân trên kế hoạch vốn đã được ghi nhận trong tháng 8). Bên cạnh đó, trong chín tháng năm 2020, bộ còn tập trung ngân sách tiếp theo dự toán 2019 và phần vốn được kéo dài, chuyển nguồn, trị giá 2.671 tỷ đồng. Tiến độ giải ngân ở một số bộ, ngành đã có tiến triển tốt như: Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Bộ GTVT, Bộ Y tế…
Theo bà Phan Lê Thu Hằng, Phó Vụ trưởng Kế hoạch tài chính Bộ Y tế, trong tháng 9, Bộ Y tế đã đề nghị điều chỉnh giảm kế hoạch vốn nước ngoài năm 2020 hơn 428,7 tỷ đồng. Kế hoạch vốn nước ngoài sau điều chỉnh giảm còn hơn 671,8 tỷ đồng. Tính đến ngày 9-10-2020, Bộ Y tế giải ngân vốn ĐTC nguồn vay nước ngoài hơn 381,1 tỷ đồng, đạt 57% so kế hoạch vốn, sau khi điều chỉnh giảm.
Ông Đinh Minh Tùng, Phó Vụ trưởng Kế hoạch tài chính Bộ GD&ĐT thì cho biết, tổng số vốn phân bổ theo kế hoạch cho Bộ GD&ĐT là 2.006 tỷ đồng. Bộ cũng đã đề nghị trả lại khoảng 447 tỷ đồng. Qua số liệu tổng hợp của Bộ GD&ĐT, tỷ lệ giải ngân tới ngày 30-9-2020 đạt 39% so kế hoạch vốn được giao, tăng 18% so tháng 8-2020. Tỷ lệ giải ngân của Bộ GD&ĐT tăng cao do lãnh đạo bộ đã chỉ đạo quyết liệt, thành lập đoàn công tác thúc đẩy giải ngân, phân công lãnh đạo bộ trực tiếp phụ trách một số nhóm dự án (DA); qua đó ngay trong tháng 9 đã trực tiếp tháo gỡ vướng mắc của một số DA, đặc biệt là DA vốn vay nước ngoài (ODA).
Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Kế hoạch và đầu tư Bộ GTVT, năm 2020, bộ này được giao kế hoạch vốn đầu tư công 39 nghìn tỷ đồng. Hiện, Bộ GTVT đã công khai giao chi tiết 100% số vốn này; đồng thời đã giải ngân được 26.760 tỷ đồng, đạt 67,7% kế hoạch năm, trong đó giải ngân nguồn vốn vay nước ngoài, vốn ODA khoảng 3.236 tỷ đồng, đạt 52,8%. Cụ thể, DA tuyến đường sắt đô thị số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên, tách phần đô thị chuyển cho TP Hà Nội và phần do Bộ GTVT triển khai, Bộ GTVT đang quy hoạch mạng lưới đường sắt 2020 - 2025 tách DA này thành hai phần, trên cơ sở đó sẽ làm việc với địa phương và các bộ, ngành để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định; DA đường cao tốc Bến Lức - Long Thành, việc giải quyết vướng mắc sẽ góp phần đẩy nhanh giải ngân cho DA. Về cam kết giải ngân, Bộ GTVT cam kết giải ngân 100% vốn ODA cho năm 2020. Tuy nhiên, giá trị giải ngân có sự khác so số liệu của Bộ Tài chính, chính vì vậy, Bộ GTVT chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý DA cùng với Kho bạc Nhà nước (KBNN) rà soát và khớp số liệu, để thống nhất báo cáo Chính phủ.
Bộ Tài chính ghi nhận 10/12 bộ, ngành, trừ Bộ KH&ĐT, Đại học Quốc gia Hà Nội, cam kết hoàn thành giải ngân vốn ĐTC nguồn vay nước ngoài sau khi điều chỉnh giảm một phần hoặc toàn bộ kế hoạch vốn, trừ Bộ GTVT không đề xuất cắt giảm vốn. Tổng số vốn các bộ đề nghị giảm kế hoạch vốn đang được Bộ KH&ĐT tổng hợp và chuẩn bị báo cáo các cấp có thẩm quyền xem xét quyết định là hơn 4.717 tỷ đồng.
Theo Phó Tổng giám đốc KBNN Nguyễn Việt Hồng, hiện nay, đối với kiểm soát chi thực hiện thủ tục kiểm soát xác nhận thanh toán, KBNN đã thực hiện đúng quy định (Điều 10, Nghị định số 11/2020/NĐ-CP). Thời gian kiểm soát, xác nhận vốn vay nước ngoài của KBNN tối đa không quá ba ngày làm việc. Việc giao nhận hồ sơ và trả kết quả của KBNN với chủ đầu tư được thực hiện qua phiếu giao nhận bảo đảm đúng thời gian quy định. Tuy nhiên đến nay, KBNN chưa nhận được phản ánh kiến nghị nào của chủ đầu tư về việc chậm giải quyết thủ tục kiểm soát xác nhận thanh toán vốn nước ngoài qua KBNN.
Về thời gian kiểm soát đơn rút vốn, theo Phó Cục trưởng QLN&TCĐN Hoàng Hải, Bộ Tài chính đã rút ngắn thời gian xử lý đối với các hồ sơ rút vốn hợp lệ chỉ trong vòng một đến hai ngày làm việc so quy định hiện hành. Đối với các đơn rút vốn chưa đủ điều kiện giải quyết, Bộ Tài chính đã có công văn trả lại ngay để chủ DA hoàn thiện, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật về chi tiêu ngân sách và tuân thủ quy định của hiệp định vay. Tính đến hết tháng 9-2020, Bộ Tài chính đã nhận 560 hồ sơ rút vốn, trong đó đã giải quyết được 554 hồ sơ, chiếm 98,8%. Bộ Tài chính đã trả lại ngay sáu hồ sơ và đề nghị sớm hoàn thiện.
Qua quá trình theo dõi, đánh giá công tác giải ngân và làm việc với các bộ, chủ DA, Bộ Tài chính nhận thấy, kết quả giải ngân của các DA sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi vẫn tiếp tục thấp do chưa có khối lượng cho giải ngân. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chính là: DA chưa hoàn thành các thủ tục đầu tư trong nước, như: chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, phê duyệt hợp đồng, công tác đấu thầu triển khai chậm…
Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục coi giải ngân vốn ĐTC nguồn vay ODA, vay ưu đãi là nhiệm vụ trọng tâm trong năm và phối hợp cơ quan chủ quản trong các vấn đề liên quan đàm phán ký kết. Đồng thời, hoàn thành thủ tục hiệu lực của hiệp định vay, điều chỉnh hiệp định vay (nếu có); ký hợp đồng cho vay lại, rà soát đẩy nhanh tiến độ các việc liên quan giải ngân và trao đổi với nhà tài trợ về các vấn đề phát sinh trong quá trình giải ngân.
