Bảo đảm an ninh năng lượng
Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đều cắt giảm sản lượng khi các kho lưu trữ nhanh chóng lấp đầy do hoạt động vận tải bị tắc nghẽn tại eo biển Hormuz. Tình trạng khan hiếm nguồn cung dầu thô và các chế phẩm dầu mỏ từ Trung Đông đã buộc các nhà máy lọc dầu phải thu hẹp hoạt động, đồng thời trì hoãn kế hoạch giao hàng. Thậm chí tại châu Á, các bên mua năng lượng đang phải trả giá cao hơn đối thủ để tranh giành các lô hàng vốn ban đầu được chuyển đến các khu vực khác.
Trước tình hình đó, nhiều quốc gia huy động mọi nguồn lực trong nước và hợp tác quốc tế để bảo đảm an ninh năng lượng. Trung Quốc tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời điều chỉnh tăng giá bán lẻ xăng và dầu diesel trong nước từ ngày 10/3. Bắc Kinh nhấn mạnh an ninh năng lượng có ý nghĩa quan trọng đối với kinh tế toàn cầu, do đó hối thúc các bên bảo đảm nguồn cung ổn định, thông suốt.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết, chính phủ đang xem xét các biện pháp nhằm hạn chế đà tăng của giá xăng, trong đó không loại trừ khả năng trích quỹ dự phòng để bình ổn giá nhiên liệu. Tokyo hiện có khoảng 860 tỷ yen (5,4 tỷ USD) quỹ dự phòng để triển khai các biện pháp ứng phó trong một đến hai tháng tới, trong bối cảnh “đất nước mặt trời mọc” nhập khẩu hơn 90% lượng dầu thô từ Trung Đông.
Liên minh châu Âu (EU) cũng đang theo dõi chặt chẽ diễn biến giá năng lượng, nhưng khẳng định hiện chưa có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung dầu khí trong khu vực. Theo Ủy ban châu Âu (EC), các nước thành viên hiện duy trì lượng dự trữ dầu đủ cho 90 ngày và mức dự trữ khí đốt đáp ứng nhu cầu sưởi đến hết mùa lạnh năm nay.
Hungary kêu gọi EU xem xét dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga nhằm hạn chế đà tăng giá năng lượng tại châu Âu, nhấn mạnh việc nối lại nguồn cung từ Nga sẽ giúp giảm áp lực tăng giá trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông làm gián đoạn thị trường dầu mỏ. Đáp lại, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sẵn sàng cung cấp dầu mỏ và khí đốt cho các nước châu Âu, với điều kiện quan hệ hợp tác phải mang tính lâu dài và không kèm theo các sức ép chính trị. Ông Putin nêu rõ, Moscow sẽ tiếp tục cung cấp năng lượng cho các đối tác đáng tin cậy, trong đó có các thị trường châu Á và một số nước EU như Hungary, Slovakia.
Các biện pháp can thiệp
Một số quốc gia đã trực tiếp can thiệp vào thị trường nội địa trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh và nguồn cung bị ảnh hưởng. Croatia thông báo áp trần giá nhiên liệu trong hai tuần, với giá xăng tối đa 1,50 euro (1,74 USD) mỗi lít và dầu diesel 1,55 euro/lít, nhằm bảo đảm khả năng chi trả cho người dân và doanh nghiệp.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết, chính phủ đang theo dõi sát tác động kinh tế của cuộc xung đột, cảnh báo tình hình kéo dài có thể ảnh hưởng đến đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp. London khẳng định sẵn sàng phối hợp các đối tác quốc tế để giảm thiểu rủi ro đối với thị trường năng lượng. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết, chính phủ đang thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế đầu tàu châu Âu.
Tại Ba Lan, Thủ tướng Donald Tusk cho biết, nguồn cung nhiên liệu hiện vẫn được bảo đảm và không xảy ra tình trạng thiếu hụt tại các trạm xăng trong vài tuần tới. Ông nhấn mạnh các kho dự trữ hiện đủ đáp ứng nhu cầu trước mắt, nhưng cảnh báo triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc diễn biến xung đột tại Trung Đông. Chính phủ Ba Lan cam kết đối phó nghiêm các hành vi đầu cơ lợi dụng khủng hoảng năng lượng để trục lợi.
Hàn Quốc cũng đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng. Bộ trưởng Ngoại giao Cho Hyun có cuộc điện đàm với người đồng cấp Qatar, đề nghị hợp tác duy trì ổn định nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho Hàn Quốc. Chính phủ Thái Lan thông qua nghị quyết yêu cầu các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước thực hiện biện pháp làm việc tại nhà, trừ những công việc liên quan dịch vụ công.
Pakistan giảm thời gian làm việc của các cơ quan nhà nước xuống 4 ngày/tuần, cho phép một nửa số nhân viên khu vực công và tư làm việc từ xa. Islamabad cắt giảm 50% định mức xăng dầu cho xe công vụ, trừ xe cứu thương, trong hai tháng tới; đồng thời tạm ngừng hoạt động của 60% đội xe của các cơ quan chính phủ; đóng cửa các trường học trong hai tuần kể từ cuối tuần này và chuyển sang hình thức học trực tuyến.
