Hy vọng giải giáp Hamas
Phát biểu ý kiến tại Thủ đô Brussels (Bỉ) - nơi diễn ra Hội nghị hòa bình Palestine, ông Mladenov cho biết, các bên đã có nhiều cuộc thảo luận với Hamas trong vài tuần qua. Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình bày tỏ tin tưởng về một thỏa thuận có lợi cho tất cả các bên và quan trọng nhất là có lợi cho người dân Gaza. Ông Mladenov cũng cho biết đã có cuộc gặp “rất hiệu quả” với Thủ tướng Palestine Mohammed Mustafa. Trong đó, hai bên cam kết phối hợp để bảo đảm rằng sau khi việc giải giáp và bàn giao cho Ủy ban Quốc gia về quản lý Gaza hoàn tất, công cuộc tái thiết Gaza và việc Israel rút quân sẽ bắt đầu.
Các nguồn tin nội bộ của Hamas cho hay, phái đoàn đàm phán của phong trào này tại Thủ đô Cairo (Ai Cập) đã đưa ra phản hồi tích cực đối với đề xuất sửa đổi của các nhà trung gian, làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza trong thời gian sớm nhất. Cụ thể, sau quá trình tham vấn, các thành viên phái đoàn đàm phán Hamas đã đánh giá cao đề xuất thực hiện cùng lúc giai đoạn một và giai đoạn hai. Tuy nhiên, Hamas cũng đặt ra các điều kiện đi kèm, trong đó có việc nhanh chóng thành lập Ủy ban hành chính Gaza cùng các bảo đảm rõ ràng, có thể kiểm chứng, nhằm buộc Israel tuân thủ thực hiện nghĩa vụ trong cả hai giai đoạn.
Dù vậy, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào lập trường của Chính phủ Israel. Tel Aviv đã phát tín hiệu thông qua ông Mladenov và các đại diện Mỹ, rằng việc chấp nhận đề xuất bắc cầu phải đi kèm với cam kết giải trừ vũ khí từ phía Hamas, vì Israel luôn coi đây là trọng tâm của giai đoạn hai.
Trong khi đó, Cơ quan quản lý biên giới và cửa khẩu Palestine tại Dải Gaza cho biết Israel đã đóng cửa khẩu Rafah nối với Ai Cập, qua đó làm gián đoạn hoạt động vận chuyển bệnh nhân và người bị thương ra nước ngoài để điều trị. Người phát ngôn Hamas, ông Hazem Qassem chỉ trích động thái nêu trên, cáo buộc hành động phong tỏa cửa khẩu Rafah là một phần trong ý đồ siết chặt vòng vây của Israel đối với Gaza. Ông Qassem hối thúc các nhà trung gian và các bên bảo đảm lệnh ngừng bắn được tuân thủ, cũng như gây áp lực để Israel dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Palestine cho biết, có hơn 18.000 bệnh nhân và người bị thương vẫn đang chờ được vận chuyển sang các nước láng giềng điều trị.
Gaza cần 71 tỷ USD để tái thiết
LHQ và Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố báo cáo ghi nhận cần hơn 71 tỷ USD trong thập kỷ tới để phục hồi và tái thiết Gaza. Theo báo cáo, ước tính nhu cầu phục hồi và tái thiết vào khoảng 71,4 tỷ USD, trong đó cần 26,3 tỷ USD trong 18 tháng đầu để khôi phục các dịch vụ thiết yếu, xây dựng lại cơ sở hạ tầng quan trọng và hỗ trợ phục hồi kinh tế. Báo cáo nêu rõ thiệt hại về cơ sở hạ tầng vật chất ước tính 35,2 tỷ USD, trong khi tổn thất kinh tế và xã hội lên tới 22,7 tỷ USD. Nền kinh tế Gaza suy giảm tới 84%.
Theo báo cáo, có 371.888 ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại, hơn một nửa số bệnh viện trong khu vực không hoạt động và gần như tất cả trường học đều bị phá hủy hoặc hư hại; 1,9 triệu người - gần như toàn bộ dân số ở Gaza - phải di dời và hơn 60% người dân mất nhà cửa. Báo cáo nhận định rằng quy mô và mức độ thiếu thốn trên các khía cạnh như điều kiện sống, sinh kế và thu nhập, an ninh lương thực, bình đẳng giới và hòa nhập xã hội đã đẩy lùi sự phát triển con người ở Dải Gaza tới 77 năm.
LHQ và EU cho rằng với quy mô nhu cầu khổng lồ, các nỗ lực phục hồi phải song hành với hành động nhân đạo ở vùng lãnh thổ của Palestine, bảo đảm quá trình chuyển đổi từ cứu trợ khẩn cấp sang tái thiết quy mô lớn. Các bên nhấn mạnh quá trình phục hồi và tái thiết phải do người Palestine lãnh đạo và phải bao gồm các phương pháp tích cực hỗ trợ quá trình chuyển giao quyền quản lý cho chính quyền Palestine, phù hợp Nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an LHQ.
LHQ và EU yêu cầu tạo dựng một loạt điều kiện thuận lợi để Nghị quyết 2803 được thực hiện hiệu quả trên thực địa. Các điều kiện đó bao gồm lệnh ngừng bắn bền vững và an ninh đầy đủ, quyền tiếp cận nhân đạo không bị cản trở và khôi phục ngay lập tức các dịch vụ thiết yếu, cũng như sự di chuyển tự do của người dân, hàng hóa và vật liệu tái thiết, trong và giữa Dải Gaza và Bờ Tây.
