Lãnh đạo phe đa số của đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ, ông John Thune phản đối yêu sách của phe Dân chủ về việc áp đặt các hạn chế mới đối với các nhân viên di trú liên bang, coi đây là điều phi thực tế. Thượng nghị sĩ Thune lên tiếng cảnh báo rằng, Bộ An ninh nội địa (DHS) có thể sẽ phải đóng cửa trong tuần này nếu đảng Dân chủ không hợp tác với đảng Cộng hòa và Nhà Trắng.
Bế tắc về ngân sách Chính phủ Mỹ một phần bắt nguồn từ việc đảng Dân chủ phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump, đặc biệt sau hai vụ bắn chết công dân Mỹ tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota hồi tháng 1. Sự việc đã thổi bùng căng thẳng và làm gia tăng làn sóng phản đối trong việc phê duyệt ngân sách mới cho DHS.
Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ không bỏ phiếu thông qua dự luật chi tiêu cho DHS sau khi ngân sách của bộ này hết hạn, trừ khi có những thay đổi mạnh mẽ đối với Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Các lãnh đạo của đảng Dân chủ, gồm Thượng nghị sĩ Chuck Schumer và Hạ nghị sĩ Hakeem Jeffries, cũng đã công bố danh sách mở rộng gồm 10 đề xuất chi tiết về việc hạn chế chiến dịch siết chặt nhập cư mạnh mẽ của chính quyền Tổng thống Trump. Các đề xuất này bao gồm việc phải xin giấy phép của tòa án, xác định rõ danh tính của các nhân viên DHS, áp dụng tiêu chuẩn mới về sử dụng vũ lực và chấm dứt tình trạng phân biệt chủng tộc trong các cuộc kiểm tra.
Quốc hội Mỹ đang nỗ lực tái thương lượng về dự luật ngân sách cho DHS sau khi Tổng thống Trump hồi tuần trước đồng ý với yêu cầu của đảng Dân chủ tách dự luật này khỏi dự luật chi tiêu tổng thể, cũng như gia hạn tài trợ đến ngày 13/2 để tạo thời gian cho các nhà lập pháp đàm phán về những thay đổi trong hoạt động của DHS. Đây là lần hiếm hoi “ông chủ” Nhà Trắng, trong hai nhiệm kỳ Tổng thống của mình, có động thái nhượng bộ phe Dân chủ. Ngoài ICE, Cục Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP), dự luật chi tiêu cho DHS còn bao gồm ngân sách hoạt động của Cơ quan Quản lý khẩn cấp liên bang (FEMA) và Cơ quan An ninh vận tải (TSA). Tuy nhiên, nhiều ngày trôi qua, nguy cơ chính phủ một lần nữa phải đóng cửa một phần đang ngày càng lớn khi đảng Cộng hòa tỏ ra không mặn mà với phần lớn các yêu cầu của đảng Dân chủ. Thượng nghị sĩ Thune cảnh báo, việc DHS đóng cửa sẽ kéo theo nhiều hệ lụy về giao thông, tương tự đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 43 ngày hồi năm ngoái.
Tuy nhiên, việc DHS chưa có ngân sách hoạt động chỉ là một nốt trầm hiếm hoi trong bức tranh ngân sách của Chính phủ Mỹ, bởi trước đó Tổng thống Trump đã kịp ký ban hành gói ngân sách cho chính quyền “xứ cờ hoa”. Gói ngân sách quy mô lớn, trị giá 1.200 tỷ USD nhằm chấm dứt đợt chính phủ đóng cửa ngắn ngày, bắt đầu từ hôm 31/1 vừa qua. Dự luật ngân sách được Hạ viện thông qua ngày 3/2 với tỷ lệ tương đối cân bằng 217 phiếu thuận và 214 phiếu chống, sau khi được Thượng viện thông qua trước đó.
Luật ngân sách vừa được ký ban hành sẽ bảo đảm nguồn tài chính cho các hoạt động của Chính phủ liên bang Mỹ đến hết tháng 9/2026, với ngoại lệ duy nhất là DHS. Cơ quan này chỉ được cấp ngân sách trong hai tuần do đảng Dân chủ yêu cầu có thay đổi sau khi các nhân viên liên bang phụ trách di trú bắn chết hai công dân Mỹ tại thành phố Minneapolis. Việc thông qua gói dự luật đánh dấu sự kết thúc của một cuộc tranh cãi về ngân sách, khép lại quá trình làm việc của Quốc hội Mỹ đối với 11 dự luật phân bổ ngân sách thường niên nhằm tài trợ cho các cơ quan và chương trình của chính phủ, nhưng lại “vô tình” mở ra một cuộc đối đầu mới giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Theo giới phân tích chính trị, cuộc đối đầu giữa hai phe sẽ diễn ra căng thẳng trong 10 ngày tới - khoảng thời gian Quốc hội đàm phán một thỏa thuận về ngân sách cho DHS, trong bối cảnh phe Dân chủ yêu cầu cải cách nhằm kiềm chế ICE và CBP. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries cảnh báo đảng Dân chủ sẽ không ủng hộ bất kỳ ngân sách tạm thời nào cho DHS, nếu không có những thay đổi mạnh mẽ trong hoạt động thực thi pháp luật về nhập cư. Nếu đảng Cộng hòa không thể thuyết phục các nghị sĩ đảng Dân chủ nhượng bộ trong vấn đề ngân sách cho DHS, thì nguy cơ bộ này và các cơ quan trực thuộc đóng cửa, ngừng hoạt động là hoàn toàn có thể xảy ra.
