Còn nhiều thách thức phía trước, song đây được xem là những bước tiến quan trọng hướng tới khôi phục nền quản trị tại dải đất bị chiến tranh tàn phá.
Truyền thông Ai Cập đưa tin, ngày 15/1, tất cả các thành viên của Ủy ban Kỹ trị Palestine đã đến Thủ đô Cairo của Ai Cập, bắt đầu cuộc họp trù bị. Cuộc họp diễn ra một ngày sau khi các phe phái Palestine đạt được thỏa thuận về việc thành lập Ủy ban Kỹ trị quản lý Gaza và Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff tuyên bố khởi động giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza.
Theo thông báo của Đặc phái viên Witkoff, Ủy ban Kỹ trị Palestine có tên gọi chính thức là Ủy ban quốc gia điều hành Gaza (NCAG). Cơ quan này đóng vai trò quản lý Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, theo kế hoạch 20 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, hướng tới ngừng bắn, phi quân sự hóa và tái thiết vùng lãnh thổ bị tàn phá nặng nề do xung đột. Một cơ quan then chốt khác cũng được thành lập trong giai đoạn hai này là Hội đồng Hòa bình, do Tổng thống Trump đứng đầu, có nhiệm vụ giám sát Ủy ban Kỹ trị Palestine.
Hàng chục nhân vật có uy tín của Palestine được mời tham gia Ủy ban Kỹ trị. Trong tuyên bố chung, các bên trung gian gồm Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, Ủy ban Kỹ trị Palestine gồm 15 thành viên, do ông Ali Shaath, cựu quan chức Chính quyền Palestine (PA) đứng đầu. Thành viên gồm các đại diện khu vực tư nhân, tổ chức xã hội và những nhân vật độc lập, được cả Phong trào Giải phóng dân tộc Palestine (Fatah) và Phong trào Hồi giáo Hamas chấp thuận.
Ủy ban Kỹ trị Palestine sẽ quản lý các hoạt động dân sự thường nhật tại Gaza, thay thế vai trò của Hamas. Ủy ban cũng phối hợp với Hội đồng Hòa bình giám sát nguồn tài trợ và thực hiện các dự án tái thiết Gaza. Nhà ngoại giao người Bulgaria và là cựu đặc phái viên LHQ về Trung Đông Nikolay Mladenov được cử đại diện Hội đồng Hòa bình giám sát công việc của Ủy ban Kỹ trị Palestine. Ông Mladenov vừa qua đã có hàng loạt cuộc gặp lãnh đạo cấp cao của Israel và Chính quyền Palestine (PA) nhằm chuẩn bị cho giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 15/1, Tổng thống Trump tuyên bố ủng hộ Ủy ban Kỹ trị Palestine, với sự hỗ trợ của đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình, thực hiện vai trò điều hành Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp. Ông Trump cũng cho biết, các thành viên Hội đồng Hòa bình sẽ sớm được công bố. Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ cũng hoan nghênh quyết định thành lập Ủy ban Kỹ trị Palestine, cho rằng động thái này góp phần tạo điều kiện triển khai giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn, ngăn ngừa nguy cơ tái diễn xung đột, củng cố ổn định và mở đường tái thiết Gaza.
Về quan điểm của PA, Phó Tổng thống Palestine Hussein al-Sheikh hoan nghênh nỗ lực của Mỹ trong việc thúc đẩy kế hoạch hòa bình cho Gaza. Song PA nhấn mạnh, các thể chế tương lai tại Gaza cần gắn kết với hệ thống quản lý của PA tại Bờ Tây, trên cơ sở “một hệ thống, một luật pháp và một vũ khí hợp pháp”.
Một quan chức cấp cao của Hamas thông báo, lực lượng này hoan nghênh việc thành lập Ủy ban Kỹ trị Palestine, đồng thời khẳng định sẵn sàng chuyển giao trách nhiệm quản lý tại Gaza cho Ủy ban này trong khuôn khổ kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất, nhằm chấm dứt xung đột và định hình tương lai Gaza thời hậu chiến. Trước đó, Hamas đã đồng ý về nguyên tắc việc chuyển giao quản lý dân sự tại Gaza cho một ủy ban kỹ trị, song vẫn khẳng định các vấn đề then chốt cần được giải quyết trong một khuôn khổ quốc gia Palestine toàn diện.
Đặc phái viên Witkoff cũng cho biết, giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza tập trung vào công việc tái thiết, giải giáp Hamas và thiết lập một chính quyền Palestine lâm thời để điều hành các vấn đề dân sự tại vùng lãnh thổ này. Mục tiêu nữa là mở rộng tiếp cận viện trợ nhân đạo, Israel rút toàn bộ lực lượng khỏi Gaza và thúc đẩy cơ cấu chính trị dài hạn hơn cho khu vực.
Mục tiêu đặt ra là phi quân sự hóa hoàn toàn Gaza, giải giáp tất cả các lực lượng vũ trang không được phép. Mỹ đã yêu cầu Hamas tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết, gồm cả việc trao trả thi thể con tin cuối cùng, đồng thời cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng nếu Hamas không thực hiện. Tuy nhiên, thách thức lớn vẫn hiện hữu, nhất là vấn đề giải giáp Hamas. Israel vẫn hoài nghi khả năng Hamas từ bỏ vũ khí.
Theo các nguồn tin Ai Cập, cuộc họp trù bị đầu tiên ở Cairo tập trung thảo luận và hoàn thiện khung hoạt động của Ủy ban Kỹ trị Palestine, cũng như các mục tiêu Ủy ban về phục hồi, tái thiết, cải thiện điều kiện sống, bảo đảm ổn định và tạo thuận lợi cho vận chuyển viện trợ nhân đạo và hàng hóa vào Dải Gaza.
