Bảo đảm quyền lợi của người bệnh là ưu tiên số 1

Ðề xuất chi trả khi người có thẻ bảo hiểm y tế tự mua thuốc

Dự thảo được xây dựng trong bối cảnh tình trạng thiếu thuốc kéo dài, buộc người dân đi khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế phải tự mua thuốc điều trị bên ngoài bệnh viện với giá cao gấp nhiều lần giá bảo hiểm y tế quy định, nhưng không được thanh toán lại. Điều này khiến người bệnh thêm nặng gánh tài chính điều trị, bất công cho người mua bảo hiểm y tế.

Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết, theo dự thảo này, cơ quan Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán chi phí thuốc, vật tư y tế trực tiếp cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế hoặc thanh toán chi phí thuốc, vật tư y tế cho cơ sở khám, chữa bệnh nếu có đủ ba điều kiện: thuốc, vật tư y tế mà người bệnh được kê đơn thuộc phạm vi quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế; người bệnh được chẩn đoán, kê đơn và chỉ định thuốc, vật tư y tế nhưng tại thời điểm sử dụng hoạt chất thuốc, vật tư y tế không sẵn có tại cơ sở khám, chữa bệnh; không sẵn có vật tư y tế phù hợp mà người bệnh được chỉ định sử dụng.

Điều kiện nữa để được bảo hiểm y tế thanh toán, theo đó người bệnh, thân nhân hoặc người đại diện hợp pháp mua thuốc, vật tư y tế là: Nhà thuốc của bệnh viện nơi người bệnh điều trị; đơn vị cung ứng đáp ứng các điều kiện như đã trúng thầu với cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, cùng đó thuốc được sử dụng và thanh toán cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế tại bệnh viện nơi đơn vị cung ứng trúng thầu, và hợp đồng thầu cung ứng thuốc, vật tư y tế còn hiệu lực. Để được thanh toán bảo hiểm y tế, người mua cũng cần xuất trình với cơ quan Bảo hiểm xã hội đơn thuốc, vật tư y tế được bác sĩ chỉ định, hợp lệ để làm căn cứ thanh toán.

Ngoài ra, dự thảo thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ sở khám, chữa bệnh. Theo đó, bệnh viện có trách nhiệm thực hiện đấu thầu mua sắm, bảo đảm cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời cho người bệnh. Trường hợp bệnh viện không có đủ thuốc cung ứng thì cần chuyển người bệnh đến cơ sở có đủ điều kiện cung cấp thuốc, vật tư. Nếu không chuyển, bệnh viện có trách nhiệm hướng dẫn người bệnh mua thuốc bảo đảm chất lượng và thông báo với cơ quan Bảo hiểm xã hội về trường hợp người bệnh tự mua.

Sớm có quy định tháo gỡ vướng mắc

Tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế đã kéo dài từ năm 2022. Hồi đầu tháng 11, tại phiên chất vấn thành viên Chính phủ, một số đại biểu Quốc hội nhắc lại ý kiến của Ủy ban Xã hội cho rằng, nếu tiếp diễn tình trạng thiếu thuốc, để người dân đi khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế phải tự mua thuốc điều trị bên ngoài bệnh viện thì cần có cơ chế hoàn trả để bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, theo quy định, cơ sở khám, chữa bệnh phải bảo đảm đủ thuốc, không để người bệnh phải mua bên ngoài trong thời gian điều trị nội trú. Nếu cho người bệnh tự mua sẽ có nhiều nguy cơ về chất lượng, an toàn; rủi ro lạm dụng chỉ định hoặc bệnh nhân mua phải giá cao, khó xác định trong thanh toán. Bởi vậy, Bộ Y tế đã giao Vụ Bảo hiểm y tế xây dựng Thông tư nhằm bảo đảm quyền lợi cho người hưởng bảo hiểm y tế phải mua thuốc bên ngoài.

Theo Vụ trưởng Bảo hiểm y tế, việc xây dựng, ban hành Thông tư nhằm khắc phục những điều kiện bất khả kháng, khách quan và cần phòng ngừa lạm dụng các quy định này. Do đó, không khuyến khích, mà chỉ nên áp dụng trong trường hợp bất khả kháng. Và vẫn cần có các biện pháp lâu dài, căn cơ về mặt tổ chức thực hiện mua sắm, bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế theo đúng quy định của pháp luật, nâng cao trách nhiệm của cơ sở y tế để có thuốc cho bệnh nhân mà không phải sử dụng quy định này...

Trước thực trạng trên, đại biểu Quốc hội, chuyên gia y tế Phạm Khánh Phong Lan (Thành phố Hồ Chí Minh) đã đề nghị Chính phủ có báo cáo rõ hơn về cung ứng thuốc, vật tư y tế, vào cuộc cùng ngành y tế để có giải pháp thực hiện, giải quyết gốc rễ các đòi hỏi đặt ra. "Thêm nữa, cần sớm điều chỉnh, bổ sung thuốc mới vào danh mục và có cơ chế quy định về việc cập nhật danh mục thuốc thuộc phạm vi thanh toán bảo hiểm y tế", bà Lan kiến nghị.

Hiện nay các cơ quan chức năng vẫn trên tiến trình thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân, Ban biên soạn dự Luật Bảo hiểm y tế cũng đang bàn thảo thêm các quy định gỡ những vướng mắc hiện có cho người dân khi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, để các vướng mắc còn lại được tháo gỡ tiếp, ngành y tế, các địa phương cần nhanh chóng tìm giải pháp hữu hiệu, vào cuộc nhanh chóng, rốt ráo hơn nữa.