Bảo đảm cân đối thu, chi ngân sách

Dù dịch Covid-19 đã tác động sâu rộng tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội (KT-XH), làm thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2020 gặp nhiều khó khăn, nhưng quy mô thu ngân sách 5 năm 2016 - 2020 vẫn tăng khoảng 1,6 lần so giai đoạn 2011 - 2015, bình quân đạt khoảng 24,5% GDP, trong đó từ thuế, phí đạt khoảng 20,5% GDP, vượt mục tiêu đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ 24 (nhiệm kỳ 2015 - 2020).

Ngành tài chính thực hiện cải cách thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân.
Ngành tài chính thực hiện cải cách thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân.

Theo Thứ trưởng Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy Bộ Tài chính, trong suốt 5 năm qua, ngành tài chính đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế tài chính - NSNN theo nguyên tắc thị trường định hướng XHCN, hỗ trợ quá trình tái cơ cấu nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Hệ thống thể chế trong lĩnh vực tài chính ngày càng được hoàn thiện, bảo đảm sự đồng bộ, công khai, minh bạch, phù hợp quá trình phát triển của kinh tế thị trường và yêu cầu hội nhập quốc tế... 

Ngoài ra, trước những tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, ngành tài chính cũng đã đi tiên phong trong đề xuất và trình cấp có thẩm quyền các giải pháp về chính sách tài khóa để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, an sinh xã hội; thực hiện chính sách tài khóa chủ động, tăng cường phối hợp các chính sách khác để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; đẩy mạnh việc thực hiện quản lý giá theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Nhờ đó, đã ứng phó kịp thời các biến động của nền kinh tế và thực hiện các mục tiêu cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Minh chứng là quy mô thu NSNN được củng cố, cơ cấu thu NSNN bền vững hơn; quản lý thu NSNN ngày càng hiệu quả. Dù dịch Covid-19 đã tác động sâu rộng tới mọi mặt đời sống KT-XH, làm thu NSNN năm 2020 gặp nhiều khó khăn, nhưng quy mô thu ngân sách 5 năm 2016 - 2020 vẫn tăng khoảng 1,6 lần so giai đoạn 2011 - 2015, bình quân đạt khoảng 24,5% GDP, trong đó từ thuế, phí đạt khoảng 20,5% GDP, vượt mục tiêu đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ 24.

Chi NSNN được kiểm soát chặt chẽ theo đúng dự toán NSNN được giao; bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính - NSNN. Cơ cấu lại chi NSNN bước đầu đạt kết quả tích cực, chi đầu tư phát triển giai đoạn 2016 - 2020 chiếm khoảng 27 - 28% tổng chi NSNN; chi thường xuyên bao gồm cả chi tạo nguồn cải cách tiền lương khoảng 63% tổng chi NSNN (mục tiêu Nghị quyết 07-NQ/TW dưới 64%).

Cũng trong giai đoạn 2015 - 2020, quy mô dự trữ quốc gia đã từng bước được củng cố và phát triển. Dự kiến đến hết năm 2020, dự trữ quốc gia đạt khoảng 11.000 tỷ đồng, gấp 1,23 lần so năm 2015. Bên cạnh đó, ngành cũng đã đẩy mạnh việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng NSNN, tài sản công. Hiệu quả, hiệu lực của công tác thanh tra, kiểm tra, chống buôn lậu, gian lận thương mại được nâng cao.

Cơ chế, chính sách về công tác quản lý tài sản công có những đột phá mới. Đã tham mưu trình Chính phủ để trình Quốc hội thông qua Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Qua đó, tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ để quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, khai thác hiệu quả các nguồn lực tài chính từ tài sản công, đất đai... Tổng số thu NSNN từ đất đai năm 2019 tăng 2,26 lần so năm 2015. Công tác tổ chức việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước được chú trọng và cơ bản đã hoàn thành. Việc thực hiện thí điểm mua sắm tập trung đã mang lại nhiều lợi ích, góp phần tiết kiệm chi NSNN.

Thứ trưởng Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, 5 năm qua, cân đối NSNN tích cực, nợ công bảo đảm trong giới hạn an toàn và được quản lý chặt chẽ. Bội chi NSNN bình quân giai đoạn 2016 - 2019 khoảng 3,7% GDP, năm 2019 khoảng 3,4% GDP và dự toán năm 2020 là 3,44% GDP, bảo đảm thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 07-NQ/TW (đến năm 2020 xuống dưới 4% GDP). Qua đó, góp phần củng cố vị thế tài khóa của Chính phủ. Nợ công, nợ Chính phủ dự kiến đến cuối năm 2019 ước đạt lần lượt là 54,7% GDP và 47,7% GDP. Cơ cấu nợ công bền vững hơn. Đồng thời, đã bảo đảm huy động vốn cho NSNN với mức chi phí hợp lý, tập trung phát hành trái phiếu Chính phủ kỳ hạn dài để kéo dài kỳ hạn bình quân.

Cùng quan điểm này, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng đánh giá, trong nhiệm kỳ 2015 - 2020, Đảng ủy Bộ Tài chính và các cấp ủy trực thuộc đã phối hợp Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo bộ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định từ đầu nhiệm kỳ 2015 - 2020. Đặc biệt, thời gian qua, ngành tài chính đạt bước đột phá trong thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; Xây dựng chính phủ điện tử ngành tài chính, xây dựng hệ thống thông tin báo cáo kết nối với hệ thống thông tin báo cáo Chính phủ, triển khai cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN... Bộ Tài chính đã bảy năm liền dẫn đầu khối các bộ, ngành về chỉ số mức độ sẵn sàng ứng dụng CNTT. Cùng với đó, ngành đã chú trọng rà soát, cắt giảm điều kiện kinh doanh, triển khai cơ chế một cửa trong giải quyết TTHC, triển khai mạnh mẽ dịch vụ công trực tuyến. Thời gian nộp thuế đã giảm được 300 giờ, từ 537 giờ năm 2014 xuống còn 237 giờ năm 2020; thời gian tiếp nhận và thông qua đối với hàng luồng xanh chỉ còn từ 1 - 3 giây. 

Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, nhiệm kỳ 2015 - 2020, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo các tổ chức đảng thực hiện hoàn thành và hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra. Vai trò, vị thế của Đảng ủy bộ, các cấp ủy đảng ngày càng được khẳng định. Thành công của Đảng bộ và ngành tài chính nhiệm kỳ vừa qua đã đóng góp tích cực vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch phát triển KT-XH đất nước và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, tạo nền tảng cho việc xây dựng và triển khai thực hiện Kế hoạch phát triển KT-XH và Kế hoạch tài chính - NSNN giai đoạn tiếp theo.