Yên tâm gửi con cho “bà giáo” Thia!
19 năm trước, cán bộ, nhân viên xã Hưng Thạnh đã phải mắt tròn, mắt dẹt khi một người phụ nữ đen đúa, gầy nhom, làm nghề bán vé số dạo ở nơi khác đến, xung phong làm huấn luyện viên cho đợt phổ cập bơi lội của xã. Đó là cánh tay duy nhất giơ cao, dù người phụ nữ ngoài 40 tuổi này đang ngồi lọt thỏm giữa nhiều đàn ông, trai tráng… Khi đó, nhiều ánh mắt nghi ngại đã đổ dồn về phía bà. Nhưng rồi suốt 19 năm qua, bà đã bền bỉ dạy miễn phí cho gần 4.000 trẻ em xứ bưng biền biết bơi.
Một chiều cuối tuần vừa qua, chúng tôi đến thăm huấn luyện viên Kim Thia và các học trò tại xã Hưng Thạnh. Nắng hè khiến ai cũng thở dốc sau bài khởi động xương khớp, cơ bắp như với các vận động viên bơi lội thứ thiệt. Những cánh tay đen bóng sải dài trong chiều ngả nắng, theo rất sát từng động tác của bà Kim Thia. Hồ bơi chỉ rộng 4 m, dài 8 m và sâu 2 m, nhưng luôn “dậy sóng” trong suốt các buổi tập.
Sau khoảng 30 phút khởi động, cả đội 9 em xuống một hồ bơi nhân tạo bằng nylon mà một nhà tài trợ tặng ba năm trước. Toàn đội tập trung, bám quanh thành hồ bơi, xem “bà giáo” Kim Thia trực tiếp hướng dẫn từng em bơi từ giữa đến mép hồ. Bà dạy kỹ lưỡng, chậm, nhắc nhở, uốn nắn ngay từng động tác nhỏ cho các em. Cứ thế trong khoảng hai giờ đồng hồ, bà Kim Thia dạy hết cho các em trong bầu không khí vui tươi. Dù trẻ vốn rất nghịch ngợm, nhưng đến với những buổi học bơi thú vị của bà, không một em nào quấy phá.
Nhiều trẻ theo cha mẹ đi xem các anh chị tập bơi, đều tỏ ra rất thích thú. Em Nguyễn Văn Nam, 12 tuổi, nói với tôi: “Cha con dạy hơn một tháng mà con vẫn chưa biết bơi. Còn tập với bà Kim Thia, chỉ mới sáu ngày là con biết bơi. Rèn thêm 9 ngày nữa là con bơi thạo. Giờ, con đưa em con đi học bơi với bà”.
Mỗi năm, vào dịp hè, bà Kim Thia mở tám lớp dạy bơi, với tổng số gần 240 trẻ tuổi từ 7 - 15. Mỗi buổi học bơi kéo dài hai giờ. Mỗi lớp kéo dài 15 ngày, nhưng như bà cho biết, những em nhanh nhất chỉ năm ngày, chậm nhất 10 ngày là biết bơi. Nhiều người vẫn nhớ, có những hôm mưa to, gió lạnh, nhưng theo lịch, bà vẫn đến bể bơi nhân tạo hoặc hồ dã chiến dưới sông đúng giờ. Bà lo lắng cho nhiều em vẫn vượt khó đến học bơi, mà thời tiết bất lợi như thế này sẽ gây khó cho việc dạy - học bơi an toàn. Bà Nguyễn Thị Năm, ngụ ấp 3, xã Hưng Thạnh nói: “Chị ấy giống như một người bà ruột thịt của con cháu xứ này vậy, lúc nào cũng lo lắng cho sự an nguy của chúng, nên phụ huynh rất yên tâm khi gởi con cho chị dạy”.
Còn nhớ hồi được xã đồng ý cho dạy bơi, bà Kim Thia đã tự mình lặn xuống sông, đóng cọc tre, giăng lưới một khoảng không làm thành hồ bơi dã chiến. Từ đó, mỗi khi bắt đầu buổi tập là bà lặn xuống sông kiểm tra trước dòng nước chảy, vật cứng cản trở để tránh cho các cháu bị đau, bởi quan trọng nhất là trẻ phải luôn được an toàn. Và trong suốt 19 năm qua, ở xã Hưng Thạnh, không xảy ra vụ trẻ em đuối nước nào!
Bọn trẻ rất yêu mến bà Kim Thia bởi bà không bao giờ la mắng, chỉ dẫn đến tận cùng, cho trẻ hiểu biết thật kỹ mới thôi. Bà nói vui với tôi rằng, bà có “nhiều con mắt”, con mắt hướng đến đứa trẻ đang tập bơi với bà; con mắt trông chừng những đứa đang bám vào thành bể; con mắt nhìn xa trông chừng ghe, thuyền trên sông; con mắt đếm lại từng lượt các cháu khi xong buổi học bơi giữa sông…
Học trò chính là gia đình
Ngoài khoản trợ cấp 300 nghìn đồng/tháng của xã, bà Kim Thia không nhận bất cứ khoản đóng góp nào của phụ huynh. Bà chỉ có một mình, ngoài thời gian dạy bơi cho bọn trẻ thì đi bán vé số, bóc hạt sen kiếm thêm thu nhập. Bà tâm sự với chúng tôi rằng, ngày nào không dạy bọn trẻ bơi là ngày đó bà bứt rứt, khó chịu lắm. Chỉ đến lúc đi không nổi nữa bà mới thôi dạy tụi nhỏ.
Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khi còn làm Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, từng đến tặng quà cho bà và nói: “Chị Kim Thia, một người không có gia đình, nên tất cả trẻ học bơi được chị chăm sóc như con, cháu của mình. Phải có lòng thương trẻ em vô bờ bến chị mới có một việc làm thiện nguyện, đầy tính nhân văn như vậy”.
Bà Kim Thia lý giải: “Việc dạy mau là do tui chỉ tụi nhỏ kỹ từng tư thế, tay phải thẳng, đạp chân đúng cách, giữ cằm ngang mặt nước để nửa thân người sau không bị chìm. Ngoài ra, tui phải đỡ từng cháu một, để trẻ tự bơi khi gần tới đích. Đối với những đứa chậm, tui phải tập thêm, có khi 6 giờ tối mới về. Tui còn thường xuyên theo dõi các chương trình dạy bơi trên truyền hình nữa”.
Trong số hàng nghìn trẻ được bà vận động đi học bơi vào dịp hè, bà rất ấn tượng với một nhà nghèo khó có ba đứa cháu nhỏ từ 4 - 9 tuổi. Đó là gia đình bà Lê Thị Hà, xã Hưng Thạnh. Khi đến vận động cho hai đứa lớn đi học bơi, bà Kim Thia nói: Nếu gia đình không đưa rước được thì bà đưa rước hộ. Chỉ sau chưa đầy hai tuần, cả hai đứa đều biết bơi, khiến phụ huynh cứ cảm ơn bà Kim Thia rối rít. Cháu lớn Trần Minh Tân nói: “Bà Kim Thia dạy đi dạy lại từng động tác nên con biết bơi ngay khi kết thúc 15 ngày học. Giờ thì con có thể yên tâm đi học hơn mỗi lần con nước lớn về”. Cũng có nhiều trường hợp như Minh Tân, được bà Kim Thia chở về nhà mình lo cơm nước, đợi đến khi cha mẹ rảnh, đến rước về, nếu không, bà còn đưa về nhà hộ.
Hiện nay, để phòng dịch Covid-19, mỗi lớp dạy bơi của bà Kim Thia giảm xuống dưới 10 em và vẫn luyện tập đều đặn. Bà nói, dù sức khỏe có phần giảm sút, nhưng được dạy bơi cho các em, bà thấy như khỏe ra và vui hơn.
Bà Nguyễn Thị Hạc, Phó Trưởng ban Tuyên giáo huyện Tháp Mười, nói: “Những việc làm của cô Kim Thia rất cần được nhân rộng, tạo sức lan tỏa ra nhiều nơi”… Vừa qua, bà Trần Thị Kim Thia được tạp chí Forbes Việt Nam bầu chọn vào tốp 20 phụ nữ truyền cảm hứng trong năm 2021. Năm 2017, bà từng nhận Giải thưởng KOVA ở hạng mục sống đẹp và lọt vào danh sách 100 phụ nữ tiêu biểu toàn cầu do hãng tin BBC bình chọn. Năm 2020, bà được trao Huân chương Lao động hạng ba của Chủ tịch nước, bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì có thành tích xuất sắc trong việc dạy bơi miễn phí cho trẻ em.
Ngoài việc dạy bơi cho bọn trẻ và tham gia công tác chi hội phụ nữ, nhiều năm qua, bà Kim Thia còn tham gia chi Hội chữ thập đỏ và cộng tác viên kế hoạch hóa dân số ấp. Bà tâm sự: “Tuy không có chồng, con, nhưng bù lại tôi dạy bơi cho hàng nghìn đứa trẻ như con cháu của mình là hạnh phúc lắm rồi”. Sau mỗi mùa hè dạy bơi, bà được xã hỗ trợ 1,5 - 2 triệu đồng tiền đi lại. Nhiều phụ huynh gởi tiền thêm, nhưng bà đều từ chối. Mấy năm trước, bà Kim Thia được chính quyền cấp 75 m2 đất và được một nhà tài trợ xây dựng với kinh phí hơn 100 triệu đồng.
