Tình hình tại khu vực Biển Đen thêm phức tạp sau khi Bộ Quốc phòng Hà Lan ngày 29/6 cho biết, máy bay chiến đấu của Nga đã “quấy rối” tàu hộ tống HNLMS Evertsen của Hà Lan khi tàu này đang hoạt động trong khu vực Biển Đen hôm 24/6. Theo đó, khi tàu HNLMS Evertsen đang ở phía đông nam của bán đảo Crimea thì máy bay chiến đấu của Nga đã áp sát tàu chiến của Hà Lan, sau đó và tiến hành các hành động gây nhiễu hệ thống liên lạc. Chỉ huy tàu Evertsen khẳng định, tàu này đang đi trong vùng biển quốc tế bên ngoài lãnh hải Crimea, nên Nga không có lý do để tiến hành các hành động mà ông cho là “không an toàn” và dẫn tới nguy cơ đụng độ như vậy.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga ra tuyên bố khẳng định, tàu Evertsen của Hải quân Hà Lan đã thay đổi lộ trình và bắt đầu tiến về phía eo biển Kerch tại Biển Đen. Để ngăn chặn tàu Hà Lan thay đổi lộ trình từ vùng biển trung lập để tiến vào lãnh hải của Nga, các máy bay chiến đấu của nước này đã được lệnh xuất phát, song đã bay “ở khoảng cách an toàn” với tàu chiến của Hà Lan. Tàu của Hà Lan sau đó đã đổi lộ trình và đi ra khỏi vùng biển Nga.
Diễn biến trên xảy ra giữa lúc Nga và Anh vẫn đang tranh cãi liên quan việc Nga ngày 23/6 thông báo đã bắn cảnh cáo và thả bom vào đường di chuyển của tàu chiến Anh để xua đuổi tàu này ra khỏi khu vực lãnh hải Nga gần bán đảo Crimea. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace chỉ trích động thái của Nga là “thiếu an toàn và không chuyên nghiệp”, trong khi Moscow đưa ra tuyên bố cứng rắn hơn.
Trong chương trình đối thoại trực tiếp với người dân ngày 1/7 vừa qua, Tổng thống Nga V.Putin khẳng định, việc tàu chiến Anh đã tiến sâu vào vùng biển của Nga ở khu vực mũi Fiolent thuộc bán đảo Crimea không chỉ là hành động khiêu khích của Anh và còn cả của Mỹ, bởi tàu khu trục trên đi vào lãnh hải của Nga vào chiều 23/6, trong khi sáng sớm cùng ngày, một máy bay do thám chiến lược của Mỹ đã xuất kích từ một sân bay quân sự của NATO tại đảo Crete của Hy Lạp. Ông Putin cho rằng hành động xâm phạm lãnh hải Nga của tàu chiến Anh là nhằm mục đích do thám và là hành động “khiêu khích tập thể”.
Các sự cố trên Biển Đen giữa Nga và hai nước thành viên NATO đã làm dấy lên quan ngại về sự đối đầu ngày càng quyết liệt ở khu vực, đặc biệt khi NATO và các đối tác đang tiến hành cuộc tập trận thường niên “Sea Breeze 21” trên Biển Đen. Đáp trả, các tàu chiến Nga cũng tổ chức diễn tập bắn đạn thật cũng tại vùng biển này. Moscow cũng cảnh cáo việc các nước phương Tây đang triển khai hoạt động quân sự tại Ukraine bất chấp Hiến pháp Ukraine không cho phép đặt căn cứ quân sự của nước ngoài trên lãnh thổ nước này, khiến Moscow quan ngại về an ninh quốc gia.
Mối quan hệ giữa Nga và phương Tây “căng như dây đàn” khi Liên hiệp châu Âu (EU) không đồng thuận khởi động đối thoại nhằm cải thiện quan hệ với Moscow, bất chấp lời kêu gọi của lãnh đạo Đức và Pháp. Tiếp sau đó, ngày 30/6, nhóm đại sứ các nước thành viên EU nhất trí kéo dài các biện pháp trừng phạt kinh tế trên diện rộng nhằm vào Nga, vốn được áp dụng từ năm 2014 sau khi bán đảo Crimea sáp nhập trở lại nước này. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh EU đánh giá quan hệ với Moscow vẫn ở mức rất thấp.
Mặc dù nằm trong vòng bao vây trừng phạt của Mỹ và phương Tây nhiều năm nay, song Nga luôn để ngỏ việc cải thiện quan hệ vì lợi ích chung của các bên. Tuy nhiên, đáp lại thiện chí của Moscow luôn là thái độ ngờ vực, thậm chí là các biện pháp gia tăng trừng phạt. Vì vậy, những sóng gió hiện nay trên Biển Đen cũng như lập trường cứng rắn của phương Tây đang khiến các bên buộc phải củng cố sức mạnh phòng thủ, từ đó làm gia tăng nguy cơ đối đầu quân sự ở cấp độ lớn và khó kiểm soát.
