Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, Phiên họp thứ 31 được tiến hành trong một ngày. UBTVQH xem xét cho ý kiến về các vấn đề khác nhau của DA Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của DA Luật ĐTC và DA Luật Quản lý thuế (sửa đổi); việc điều chuyển kế hoạch vốn đầu tư phát triển của DA đầu tư xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc; nghe Chính phủ báo cáo kết quả lấy ý kiến nhân dân về DA Luật Giáo dục (sửa đổi).
Tiếp theo, với điều hành của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, UBTVQH cho ý kiến về các vấn đề còn có những ý kiến khác nhau của DA Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ĐTC. Sau khi nghe ý kiến thảo luận của các thành viên UBTVQH, các đại biểu phát biểu, kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, về phạm vi sửa đổi và tên gọi của Luật, UBTVQH nhất trí việc sửa đổi phạm vi và tên gọi của DA Luật trên cơ sở tùy thuộc vào quá trình rà soát lại nội dung DA luật với tinh thần bảo đảm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sự phát triển và hạn chế tối đa sửa những điều chưa cần thiết hoặc sửa sẽ làm phá vỡ hệ thống pháp luật... UBTVQH thống nhất không tách riêng công tác đền bù, giải phóng mặt bằng là DA độc lập (Điều 6). Về tiêu chí phân loại DA quan trọng quốc gia, DA nhóm A, B, C (Điều 7-10), theo Ủy ban Tài chính Ngân sách (TC-NS) của QH và một số ý kiến đại biểu QH cho rằng việc điều chỉnh tiêu chí phân loại DA quan trọng quốc gia từ mức vốn 10.000 tỷ lên 35.000 tỷ đồng và điều chỉnh theo tỷ lệ tương ứng đối với các DA nhóm A, B, C là mức điều chỉnh quá cao, dẫn tới khó kiểm soát, đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành.
Theo Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, việc nâng lên 35.000 tỷ đồng là quá cao. Thực tế, kể từ khi có Luật ĐTC tới nay chỉ mới có hai DA có mức vốn trên 10.000 tỷ đồng được QH xem xét thông qua mà cũng không có vướng mắc gì. Có khi QH ra nghị quyết giao vốn cả năm rồi mà chưa triển khai được. Như DA sân bay Long Thành, QH ra nghị quyết tám tháng vẫn chưa giao được vốn.
Đồng tình với cách tính của Ủy ban TC-NS của QH, Phó Chủ tịch QH cho rằng, thí dụ cách tính giá sắt thép cách đây 10 năm cũng khác so hiện nay. Do đó, cần dựa trên cách tính về trượt giá cho phù hợp, khoa học bởi việc phân loại từ 10.000 tỷ đồng lên 35.000 tỷ đồng là không có căn cứ. Nên tính thêm để có khoảng thời gian “sống” của DA cho hợp lý.
Trình bày báo cáo về DA Luật Quản lý thuế (sửa đổi) trước UBTVQH, Chủ nhiệm Ủy ban TC-NS của QH Nguyễn Đức Hải cho hay, để khắc phục vướng mắc trong thực tiễn, thường trực Ủy ban này và cơ quan soạn thảo thống nhất sửa đổi theo hướng, KTNN và TTNN phải có trách nhiệm gửi văn bản có kiến nghị cho NNT về các nội dung liên quan đến nghĩa vụ của NNT và NNT có trách nhiệm thực hiện theo kiến nghị, kết luận của cơ quan KTNN và cơ quan TTNN. Trường hợp NNT không đồng ý với kiến nghị, kết luận của cơ quan KTNN và cơ quan TTNN thì thực hiện quyền khiếu nại, khởi kiện đối với kiến nghị, kết luận của KTNN và cơ quan TTNN theo quy định.
Cho ý kiến về vấn đề này, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân lưu ý, thiết kế trong dự luật (sửa đổi) hiện chưa phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, khiến khi kết luận TT, KT được ban hành đối tượng nộp thuế không biết “chạy” tới cơ quan nào.
Nhấn mạnh việc dự luật (sửa đổi) còn tiếp tục rà soát, tiếp thu các ý kiến đóng góp, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, từ năm 2013 - 2018 phát sinh 14 vụ kiện của doanh nghiệp theo kết luận của KTNN, tổng số tiền thu là hơn 54 tỷ đồng. Trong số này, tòa xử 10 vụ thì cơ quan thuế thua cả 10, ba vụ còn đang tiếp tục thụ lý và 1 vụ tạm dừng vì có tình tiết mới. Tinh thần đúng như Chủ tịch QH nói, ai làm thì phải có trách nhiệm. Đồng ý là KT tại CQQLT thì CQQLT là đối tượng, phải có trách nhiệm cùng với KTNN. Nhưng người cuối cùng phải là KTNN, là cơ quan ra kết luận.
Theo Bộ trưởng Tài chính, bên cạnh trường hợp KT trực tiếp đối tượng nộp thuế, với trường hợp KT cơ quan thuế, thì cơ quan KT cũng phải có trách nhiệm, trích lục để CQQLT căn cứ vào đó ra quyết định hành chính thu thuế. Hiện nay, thực tế nhiều trường hợp khi ra tòa, cơ quan thuế đã thua kiện. Thí dụ, hai vụ việc Chính phủ đang giao Bộ Tài chính và các bộ, ngành xử lý hiện nay là Sabeco và Unilever, kết luận của KT có hai lần ra hai số khác nhau. Lần đầu là 882,9 tỷ đồng, lần 2 kết luận là 575,8 tỷ đồng, đối tượng chỉ mới chấp nhận 316 tỷ đồng. Nếu theo kết luận của KTNN, cơ quan thuế phải truy thu và DN sẽ kiện, nhưng KT lại không chịu trách nhiệm gì. Kết luận kiểu gì mà hai lần lại chênh lệch như vậy? Ý kiến các bộ, ngành khác nhau từ năm 2017, chúng tôi chấp hành nhưng theo kết luận của KT thì cơ quan KTNN cũng phải có trách nhiệm cuối cùng.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nêu rõ trách nhiệm cơ quan thuế, KT và TT. Nếu KT vào KT trực tiếp thì trực tiếp chịu trách nhiệm trước tổ chức, cá nhân; còn nếu qua cơ quan thuế thì KT phải có trích lục để căn cứ… Khi có khiếu kiện, các cơ quan phải phối hợp nhau để tạo công bằng, tránh gây áp lực với các tổ chức, cá nhân.
