Mỗi sớm, người ta không chỉ thấy những công dân Thủ đô dậy sớm tập thể dục bên Bờ Hồ hay Hồ Tây lộng gió, mà còn bắt gặp nhiều người khác màu da, ánh mắt hòa vào nếp sinh hoạt gần gũi thường ngày.
Vẫn nhớ câu "Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì phố Hiến", cho thấy sức hút của chốn phồn hoa đô thị. Cái sức hút ấy, theo nền văn minh và nếp sống hiện đại đang có tác động nhiều mặt tới cuộc sống của người dân Thủ đô và nhiều người nước ngoài chọn nó làm nơi cư trú, làm việc. Thủ đô vẫn là nơi hội tụ mưu sinh của đủ mọi thứ người. Từ đây dẫn đến sự giao thoa văn hóa, tạo nên một nền văn minh ẩn trong văn minh sông Hồng đặc trưng, ấy là nền văn minh của những người kẻ chợ - phố hàng.
Không phải chỉ Hà Nội mới có phố hàng, nhưng mỗi phố hàng ở Hà Nội đều từng đại diện cho một nền văn minh làng xã. Tinh hoa của Đồng bằng sông Hồng hội tụ tạo nên trầm tích, trở thành văn hóa, rồi theo thời gian phát triển thành một nền văn hiến. Nền văn hiến ấy trở thành cốt lõi để thế hệ bây giờ tạo nên một Thủ đô văn minh và hiện đại.
Nhắc để nhớ rằng, ẩn sâu sau một Thủ đô với những metro kéo từ ngoại ô vào nội thành, trên những chuyến tàu điện trên cao là những con người từ ngoại thành vào để làm nên một Hà Nội gần gũi, thị dân… có cả những kiểu cách của tư sản, trí thức và cả những giản dị, thậm chí xô bồ của người nông dân chân chất vốn sinh ra từ ruộng đồng nhưng hầu hết thời gian lại gắn bó với buôn bán nội thành.
Hà Nội hôm nay đang vươn mình với những công trình mang tầm thế kỷ, những nhà hát hiện đại với những nghệ sĩ mang tầm quốc tế. Hà Nội cũng có những bảo tàng chất chứa lắng sâu lịch sử, những sân vận động lớn, những con đường xuyên tâm, những đường vành đai rộng lớn đang nhanh chóng được triển khai...
Điều đáng mừng là bên cạnh những lớn lao vĩ đại ấy, Hà Nội cũng đang nhanh chóng triển khai hệ thống nhà ở xã hội. Nhiều người dân ở những căn nhà chật chội sẽ sớm được an cư trong những căn hộ có mức giá mà người có thu nhập trung bình dễ bề tiếp cận. Thay thế cái cũ, cái đã không còn phù hợp không hẳn là loại bỏ những giá trị tinh thần cũ kỹ. Vật chất biến thiên vốn là lẽ thường tình.
Và trong sâu thẳm, nếp văn hóa của người kẻ chợ, được chắt lọc qua thời gian để tạo nên một Hà Nội thẳm sâu với những thói quen dường như đã trở thành cố hữu. Những bước thay đổi nhanh chóng, hiện đại chưa hẳn đã dễ dàng được tiếp nhận. Nhưng có thể tin rằng, với sự linh hoạt, luôn biết tiếp thu những gì đổi mới, thì những lớn lao, mới mẻ từ vật chất tới tinh thần đang tác động ngày một nhiều, một nhanh vào những công dân Thủ đô sẽ sớm giúp trung tâm chính trị lớn nhất cả nước phát triển, vươn mình xứng tầm với những tinh hoa vốn có từ cả nghìn năm trước.
