Trang Faifo và hành trình kể chuyện di sản

Từ những giải thưởng đầu tiên, các thiết kế đồ họa của Trang hướng đến mục tiêu dài hạn chính là thỏa mãn đam mê sáng tạo nghệ thuật, lan tỏa sắc màu Việt Nam.

Từ những chất liệu đơn giản

Sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hội An (tỉnh Quảng Nam cũ), hiện tại, Nguyễn Ngọc Minh Trang đang sống và làm việc tại thành phố Đà Nẵng. Cô vừa tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế Đồ họa, Khoa Mỹ thuật Ứng dụng - Trường đại học Duy Tân (Đà Nẵng). Lần đầu tiên gặp gỡ, điều chúng tôi ấn tượng nhất ở Trang là hình ảnh một cô gái năng động. Dáng vẻ nhanh nhẹn cộng thêm sự sâu sắc tạo nên một Trang Faifo rất cá tính.

Ngày nhỏ, niềm vui đơn giản của Trang chỉ là được hít thở bầu không khí trong lành của khu phố. Những lần theo mẹ từ nhà ra chợ, rảo quanh các con phố mang về cho Trang nguồn cảm hứng nghệ thuật bất tận. Lớn hơn một chút, cô bắt đầu quan sát từng mảnh ghép xưa cũ. Trang tham gia hầu hết mọi lễ hội văn hóa ở phố cổ Hội An. Ký ức đẹp đó vẫn theo Trang cho đến tận hôm nay.

Để theo đuổi và phát triển chuyên môn thiết kế đồ họa, Trang Faifo duy trì thói quen tìm những nguồn năng lượng tích cực. Đôi lúc, cô gái trẻ rơi vào cảm giác lưng chừng, một điểm nghẽn cảm xúc. Có những ý tưởng nảy sinh nhưng chưa thể vẽ ra giấy. Khi đó, cô tạm ngưng công việc, trở về một góc quen nơi phố cổ. Nụ cười của bà bán gánh hàng rong, phút nghỉ ngơi của người đạp xe xích-lô... gợi cho Trang niềm hứng khởi rõ nét.

Để chuyển nét văn hóa cổ xưa sang mới mẻ, truyền thống sang hiện đại cho các mẫu thiết kế, Trang dành phần lớn thời gian nghiên cứu mầu sắc. Kinh nghiệm học vẽ từ người thầy cũ là họa sĩ Trương Nguyên Ngã, hình ảnh con hẻm vàng với một chùm hoa giấy hay dòng sông Hoài ngày rằm... tạo nên mẫu logo Viet Faifo Gift (phát triển từ logo Faifo Gift). “Với bốn mảnh ghép của logo, tôi đưa vào đó bốn câu chuyện rất Hội An. Mầu vàng của hẻm xưa, mầu nâu từ nhà cổ hàng trăm năm, mầu xanh lá và tím đại diện cho thiên nhiên và hoa giấy Hội An. Tính cân đối theo chiều ngang và dọc của logo giúp mỗi người nhìn vào có thể hình dung ra các câu chuyện riêng biệt”, Trang giải thích.

Trong từng thiết kế của Trang Faifo sẽ thấy được sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại. Tìm ý tưởng sáng tạo từ chất liệu văn hóa, Trang xem đó là một hành trình căng não. Theo Trang, đối với các logo dạng nét, trí tưởng tượng càng đa chiều thì việc vẽ, xử lý mầu, chỉnh sửa đường nét càng thuận lợi. Từ đó giúp cho công đoạn in ấn, dập nổi, dập chìm sẽ dễ hơn.

Điểm mạnh của Trang là thiết kế đồ họa 2D. Quá trình tạo ra một thiết kế hoàn chỉnh sẽ đi từ những từ khóa và hình ảnh đầu tiên. Thông thường, cô bắt đầu với 3-5 từ khóa và 3-5 hình ảnh. Khi đã có sự phù hợp của từng cặp nội dung, Trang dùng các câu lệnh, nhập nội dung nền vào ứng dụng AI để chúng cho ra bản phác thảo.

“AI như “người phụ việc” của tôi. Công đoạn phác thảo được rút bớt, tôi có nhiều thời gian cho bước hoàn thiện mẫu trên Adobe Illustrator (AI) và kiểm tra góc nhìn văn hóa. Sự phù hợp của mỗi logo, poster, brand đối với góc nhìn văn hóa Việt Nam là điều đặc biệt quan trọng”, Nguyễn Ngọc Minh Trang nhìn nhận.

Tuy nhiên, để một thiết kế 2D có sự sống động và tạo sức hút, Trang khéo léo xử lý bằng hiệu ứng mầu gradient. Cụ thể, khi thiết kế hình ảnh con rắn trong poster Snake of the Year, thay vì tạo dáng rắn bò trên bề mặt ngang như thông thường, Trang dùng hiệu ứng chuyển mầu gradient cho cảm giác rắn bò từ dưới lên trên. “Nhờ kỹ xảo đơn giản đó mà các bức vẽ 2D của tôi trở thành dạng 3D chân thực hơn. Chính bức vẽ đó đã mang về cho tôi một giải Bạc. Khi chấm giải, các giám khảo nước ngoài rất ưa chuộng cách làm như vậy”, Trang cười.

Cú xoay chuyển góc nhìn

Từ những cuộc thi thiết kế đồ họa quốc tế, Nguyễn Ngọc Minh Trang nhận thấy bài học quan trọng nhất trong ngành này chính là dám bước qua ranh giới sáng tạo của bản thân. Công việc thiết kế đồ họa, thiết kế logo vẫn dựa trên các phần mềm như Adobe Illustrator (AI), Adobe Photoshop (PS)... cùng một số ứng dụng AI khác. Tuy nhiên, góc nhìn và mục tiêu sáng tạo của các nhà thiết kế sẽ không giống nhau. Một “giải thưởng” quan trọng khác mà Trang nhận được sau các cuộc thi là sự chứng nhận kỹ thuật của cá nhân.

Với tính cách thích khám phá, Nguyễn Ngọc Minh Trang tập trung tìm hiểu, tiếp cận AI cho công việc chuyên môn của mình. Hơn một năm qua, các ứng dụng AI như ChatGPT, DeepSeek, Grok... là những “người bạn” của Trang. Thời gian đầu, cô diễn đạt các ý tưởng cho từng ứng dụng AI xử lý thành dạng ảnh thô.

“Suốt mấy tháng liền, hầu như AI không hiểu các ý tưởng của tôi. Những kết quả cho ra đều sai khiến tâm trạng của tôi dường như muốn... trầm cảm. Các giảng viên trong Khoa Mỹ thuật ứng dụng đã đồng hành, gợi ý phương pháp để tôi tiến hành đào tạo ngược cho các nền tảng AI bằng các prompt (câu lệnh). Nhờ đó, các ứng dụng AI dần hiểu cần làm gì, vì sao cần phải thiết kế như vậy để cho ra hình ảnh phù hợp logo. Chúng tôi nói vui là AI học con người thì con người cũng học từ AI”, Trang cho biết.

Trong Viet Faifo Gift, vẻ đẹp được cấu thành từ những cảm xúc giản dị nhất của Nguyễn Ngọc Minh Trang. Mỗi đường vẽ, họa tiết trong Viet Faifo Gift chứa đựng niềm hạnh phúc, sự tươi đẹp của vùng đất, con người Hội An. Trang tự nhận thấy bản thân rất “tham lam” yếu tố cảm xúc. Thí dụ, cô thường chuyển hướng bất ngờ cho các đường cong để gợi cảm xúc bên trong mẫu thiết kế.

Các ứng dụng AI liên tục được cải tiến, hàng nghìn bản phác thảo được tạo ra. So với cách vẽ tay, Trang nhận thấy việc hiểu và vận dụng AI giúp ích rất nhiều cho hành trình kể chuyện di sản của bản thân. Cô cho rằng, AI dù trải qua nhiều lần cải tiến, nâng cấp thì vẫn là một công cụ cho con người. Sự chủ quan là điều tối kỵ đối với Trang mỗi khi vận dụng AI. Trong quá trình đưa một mảnh ghép văn hóa thành logo, Trang kiểm soát chặt chẽ từng chi tiết về giá trị lịch sử, vùng đất, quốc gia...

Trang Faifo đang xây dựng kế hoạch khởi nghiệp cho bản thân. Cô tâm niệm, nếu chỉ làm kinh tế từ việc thiết kế đồ họa đơn thuần sẽ phát triển nhanh chóng hơn. Tuy nhiên, tình cảm với quê nhà, với nếp sống thư thả của phố Hội hay vẻ đẹp những vùng đất trên cả nước... thôi thúc Trang mở rộng dự án Viet Faifo Gift.

“Từng rung cảm xuất hiện ở Hội An qua mỗi giai đoạn sẽ khác nhau rất nhiều. Tôi đang xây dựng câu chuyện sáng tạo cảm xúc, đưa cảm xúc vào các món quà tặng. Du khách đến Hội An thường mua trang phục, đồ lưu niệm sản xuất nhanh trong vài giờ đồng hồ. Với câu chuyện Viet Faifo Gift, việc hoàn thiện nhanh chóng các sản phẩm rất đơn giản. Đó là thị trường ngách chưa ai làm ở Hội An”, Trang chia sẻ.

Khi đưa thiết kế đậm nét Việt Nam ra thế giới, Trang hình dung bản thân sẽ đối diện việc lựa chọn giữa điều công chúng thích nhất so với điều phù hợp nhất. Và cô chọn điều phù hợp nhất. Với Trang, trong một ý tưởng luôn tồn tại tính đúng và chưa đúng. Khi đặt một thiết kế đúng, chuẩn xác vào mọi không gian, nó sẽ cho người xem cảm giác thoải mái. Đó là đích đến của điều phù hợp nhất.