"Đi về phía nắng" từ bóng tối nghịch cảnh

Có những hạt mầm không may rơi vào kẽ đá, chịu đựng biết bao khắc nghiệt từ bão giông, nhưng khi vươn mình đón nắng lại trở thành nhành cây kiên cường nhất. Chàng trai sinh năm 1997 Trương Chấn Sang là một nhành cây như thế.

Trương Chấn Sang vẫn ngày ngày nỗ lực mang niềm tin và hy vọng đến cho những thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc.
Trương Chấn Sang vẫn ngày ngày nỗ lực mang niềm tin và hy vọng đến cho những thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Sớm mồ côi và phải nương nhờ cửa Phật, từng gặp tai nạn thập tử nhất sinh, nhưng Sang đã tự viết nên những trang mới của đời mình bằng một bản hòa ca đẹp về sự cống hiến, trở thành một giáo viên trẻ chứa chan khát vọng gieo chữ, gieo yêu thương.

Hạt mầm nảy trong gian khó

Trương Chấn Sang sinh ra và lớn lên tại vùng đất Tân Uyên (Bình Dương), nhưng tuổi thơ của anh không êm đềm như dòng sông Bé chảy qua quê hương. Cha của Sang làm nghề chài lưới, mẹ buôn bán nhỏ, nhà lại đông anh chị em, cho nên cái ăn cái mặc trong gia đình luôn là nỗi lo thường trực.

Bi kịch ập đến với mẹ con Chấn Sang khi cậu bé nghèo vừa mới lên ba. Chỉ trong thời gian ngắn, gia đình nhỏ của Sang liên tiếp phải trải qua nỗi đau tột cùng, khi lần lượt cha, anh trai cả rồi chị gái Sang vĩnh viễn ra đi vì bạo bệnh. Sự vắng lặng, lạnh lẽo cứ thế âm thầm xâm chiếm căn nhà sau mỗi lần tử biệt. Có những giai đoạn, gia đình mẹ góa con côi không còn chỗ dựa, phải tìm đến cửa chùa, sống nương nhờ cơm chay của bá tánh thập phương.

Thử thách của số phận dường như chưa muốn dừng lại. Năm học lớp 8, một tai nạn giao thông kinh hoàng ập tới, đẩy cậu học trò nghèo vào ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Chấn thương sọ não nghiêm trọng từ vụ tai nạn đã khiến Sang hôn mê sâu gần một tháng trời. Khi tỉnh lại, ký ức của cậu hoàn toàn trở thành trang giấy trắng.

Mất trí nhớ tạm thời, sức khỏe suy kiệt, việc quay lại trường học tưởng chừng là điều không thể đối với Sang. Những con chữ, phép tính từng thuộc nằm lòng, nay bỗng hóa xa lạ. Bạn bè đồng trang lứa vô tư cắp sách đến trường, còn cậu học trò Trương Chấn Sang phải đối mặt với những cơn đau đầu đến choáng váng, lượm lặt từng mảnh ký ức vỡ vụn để tìm lại chính mình.

Những ngày tháng tối tăm ấy hóa ra không thể làm Sang gục ngã. Trái lại, bản năng sinh tồn và khát vọng thay đổi số phận đã trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong tâm trí cậu học trò với dáng người bé nhỏ. Sang hiểu và luôn tự nhủ với bản thân rằng, gục ngã lúc này đồng nghĩa với việc mẹ sẽ không còn ai nương tựa, và cuộc đời mình sẽ mãi mãi chìm trong bóng tối.

Với ngần ấy quyết tâm, Trương Chấn Sang đã lội ngược dòng số phận. Từ một học sinh mất căn bản kiến thức sau tai nạn thập tử nhất sinh, Sang lao vào học tập với ý chí và niềm tin sắt đá vào một ngày mai tươi sáng hơn. Trên con đường không trải hoa hồng ấy, cậu dần tìm thấy niềm đam mê với ngôn ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Và cũng chính niềm đam mê ấy đã mở ra một thế giới mới. Sang thi đỗ đại học chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, rồi sau đó xuất sắc đạt chứng chỉ giảng dạy quốc tế TESOL vào năm 2017.

52.jpg
Ngôi nhà đầu tiên trong dự án xóa nhà tạm, dự kiến sẽ xây dựng đầu năm 2026.

Những lớp học của lòng nhân ái

Sang tâm sự, trở thành thầy giáo với anh không chỉ là nghề mưu sinh, mà thực chất mang lại cảm giác như một mối lương duyên, một sứ mệnh mà chính bản thân anh cũng chưa thể cắt nghĩa. “Mỗi lần lên lớp giảng dạy, nhìn vào mỗi đôi mắt ngây thơ nhưng phảng phất nỗi buồn của học sinh hoàn cảnh khó khăn hay con em công nhân lao động, tôi lại có cảm giác thân thuộc như đang đứng trước cậu bé Trương Chấn Sang ngày nào. Cái đói, cái khổ không thể cản bước các em tới trường”, anh nói.

Cứ như vậy, mô hình lớp học tiếng Anh miễn phí và sau này là Câu lạc bộ “Tiếng Anh vì cộng đồng” do Trương Chấn Sang sáng lập đã mang lại kiến thức, tiếng cười và cả tình thương cho hàng trăm lượt trẻ hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Đôi khi, những lớp học như thế được tổ chức ngay tại một phòng trọ chật hẹp hay một góc sân đình. Không riêng mẫu câu hay từ mới, mà ở đây, các em còn được học cách phát âm ước mơ của đời mình.

Học trò của Sang có em mồ côi, có trường hợp phải sống với ông bà, cũng có cả em phải theo cha mẹ đi làm thuê nay đây mai đó. Nhưng đến lớp, các em luôn được đối xử trân trọng, bình đẳng, để từ đó hiểu rằng: Dù xuất phát điểm có thấp, dẫu sinh ra không được may mắn, nhưng tri thức sẽ là con đường tràn ngập ánh sáng, giúp các em thay đổi số phận.

Có được điều đó là nhờ thầy giáo Sang áp dụng một phương pháp giảng dạy đặc biệt, không gò bó hay quá tập trung vào tri thức đơn thuần. Thay vào đó, tư duy về nghị lực và sự gần gũi của anh đã khơi gợi cho học trò niềm tin, hy vọng. Sang trở thành người anh, người cha tinh thần, dìu dắt những mầm non yếu ớt vượt mặc cảm để vươn lên trong cuộc sống.

Song song với công việc thường nhật tại một ngôi trường liên cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh và những lớp học đặc biệt của mình, Trương Chấn Sang còn ghi dấu ấn trên nhiều cung đường, hành trình thiện nguyện. Càng đến với những vùng đất xa xôi, hẻo lánh nhất, càng tiếp xúc với nhiều mảnh đời bất hạnh, Sang lại càng khao khát được dốc sức báo đáp cuộc đời, trả ơn những bát cơm chùa năm xưa, những bàn tay đã nâng bước, không để anh ngã gục.

Hành trình "Đi về phía nắng"

Từ đồng bằng lên miền núi cao, dấu chân gieo chữ của thầy giáo trẻ đã in khắp các nẻo đường. Mỗi năm, anh lại chắt chiu từng đồng lương đi dạy, đi làm thêm và kêu gọi các nguồn lực xã hội để tổ chức những chương trình trao học bổng, tặng áo ấm, đồ dùng học tập, xây nhà “Khăn quàng đỏ”, “Nhà nhân ái”, dựng điểm trường… tặng học sinh vùng cao.

“Tôi luôn tâm niệm, bản chất của sự giúp đỡ không phải là cho đi của cải, mà sâu xa là trao gửi niềm tin. Mỗi lớp học miễn phí khai giảng, một ngôi nhà dựng lên hay chiếc áo ấm trao tay các em nhỏ hoàn cảnh khó khăn đều là lời nhắn nhủ rằng xã hội không bỏ rơi ai cả”, Trương Chấn Sang chia sẻ.

Cứ như vậy, anh làm thiện nguyện theo một cách đặc biệt: Không mong ai biết đến, cũng không màng được vinh danh. Những hành động đẹp của Sang đơn giản là xuất phát từ trái tim một người đã từng ở đáy vực sâu, hiểu rõ giá trị của những cánh tay cưu mang, giúp đỡ đúng lúc, đúng cách. Ít người biết rằng, trong số những nguồn lực triển khai các chương trình thiện nguyện của anh, có phần không nhỏ được trích từ việc đi… bán sách.

Tác phẩm đầu tay của Chấn Sang là cuốn “Hãy cứ mơ đời sẽ nên thơ”, ra mắt vào năm 2024. Qua hơn 200 trang sách, tác giả đã dùng chính câu chuyện, trải nghiệm thực tế của đời mình để truyền cảm hứng, giúp bạn đọc trẻ định vị lại bản thân giữa dòng đời đầy hối hả. Từ đó, mỗi người sẽ tự rút ra cách để biến những mơ mộng tưởng chừng viển vông trở thành hiện thực. Đến cuối năm 2025-đầu 2026, anh tiếp tục thử sức với tác phẩm song ngữ Anh-Việt đầu tiên với tên gọi “Đi về phía nắng đón những ngày xanh”. Đáng chú ý, “đứa con tinh thần” thứ hai không chỉ là một tài liệu học tập ngoại ngữ, mà còn đóng vai trò liều thuốc tinh thần dành riêng cho tuổi mới lớn.

“Ý tưởng viết nên cuốn sách này xuất phát từ chính những buổi lên lớp và các chương trình hướng nghiệp mà tôi có cơ hội tham gia. Nhiều bạn trẻ đang rơi vào “cơn bão lòng” của chính mình, loay hoay giữa đam mê, nỗi sợ thất bại và sự chông chênh trong quá trình định vị bản thân. Doanh thu từ việc bán sách sẽ dành để ủng hộ Quỹ xóa nhà dột nát ở các khu vực Tây Bắc, Đông Bắc nước ta. Hiện, sách đã bán được 200 cuốn. Sau dịp nghỉ Tết Bính Ngọ, chúng tôi sẽ xóa ngôi nhà tạm đầu tiên tại bản Quỳnh Lý (xã Chiềng Sung, tỉnh Sơn La)”, nhà giáo, nhà văn trẻ tuổi hồ hởi cho hay.

Cuộc đời của Trương Chấn Sang chính là minh chứng sống động nhất cho tựa đề của những cuốn sách anh đã viết. Từ bóng tối, anh kiên cường bước về phía mặt trời để đón lấy những ngày xanh. Không chỉ viết lại cuộc đời mình bằng những trang mới ngập vàng ánh nắng, Chấn Sang còn nắm tay những người trẻ khác, dìu họ cùng đi về phía nguồn sáng của hy vọng.

Có thể bạn quan tâm

Đảo Trường Sa Lớn. Ảnh: HẢI NAM

Những hòn đảo đang lớn (kỳ 1)

Không phải mọi điều ở quần đảo Trường Sa đều quá mới mẻ. Nhưng vẫn có những câu chuyện đủ để giữ lại, dù là người mới đến đó một lần hay đã nhiều lần.

Hàng “độc” Nam Phi... xa mà gần

Hàng “độc” Nam Phi... xa mà gần

Buôn lậu sừng tê giác, ngà voi hay cao hổ, báo, xương sư tử… vốn là loại hình buôn bán cực kỳ đặc biệt bởi “mặt hàng kinh doanh” này được cả thế giới bảo vệ, thu dung và chăm sóc.

Cựu chiến binh Trần Chiến Chinh (bên phải) và cựu chiến binh Lê Phú Tháo thời trẻ.

Ký ức đất lửa Hòa Vang (kỳ 1)

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, là vùng ven thành phố Đà Nẵng, Hòa Vang đã trở thành chiếc răng nanh thép cắm sâu vào yết hầu quân thù. Giữa vòng vây siết nghẹt của đồn bốt, quân và dân nơi đây đã viết nên bản hùng ca bất tử.

Trẻ khiếm thính tham gia hoạt động ngoại khóa.

Rút ngắn khoảng cách để nối dài yêu thương

“Trong hành trình 14 năm vừa làm mẹ vừa đồng hành cùng con, dù đã gặp nhiều người cùng hoàn cảnh nhưng đối với gia đình, con vẫn là riêng biệt nhất”, chị Nông Thị Tình, thành viên nhóm cha mẹ trẻ khiếm thính ở Thái Nguyên chia sẻ.

TS Chu Mạnh Trinh (ngoài cùng bên phải) đi thực tế tại làng gốm Mỹ Thiện.

Ông tiến sĩ của du lịch cộng đồng

“Phải bảo vệ tuyệt đối môi trường tự nhiên”, đó là quan điểm cứng rắn của TS Chu Mạnh Trinh, giảng viên Khoa Sinh - Nông nghiệp - Môi trường Trường đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng).

Tàu vào ga xép Cẩm Giàng.

Về lại ga xép

Tôi đã cố cưỡng lại sự mời gọi của chuyến food tour (du lịch ẩm thực) tại trung tâm thành phố Hải Phòng (cũ) để xuống tàu sớm hơn ba ga.

Bà Đạm Thư chia sẻ những câu chuyện về A Lưới với bạn bè.

Người phụ nữ nặng lòng với thung lũng da cam

​Tại căn hộ chung cư nhỏ ở TP Hồ Chí Minh, tôi từng chứng kiến một hình ảnh cảm động. Có một bà cụ dáng người nhỏ bé, mái tóc bạc trắng, lưng còng gập xuống đến mức phải tựa hẳn vào chiếc xe đẩy mới có thể đứng vững.

Anh hùng LLVTND Đinh Hữu Thuần trong một lần được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Từ canh trời Tổ quốc đến góc thiền giữa trời Tây Bắc

​Gặp lại người lính ra-đa năm nào, Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Đinh Hữu Thuần, giờ đây là Thiền sư Thích Chánh Tuệ giữa mù sương Sa Pa, chúng tôi hiểu rằng: Sau cùng, vinh quang lớn nhất không phải là tấm huy chương lấp lánh trên ngực áo, mà là sự tự tại, bao dung trong một tâm hồn đã dâng hiến trọn vẹn cho Tổ quốc.

Quay tời thả “cá sắt” xuống dòng sông Năng.

Lặng lẽ Đầu Đẳng

Tôi mượn ý của nhà văn Nguyễn Thành Long trong tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” cũng để nói về những người làm nghề “gác” trạm khí tượng thủy văn ở Đầu Đẳng. Đã hơn 50 năm, tác phẩm "Lặng lẽ Sa Pa" ra đời nhưng ở Trạm thủy văn Đầu Đẳng (xã Ba Bể, Thái Nguyên) vẫn “ba không”: Không đường, không điện, không nước sạch.

Nghệ nhân Váng Vần Séng (trái) chơi đàn lìn xìn.

Đàn lìn xìn còn vang trên núi non

Thèn Hồng Quân dẫn tôi tới nhà ông Váng Vần Séng ở thôn Cốc Coọc, xã Pà Vầy Sủ, tỉnh Tuyên Quang. Ông là nghệ nhân chế tạo đàn lìn xìn - loại nhạc cụ dùng đệm cho các khúc hát dân gian của người Nùng. Đã lâu lắm mới lại có người hỏi đàn, ông nhớ người mua đàn một, nhớ điệu hát, tiếng đàn đến mười phần.

Đường lên khu A Trạm radar 485.

Vượt dốc thăm nhà trên núi của lính biển

Chỉ còn đúng một chuyến tàu cao tốc ra đảo Trà Bản (đặc khu Vân Đồn, Quảng Ninh) lúc chúng tôi tới. Những con tàu gỗ chở khách khác đã nép mình nơi góc cảng Cái Rồng. Trời đổ mưa từ sáng, gió ngoài vịnh Bái Tử Long cũng bắt đầu trở mình.

Cán bộ, chiến sĩ tàu 740 (Hải đoàn 129, Quân chủng Hải quân) được chở tới Nhà giàn DK1/20 để thực hiện bỏ phiếu sớm.

Lá phiếu chủ quyền trên sóng thềm lục địa

Những ngày đất liền vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị cho kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, thì trên Biển Đông, nhiều khu vực đã hoàn thành việc bỏ phiếu sớm. Năm nay, hành trình bỏ phiếu sớm cũng tiến hành ngay khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vừa kết thúc.

Nhiệt huyết của những người lính ra khơi năm xưa còn chảy vào lớp người hôm nay ở Lý Sơn.

Nghĩa khí đất đảo hùng binh

Giữa mênh mang Biển Đông, hòn đảo vẫn lặng lẽ mà hiên ngang nơi đầu sóng ngọn gió, vừa là tiền đồn, vừa là chứng nhân cho hành trình mở cõi, giữ biển.

Những bản làng của đồng bào Pa Kô, Vân Kiều dọc đường biên giới.

Đi trong sương giá biên thùy

Có những chuyến đi để trở về, nhưng cũng có những chuyến đi để thấy mình “lớn” thêm trong sự nhỏ bé trước cuộc đời. Đêm 28 Tết Bính Ngọ, Hà Nội bắt đầu nồng nàn mùi nước lá mùi già, tôi lại chọn ngược gió, ngược sương để tìm về dải đất miền trung nắng cháy - nơi mà “Tết” là một khái niệm vừa thân thương, vừa xa xôi đến lạ lùng.

Kíp xuồng tàu Trường Sa 19 đang nhận hàng để đưa lên nhà giàn DK1/2 (bãi cạn Phúc Tần).

Đi về phía mặt trời (kỳ 1)

Từ cầu cảng KTQP Trường Sa (Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, Thành phố Hồ Chí Minh) xuất phát, chúng tôi bắt đầu hải trình về nơi những bãi cạn trên thềm lục địa phía nam, trong chuyến thăm, chúc Tết theo thông lệ hằng năm. 

Anh Trần Thanh Quang (đứng giữa) lưu giữ nét tinh hoa ẩm thực Huế.

Ngọt thơm ký ức tìm về

Cứ độ Tết đến xuân về, trong mỗi gia đình xứ Huế luôn ngào ngạt hương thơm của các loại bánh mứt. Sự khéo tay, óc sáng tạo của người Huế được thể hiện qua từng đường nét và mùi vị bánh trái. Ánh nắng dịu nhẹ ở vùng đất cố đô xưa càng thêm bình yên qua từng câu chuyện về ẩm thực cung đình, bánh mứt dân gian.

Nhiều trẻ mắc chứng tự kỷ vui chơi với người thân tại khu vực Amehouse mà vợ chồng Vân Anh đã lập ra.

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Biểu diễn trống đất kết hợp hát ví, hát giang của người Mường.

Về đất Tổ nghe “Toòng Tửng” cùng trống đất

Trống đất không phải là một chiếc trống da như chúng ta hình dung bình thường, có thể mang đi, mà thật sự là nhạc cụ được tạo tác từ lòng đất. Còn Toòng Tửng là một nhạc cụ bộ gõ. Toòng Tửng đi cùng với trống đất mới tạo nên bộ nhạc cụ hoàn chỉnh.

Miến dong ở Côn Minh vẫn được phơi nắng theo phương pháp truyền thống.

Thương hiệu dong riềng trên đất sỏi

Khi sương muối giăng kín đỉnh Áng Toòng, đất Côn Minh (tỉnh Thái Nguyên) bừng tỉnh trong nhịp sống hối hả nhất của năm. Trên những sườn đồi cằn sỏi đá, cây dong riềng “ăn sương, uống gió” vẫn bung hoa đỏ. Những củ dong xù xì qua đôi bàn tay cần cù tạo nên những sợi miến dai ngon danh bất hư truyền.