"Đi về phía nắng" từ bóng tối nghịch cảnh

Có những hạt mầm không may rơi vào kẽ đá, chịu đựng biết bao khắc nghiệt từ bão giông, nhưng khi vươn mình đón nắng lại trở thành nhành cây kiên cường nhất. Chàng trai sinh năm 1997 Trương Chấn Sang là một nhành cây như thế.

Trương Chấn Sang vẫn ngày ngày nỗ lực mang niềm tin và hy vọng đến cho những thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc.
Trương Chấn Sang vẫn ngày ngày nỗ lực mang niềm tin và hy vọng đến cho những thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Sớm mồ côi và phải nương nhờ cửa Phật, từng gặp tai nạn thập tử nhất sinh, nhưng Sang đã tự viết nên những trang mới của đời mình bằng một bản hòa ca đẹp về sự cống hiến, trở thành một giáo viên trẻ chứa chan khát vọng gieo chữ, gieo yêu thương.

Hạt mầm nảy trong gian khó

Trương Chấn Sang sinh ra và lớn lên tại vùng đất Tân Uyên (Bình Dương), nhưng tuổi thơ của anh không êm đềm như dòng sông Bé chảy qua quê hương. Cha của Sang làm nghề chài lưới, mẹ buôn bán nhỏ, nhà lại đông anh chị em, cho nên cái ăn cái mặc trong gia đình luôn là nỗi lo thường trực.

Bi kịch ập đến với mẹ con Chấn Sang khi cậu bé nghèo vừa mới lên ba. Chỉ trong thời gian ngắn, gia đình nhỏ của Sang liên tiếp phải trải qua nỗi đau tột cùng, khi lần lượt cha, anh trai cả rồi chị gái Sang vĩnh viễn ra đi vì bạo bệnh. Sự vắng lặng, lạnh lẽo cứ thế âm thầm xâm chiếm căn nhà sau mỗi lần tử biệt. Có những giai đoạn, gia đình mẹ góa con côi không còn chỗ dựa, phải tìm đến cửa chùa, sống nương nhờ cơm chay của bá tánh thập phương.

Thử thách của số phận dường như chưa muốn dừng lại. Năm học lớp 8, một tai nạn giao thông kinh hoàng ập tới, đẩy cậu học trò nghèo vào ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Chấn thương sọ não nghiêm trọng từ vụ tai nạn đã khiến Sang hôn mê sâu gần một tháng trời. Khi tỉnh lại, ký ức của cậu hoàn toàn trở thành trang giấy trắng.

Mất trí nhớ tạm thời, sức khỏe suy kiệt, việc quay lại trường học tưởng chừng là điều không thể đối với Sang. Những con chữ, phép tính từng thuộc nằm lòng, nay bỗng hóa xa lạ. Bạn bè đồng trang lứa vô tư cắp sách đến trường, còn cậu học trò Trương Chấn Sang phải đối mặt với những cơn đau đầu đến choáng váng, lượm lặt từng mảnh ký ức vỡ vụn để tìm lại chính mình.

Những ngày tháng tối tăm ấy hóa ra không thể làm Sang gục ngã. Trái lại, bản năng sinh tồn và khát vọng thay đổi số phận đã trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong tâm trí cậu học trò với dáng người bé nhỏ. Sang hiểu và luôn tự nhủ với bản thân rằng, gục ngã lúc này đồng nghĩa với việc mẹ sẽ không còn ai nương tựa, và cuộc đời mình sẽ mãi mãi chìm trong bóng tối.

Với ngần ấy quyết tâm, Trương Chấn Sang đã lội ngược dòng số phận. Từ một học sinh mất căn bản kiến thức sau tai nạn thập tử nhất sinh, Sang lao vào học tập với ý chí và niềm tin sắt đá vào một ngày mai tươi sáng hơn. Trên con đường không trải hoa hồng ấy, cậu dần tìm thấy niềm đam mê với ngôn ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Và cũng chính niềm đam mê ấy đã mở ra một thế giới mới. Sang thi đỗ đại học chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, rồi sau đó xuất sắc đạt chứng chỉ giảng dạy quốc tế TESOL vào năm 2017.

52.jpg
Ngôi nhà đầu tiên trong dự án xóa nhà tạm, dự kiến sẽ xây dựng đầu năm 2026.

Những lớp học của lòng nhân ái

Sang tâm sự, trở thành thầy giáo với anh không chỉ là nghề mưu sinh, mà thực chất mang lại cảm giác như một mối lương duyên, một sứ mệnh mà chính bản thân anh cũng chưa thể cắt nghĩa. “Mỗi lần lên lớp giảng dạy, nhìn vào mỗi đôi mắt ngây thơ nhưng phảng phất nỗi buồn của học sinh hoàn cảnh khó khăn hay con em công nhân lao động, tôi lại có cảm giác thân thuộc như đang đứng trước cậu bé Trương Chấn Sang ngày nào. Cái đói, cái khổ không thể cản bước các em tới trường”, anh nói.

Cứ như vậy, mô hình lớp học tiếng Anh miễn phí và sau này là Câu lạc bộ “Tiếng Anh vì cộng đồng” do Trương Chấn Sang sáng lập đã mang lại kiến thức, tiếng cười và cả tình thương cho hàng trăm lượt trẻ hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Đôi khi, những lớp học như thế được tổ chức ngay tại một phòng trọ chật hẹp hay một góc sân đình. Không riêng mẫu câu hay từ mới, mà ở đây, các em còn được học cách phát âm ước mơ của đời mình.

Học trò của Sang có em mồ côi, có trường hợp phải sống với ông bà, cũng có cả em phải theo cha mẹ đi làm thuê nay đây mai đó. Nhưng đến lớp, các em luôn được đối xử trân trọng, bình đẳng, để từ đó hiểu rằng: Dù xuất phát điểm có thấp, dẫu sinh ra không được may mắn, nhưng tri thức sẽ là con đường tràn ngập ánh sáng, giúp các em thay đổi số phận.

Có được điều đó là nhờ thầy giáo Sang áp dụng một phương pháp giảng dạy đặc biệt, không gò bó hay quá tập trung vào tri thức đơn thuần. Thay vào đó, tư duy về nghị lực và sự gần gũi của anh đã khơi gợi cho học trò niềm tin, hy vọng. Sang trở thành người anh, người cha tinh thần, dìu dắt những mầm non yếu ớt vượt mặc cảm để vươn lên trong cuộc sống.

Song song với công việc thường nhật tại một ngôi trường liên cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh và những lớp học đặc biệt của mình, Trương Chấn Sang còn ghi dấu ấn trên nhiều cung đường, hành trình thiện nguyện. Càng đến với những vùng đất xa xôi, hẻo lánh nhất, càng tiếp xúc với nhiều mảnh đời bất hạnh, Sang lại càng khao khát được dốc sức báo đáp cuộc đời, trả ơn những bát cơm chùa năm xưa, những bàn tay đã nâng bước, không để anh ngã gục.

Hành trình "Đi về phía nắng"

Từ đồng bằng lên miền núi cao, dấu chân gieo chữ của thầy giáo trẻ đã in khắp các nẻo đường. Mỗi năm, anh lại chắt chiu từng đồng lương đi dạy, đi làm thêm và kêu gọi các nguồn lực xã hội để tổ chức những chương trình trao học bổng, tặng áo ấm, đồ dùng học tập, xây nhà “Khăn quàng đỏ”, “Nhà nhân ái”, dựng điểm trường… tặng học sinh vùng cao.

“Tôi luôn tâm niệm, bản chất của sự giúp đỡ không phải là cho đi của cải, mà sâu xa là trao gửi niềm tin. Mỗi lớp học miễn phí khai giảng, một ngôi nhà dựng lên hay chiếc áo ấm trao tay các em nhỏ hoàn cảnh khó khăn đều là lời nhắn nhủ rằng xã hội không bỏ rơi ai cả”, Trương Chấn Sang chia sẻ.

Cứ như vậy, anh làm thiện nguyện theo một cách đặc biệt: Không mong ai biết đến, cũng không màng được vinh danh. Những hành động đẹp của Sang đơn giản là xuất phát từ trái tim một người đã từng ở đáy vực sâu, hiểu rõ giá trị của những cánh tay cưu mang, giúp đỡ đúng lúc, đúng cách. Ít người biết rằng, trong số những nguồn lực triển khai các chương trình thiện nguyện của anh, có phần không nhỏ được trích từ việc đi… bán sách.

Tác phẩm đầu tay của Chấn Sang là cuốn “Hãy cứ mơ đời sẽ nên thơ”, ra mắt vào năm 2024. Qua hơn 200 trang sách, tác giả đã dùng chính câu chuyện, trải nghiệm thực tế của đời mình để truyền cảm hứng, giúp bạn đọc trẻ định vị lại bản thân giữa dòng đời đầy hối hả. Từ đó, mỗi người sẽ tự rút ra cách để biến những mơ mộng tưởng chừng viển vông trở thành hiện thực. Đến cuối năm 2025-đầu 2026, anh tiếp tục thử sức với tác phẩm song ngữ Anh-Việt đầu tiên với tên gọi “Đi về phía nắng đón những ngày xanh”. Đáng chú ý, “đứa con tinh thần” thứ hai không chỉ là một tài liệu học tập ngoại ngữ, mà còn đóng vai trò liều thuốc tinh thần dành riêng cho tuổi mới lớn.

“Ý tưởng viết nên cuốn sách này xuất phát từ chính những buổi lên lớp và các chương trình hướng nghiệp mà tôi có cơ hội tham gia. Nhiều bạn trẻ đang rơi vào “cơn bão lòng” của chính mình, loay hoay giữa đam mê, nỗi sợ thất bại và sự chông chênh trong quá trình định vị bản thân. Doanh thu từ việc bán sách sẽ dành để ủng hộ Quỹ xóa nhà dột nát ở các khu vực Tây Bắc, Đông Bắc nước ta. Hiện, sách đã bán được 200 cuốn. Sau dịp nghỉ Tết Bính Ngọ, chúng tôi sẽ xóa ngôi nhà tạm đầu tiên tại bản Quỳnh Lý (xã Chiềng Sung, tỉnh Sơn La)”, nhà giáo, nhà văn trẻ tuổi hồ hởi cho hay.

Cuộc đời của Trương Chấn Sang chính là minh chứng sống động nhất cho tựa đề của những cuốn sách anh đã viết. Từ bóng tối, anh kiên cường bước về phía mặt trời để đón lấy những ngày xanh. Không chỉ viết lại cuộc đời mình bằng những trang mới ngập vàng ánh nắng, Chấn Sang còn nắm tay những người trẻ khác, dìu họ cùng đi về phía nguồn sáng của hy vọng.

Có thể bạn quan tâm

Anh Trần Thanh Quang (đứng giữa) lưu giữ nét tinh hoa ẩm thực Huế.

Ngọt thơm ký ức tìm về

Cứ độ Tết đến xuân về, trong mỗi gia đình xứ Huế luôn ngào ngạt hương thơm của các loại bánh mứt. Sự khéo tay, óc sáng tạo của người Huế được thể hiện qua từng đường nét và mùi vị bánh trái. Ánh nắng dịu nhẹ ở vùng đất cố đô xưa càng thêm bình yên qua từng câu chuyện về ẩm thực cung đình, bánh mứt dân gian.

Nhiều trẻ mắc chứng tự kỷ vui chơi với người thân tại khu vực Amehouse mà vợ chồng Vân Anh đã lập ra.

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Biểu diễn trống đất kết hợp hát ví, hát giang của người Mường.

Về đất Tổ nghe “Toòng Tửng” cùng trống đất

Trống đất không phải là một chiếc trống da như chúng ta hình dung bình thường, có thể mang đi, mà thật sự là nhạc cụ được tạo tác từ lòng đất. Còn Toòng Tửng là một nhạc cụ bộ gõ. Toòng Tửng đi cùng với trống đất mới tạo nên bộ nhạc cụ hoàn chỉnh.

Miến dong ở Côn Minh vẫn được phơi nắng theo phương pháp truyền thống.

Thương hiệu dong riềng trên đất sỏi

Khi sương muối giăng kín đỉnh Áng Toòng, đất Côn Minh (tỉnh Thái Nguyên) bừng tỉnh trong nhịp sống hối hả nhất của năm. Trên những sườn đồi cằn sỏi đá, cây dong riềng “ăn sương, uống gió” vẫn bung hoa đỏ. Những củ dong xù xì qua đôi bàn tay cần cù tạo nên những sợi miến dai ngon danh bất hư truyền.

Nghề nuôi thủy sản tại vịnh Xuân Đài đang gượng dậy sau thiên tai.

Bắt đầu lại với những điều chưa bao giờ

Chưa bao giờ người dân Phú Yên và Quy Nhơn cũ (nay là Gia Lai và Đắk Lắk) lại xuống giống vụ đông xuân muộn thế. Chưa bao giờ những chợ tôm hùm ở Sông Cầu (Đắk Lắk) mùa này vắng thế. Chưa bao giờ hai nơi này lại nhiều ngôi nhà phải xây sửa đến thế, dù đang vào mùa mưa...

Phạm nhân T.T.T. chạy lại đỡ mẹ già trên sân khấu chương trình.

Thắp sáng những ước mơ hoàn lương

Phía sau mỗi bản án đều là một cuộc đời. Khi sai lầm được nhận thức đúng và đủ, khát vọng làm lại sẽ thay thế những gam mầu tối trong tâm tưởng mỗi con người. Nhờ những chính sách khoan hồng của Nhà nước, ngày về trong giấc mơ mỗi đêm của phạm nhân T.T.T. đã không còn xa.

Giờ học tại điểm trường Coọc Mu.

Coọc Mu ngày ấy và bây giờ

Từng là “ốc đảo” bị lãng quên giữa đại ngàn, nơi ấy hơn 20 năm về trước, hàng chục số phận bị căn bệnh phong quái ác hành hạ, thôn Coọc Mu, xã Hoàng Trĩ (tỉnh Bắc Kạn cũ), nay là xã Đồng Phúc (tỉnh Thái Nguyên) đã hồi sinh.

Anh Ngô Quý Đức (bên trái) kiểm tra quy trình tạo tác liễn làng Chuồn.

Hồi sinh liễn làng Chuồn

Nhắc đến làng Chuồn (tên chữ là An Truyền) thuộc phường Mỹ Thượng, thành phố Huế, người ta thường nghĩ ngay đến một nét đẹp văn hóa độc đáo mà nay đã thất truyền, đó là nghề làm liễn Tết thủ công. Bằng sự tận tâm, tỉ mỉ của những người yêu văn hóa, từng bức liễn làng Chuồn đã được hồi sinh.

Điều còn lại sau chiến tranh

Điều còn lại sau chiến tranh

Cuộc đời lặng lẽ trong chờ đợi của người lính cuối cùng Trung đội Mai Quốc Ca, nhắc chúng ta rằng, lịch sử không chỉ được làm nên bởi những khoảnh khắc rực rỡ, mà còn bởi những năm tháng rất dài sau đó.

Khoảnh khắc bà Nguyễn Thị Bích cười tươi khi đón di ảnh của người bạn đời.

Niềm vui ngày các Anh về

Gần 60 năm đã trôi qua, ba cô con gái cũng đều đã lên chức bà nội, bà ngoại, nhưng chưa ngày nào cụ bà Nguyễn Thị Bích nguôi nỗi nhớ người bạn đời của mình. Năm 1967, anh Bí thư Đoàn Thanh niên xã Nam Ninh, huyện Nam Trực (tỉnh Nam Định cũ) Đặng Xuân Đạo tình nguyện lên đường “vào B” đánh giặc rồi mãi mãi không trở về.

Kíp trắc thủ điều khiển tiểu đoàn 52, Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (từ ngoài vào trong: Trần Hay, trắc thủ phương vị; Hoàng Văn Nam, trắc thủ cự ly; Vương Thái Thanh, trắc thủ góc tà).

Khoảng im lặng sau chiến thắng

Thiếu tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Nam (nguyên sĩ quan điều khiển tên lửa, Tiểu đoàn 52, Trung đoàn 267, Sư đoàn Phòng không 365, Quân chủng Phòng không - Không quân) bảo lúc đi lính, ông muốn mình vào không quân, được thành phi công lái máy bay chiến đấu nhưng thị lực không đạt yêu cầu.

Người dân thôn Khuổi Cò thu hoạch quýt.

Đi giữa vùng quýt cổ

Khi những cơn gió bấc đầu tiên tràn về mang theo hơi lạnh của mùa đông thì cũng là lúc trên những triền đồi ở xã Bạch Thông, tỉnh Thái Nguyên lại ngập sắc vàng của những trái quýt giòn.

Những mùa nho Hạ Đen

Một đêm khó quên vào tháng 9/2024. Gió rít liên hồi, cuốn theo mưa như trút nước sau khi bão càn quét qua địa phận xã Nam Dương (tỉnh Bắc Ninh). Lũ ập đến, nhấn chìm vườn nho Hạ Đen rộng hàng nghìn mét vuông của vợ chồng chị Giáp Thị Tuyền.

Mỗi phiên chợ giao dịch hàng nghìn con trâu, bò với giá trị trên dưới 50 tỷ đồng.

Chợ trâu, bò giữa lưng trời

Khi sương mù còn đặc quánh, phủ trắng trên những mái nhà sàn, thì ở một thung lũng nhỏ nơi lưng chừng núi Nghiên Loan, nhịp sống đã hối hả. Đó là phiên chợ "đặc biệt" của cả khu vực miền núi phía bắc - Chợ trâu, bò Nghiên Loan (xã Nghiên Loan, Thái Nguyên).

Đoàn Thái Cúc Hương.

Thế giới cổ tích từ giấy dó

Một tâm hồn nghệ sĩ, một bàn tay khéo léo như nghệ nhân, những câu chuyện bất tận về văn hóa truyền thống và luôn khiêm tốn nhận mình là một thợ thủ công.

Nghệ nhân Nguyễn Phương Uyên tạo dáng cho bonsai mini.

Hơn cả một thú chơi

Nằm trên đường Tô Hiến Thành, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Quảng Ngãi, ngôi nhà của ông Nguyễn Phương Uyên (54 tuổi) nổi bật hơn hẳn nhờ hàng chục chậu cây bonsai.

Thầy Nam cần mẫn với mô hình du lịch sinh thái. Ảnh: BẢO LONG

Từ bục giảng đến miền quả ngọt

Ở phường Chũ (tỉnh Bắc Ninh), có một người thầy giáo không chỉ truyền cảm hứng trên bục giảng, mà còn mang nhiệt huyết và sự sáng tạo của nghệ thuật để góp phần tạo nên một không gian du lịch xanh. Đó là thầy Đinh Phương Nam, thầy giáo dạy mỹ thuật theo đuổi mô hình du lịch nông nghiệp-sinh thái ở đồng bằng Bắc Bộ.

Tên lửa vác vai A72. Ảnh: Bảo tàng Phòng không - Không quân

Bí mật của 60 giây quyết định

“Có mấy năm thôi mà", Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thoa nói thế khi chúng tôi hỏi về những ngày quân ngũ, vác trên vai chiếc tên lửa A72 và hạ gục bao nhiêu máy bay Mỹ - ngụy.

"Bố" Kiên và bé Di tại lớp học ở Cát Cát.

Mái ấm ở thung lũng Cát Cát

Tôi đến Cát Cát (phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai), bản làng người H'Mông được du khách ví như viên ngọc đẹp nhất Tây Bắc. Tiết trời trong nhưng sương mù vẫn đùn lên từ phía dưới thung lũng Ý Lình Hồ như những đụn bông trắng tinh.

Tại một địa điểm giao lưu của nhiều người yêu đĩa than tại Hà Nội.

Sống chậm với đĩa than trong thời đại số

Trong thời đại mà một thiết bị đeo tay có thể chứa đến 60 triệu bài hát, việc lựa chọn nghe nhạc từ một chiếc đĩa than tưởng như là lỗi thời. Nhưng thực tế, đó lại là biểu hiện của một xu thế tìm lại sự nguyên bản, chậm rãi và thật lòng trong trải nghiệm thưởng thức.

La Quốc Bảo đánh giá hiện trạng chiếc áo cưới hoàng gia triều Nguyễn vừa được sưu tầm từ Hà Lan.

Sợi tơ mong manh kết nối trăm năm

Khi nói đến sưu tầm đồ cổ ở Việt Nam, người ta thường nghe tới đồ gốm, sành sứ, hay đồ gỗ… chứ ít ai biết đến những món đồ vải mà qua đó thể hiện tay nghề thêu huy hoàng, vang danh thế giới của người Việt hàng trăm năm trước.

Nguyễn Ngọc Minh Trang kể chuyện di sản bằng logo.

Trang Faifo và hành trình kể chuyện di sản

Trang Faifo chính là Nguyễn Ngọc Minh Trang, 23 tuổi, một nhà thiết kế đồ họa trẻ với tư duy dám nghĩ, dám thể hiện cá tính cá nhân. Niềm đam mê văn hóa quê hương đã tạo bệ phóng cho cô tỏa sáng, mang bản sắc nghệ thuật Việt.

Dưới làn nước xanh này là hơn 20 căn nhà sàn của người dân Kim Vân. Ảnh: TÙNG VÂN

Ám ảnh ở “rốn ngập” Kim Vân

Kim Vân là thôn vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, thuộc xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên, nằm trong một "lòng chảo" lớn bao bọc bởi núi đá. Đất canh tác hạn chế, cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây muôn vàn khó khăn với hơn một nửa trong tổng số 112 hộ dân nghèo và cận nghèo.