Hành trình từ bục giảng với phấn trắng, bảng đen đến gặp gỡ những đoàn khách thăm vườn cây trĩu quả sau nhà là một chặng đường đầy ý nghĩa để kể câu chuyện quê hương.
Dạy học giữa các vườn cây
Trưởng thành ở vùng quê có truyền thống làm mì Chũ cũng như trồng cây ăn quả, chàng học sinh Đinh Phương Nam lại yêu thích vẽ và nuôi ước mơ theo đuổi nghề sư phạm. Tốt nghiệp năm 2002, thầy giáo trẻ mang khát vọng cống hiến để dành trọn những năm tháng tuổi trẻ quý giá tại các điểm trường vùng cao như Tân Sơn, Tân Quang, Quý Sơn..., nơi cuộc sống gắn liền với những con đường đất lầy lội, cheo leo và những buổi sáng sương mù phủ kín núi rừng. Cuộc sống của người giáo viên vùng cao giản dị mà không ít gian truân, với bữa cơm đạm bạc và những đêm đông gió lùa qua mái trường xiêu vẹo. Thầy Nam chia sẻ: “Ước mơ của tôi cũng như bao đồng nghiệp ngày ấy chỉ đơn sơ: Được nhìn thấy học trò đến lớp với đủ áo ấm, vở viết là đã mãn nguyện rồi”.
Với chuyên môn mỹ thuật, thầy Nam dùng tinh thần nghệ thuật để truyền đạt kiến thức và truyền lửa đam mê hội họa cho học sinh vùng cao suốt hàng chục năm cho đến khi trở về giảng dạy ở quê nhà. Nhiều năm qua, thầy được tín nhiệm trở thành giáo viên chủ nhiệm - người bạn đồng hành, luôn quan tâm sát sao để có phương án hỗ trợ học tập hiệu quả cho học trò. Ngoài giờ học, thầy còn hỗ trợ học sinh tiếp cận những giá trị truyền thống của quê hương như tổ chức hoạt động ngoại khóa hoàn toàn miễn phí ở các vườn cây ăn trái trong vườn nhà hoặc trong vùng. Phụ huynh Nguyễn Hồng Nhung (phường Chũ) cho biết: “Cách truyền đạt với học trò của thầy rất nhẹ nhàng, gần gũi nhưng sâu sắc. Thầy Nam còn như một người bạn khi giúp bọn trẻ tiếp cận những kiến thức ngoài cuộc sống bất cứ lúc nào, ngay tại khu vườn cây trĩu quả sau nhà”.
Bạn đời của thầy Đinh Phương Nam là cô giáo Nguyễn Thị Xuyên, dạy thể dục cùng trường, cũng là người luôn đồng hành trong mọi hoạt động với chồng từ khi nên duyên. Chính tình yêu và sự thấu hiểu từ nghề giáo đã kết nối hai người, cùng nhau tiếp tục hành trình gieo chữ, bồi đắp tâm hồn cho các thế hệ học sinh. Cô Xuyên chia sẻ, hồi mới lấy nhau và có con nhỏ, hai người từng phải đối mặt áp lực kinh tế rất lớn khi thu nhập không đủ trang trải cuộc sống. “Hằng tháng, lương nhận mồng 1 thì ngày 15 đã tiêu hết. Nhưng gánh nặng kinh tế chưa bao giờ làm hai vợ chồng tôi giảm chú tâm vào nghề giáo. Cũng may được bố mẹ hai bên trợ giúp và vườn cây ăn trái sau nhà cũng là động lực để chồng tôi thử thách làm du lịch sinh thái sau này”.
Hội họa kết nối đam mê du lịch
Lớn lên giữa khung cảnh đồi cây bạt ngàn, những vườn quả trĩu trịt sau nhà bởi gia đình có truyền thống trồng cây ăn trái đã khiến người thầy chưa bao giờ nguôi ước mơ trở về quê sinh sống, phụng dưỡng cha mẹ. “Năm 2022, vợ chồng tôi quyết tâm chỉnh trang lại nhà ở để bố mẹ có thể dưỡng già, cũng như là dịp để tôi thực hiện những mong muốn thẩm mỹ về một không gian sống miệt vườn đầy ký ức”, thầy Nam kể. Với kiến thức hội họa, thầy trực tiếp thiết kế nhà sàn, các không gian chụp ảnh check-in, ngắm cảnh rất đẹp. Thầy làm đến đâu lại tính toán, sáng tạo thêm trong tổng thể một không gian miệt vườn Bắc Bộ rất tinh tế. Bạn bè, đồng nghiệp cũng như học sinh đến chơi không ngớt lời khen về khu vườn nhà do chính tay thầy Nam thiết kế và rất nhiều người gợi ý: “Đẹp thế này, sao thầy không nghĩ đến việc đón khách tham quan, du lịch?”.
Thầy Nam bắt đầu mày mò, học hỏi, kết nối với vài người bạn đồng nghiệp người cùng chung chí hướng, có kinh nghiệm và đang bắt đầu làm du lịch từ vườn cây ăn trái ở quê hương Chũ. Họ vừa làm, vừa học, vừa chia sẻ kinh nghiệm như thuở còn đứng lớp. Thầy Nam nhận thấy là bản thân may mắn vì nghề giáo đã tạo cho anh thói quen lắng nghe, quan sát con người - điều rất quan trọng khi làm du lịch. Thầy hiểu tâm lý khách cần gì, muốn gì và luôn tâm niệm: “Khách đi cả trăm cây số đến đây, mình phải phục vụ sao cho họ thấy đáng công”.
Khu sinh thái Garden Việt ra đời là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chuyên môn hội họa và tâm lý sư phạm. Tận dụng lợi thế địa hình và tình yêu sáng tạo, thầy Nam hoàn thiện khu sinh thái hơn 4.000 m2 một cách tinh tế, mộc mạc nhưng cũng khá “bắt trend”. Du khách đến đây không chỉ tham quan mà còn được “chạm” vào cuộc sống miền quê: Hái quả, chế biến món ăn, nghe những câu chuyện về nghề giáo. Nhà thầy Nam còn có lợi thế nằm ở vị trí trung chuyển thuận tiện, cho nên khách thường dừng lại nghỉ ngơi, ăn trưa hoặc ăn tối trước khi đi thăm các làng nghề, vườn cây chung quanh vùng. Dần dần khách đông hơn, thầy sắm xe điện, dẫn khách đi tour chụp ảnh, mua trái cây cũng như trải nghiệm quy trình làm mì Chũ truyền thống... Nhiều cơ sở sản xuất, vườn cây ăn trái địa phương cũng dần tham gia “mạng lưới” du lịch của thầy giáo dạy họa một cách hào hứng, bởi hiệu quả kinh tế cao.
Thực tế, tính cách của một nhà giáo vẫn thể hiện rõ trong việc phối hợp làm du lịch và hỗ trợ đối tác của thầy Đinh Phương Nam. Thầy không chỉ tự định hướng, phát triển mô hình hiệu quả cho riêng gia đình mà tận tâm hướng dẫn người dân địa phương cách làm mới và tiếp cận du lịch; từ đó phát triển du lịch sinh thái, cây ăn quả với mục tiêu giúp đặc sản của Chũ và Nam Dương được quảng bá rộng rãi hơn.
Nhà chị Giáp Thị Tuyền (xã Nam Dương), chủ vườn nho Tiến Tuyền là một thí dụ. Chị Tuyền kể: “Nhờ làm du lịch với thầy Nam, vợ chồng tôi lại càng kiên định với việc trồng nho sinh học cho năng suất cao, đồng thời kết hợp với đón khách trải nghiệm”. Nhờ hướng đi này, sản phẩm nho sinh học của gia đình chị được nhiều người biết đến hơn, khách đến cũng vừa chụp ảnh, vừa mua rất nhiều. Tuy chi phí trồng nho sinh học cao hơn nhiều so với cách chăm sóc bằng hóa học, nhưng lợi nhuận vẫn tốt vì nhu cầu hoa quả sạch rất lớn. Chị Tuyền ước tính, lượng nho bán được cho khách du lịch chiếm 40% lợi nhuận từ vườn cây gia đình.
Chỉ sau ba năm, khu sinh thái của thầy Nam giờ đã trở thành điểm đến quen thuộc của học trò cũ và nhiều trường, lớp chọn làm địa điểm tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế. Thầy và cô Xuyên cùng nhau hướng dẫn các em trồng cây, vẽ tranh, kể chuyện quê hương và miền quả ngọt... khiến nghề du lịch và nghề giáo như hòa quyện, bồi đắp cho nhau. “Vợ chồng tôi luôn tâm niệm, dù có thêm thu nhập từ làm du lịch nhưng chỉ là thêm động lực để tiếp tục theo đuổi nghề giáo. Bởi đó là nghề thiêng liêng nhất, là niềm tự hào mà chúng tôi chưa bao giờ ngừng trân trọng và nỗ lực hơn nữa vì học trò”, thầy Đinh Phương Nam nhấn mạnh.
“Khi đưa khách đi, chúng tôi ưu tiên những nhà trồng theo chuẩn VietGAP, dùng thuốc sinh học, có kiểm định, bảo đảm chất lượng nông sản. Khách đến đông, cho thu nhập cao thì các nông hộ cũng sẽ chủ động định hướng lại để làm nông nghiệp xanh, sạch”, thầy Nam cho biết.
