Thềm lục địa phía nam là nơi bỏ phiếu sớm nhất cả nước, với những lá phiếu lần lượt theo các chuyến tàu của Tổ bầu cử. Cũng vì vậy, mỗi ngày của hải trình, câu chuyện của những lần đưa hòm phiếu vượt sóng lên nhà giàn, hay đưa cử tri leo thang đến với tổ bầu cử, đều là những biến đổi đầy màu sắc. Dù đều là những cử tri giữa trùng khơi, nhưng không câu chuyện nào giống nhau.
Ôm hòm phiếu vượt sóng
Nhắc lại thời điểm cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, tàu bỏ phiếu sớm xuất phát từ cuối tháng 4/2021, khi tiếp cận các nhà giàn cũng sóng gió cấp 4-5. Thiếu tá chuyên nghiệp Nguyễn Văn Chinh, nhân viên quân y, hiện nay đang làm nhiệm vụ ở Nhà giàn DK1/20 (bãi cạn Ba Kè, TP Hồ Chí Minh), khi đó bỏ phiếu tại Nhà giàn DK1/14 (Bãi cạn Tư Chính, TP Hồ Chí Minh). Anh Chinh kể phải mất hơn một tiếng hòm phiếu mới được đưa lên giàn an toàn. Năm nay thời tiết ở Ba Kè ôn hòa hơn, do bản thân bãi cạn nằm trong khu vực ít chịu ảnh hưởng của gió mùa, hành trình đưa hòm phiếu và vật tư lên giàn cũng nhanh chóng hơn.
Còn với các tàu trực, không phải lúc nào cũng dễ dàng hạ xuồng để đưa cử tri về tàu của tổ bầu cử thực hiện bỏ phiếu. Trung úy chuyên nghiệp Nguyễn Trung Kiên, nhân viên báo vụ tàu 706 (Hải đoàn 128, Quân chủng Hải quân) với kinh nghiệm của một người đi biển lâu năm, bảo rằng thời tiết trên biển mấy năm diễn biến ngày càng khó đoán. Mặc dù hiện tại là biển tháng 3 nhưng sóng gió vẫn không đơn giản. Chỉ vài ngày trước khi tàu TS-04 đến nơi, vùng biển mỏ Bạch Hổ, nơi tàu 706 đang làm nhiệm vụ có gió to, sóng lên cao: “Nếu lúc đó mà mang hòm phiếu ra thì không dễ hạ xuồng như bây giờ”, anh Kiên nhận định. Như năm 2016, thời điểm bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, theo trí nhớ của anh Kiên, hầu hết việc bỏ phiếu của các tàu trực tiến hành ngay tại tàu, tổ bầu cử mang hòm phiếu tới cho cán bộ chiến sĩ thực hiện quy trình. Bản thân anh Kiên khi ấy cũng đang trực trên tàu chỉ cách điểm năm 2026 này vài chục hải lý. Lúc hòm phiếu được đưa lên tàu, mọi người đều ướt sũng.
Thiếu tá chuyên nghiệp Nguyễn Xuân Tam, thủy thủ tàu 706 (Hải đoàn 128, Quân chủng Hải quân) cũng bảo rằng, mỗi một kỳ bầu cử, anh lại thấy càng việc tổ chức chỉn chu, cẩn thận và chuyên nghiệp hơn. Năm 2021, như anh Tam kể: “Tàu đang làm nhiệm vụ, dù cũng có đầy đủ bàn ghi phiếu, đóng dấu nhưng không thể trang trọng như bây giờ”.
Năm nay, các hòm phiếu có một hải trình trong một điều kiện thời tiết thuận lợi. Tuy nhiên, mọi công tác bầu cử đều phải thực hiện nhanh chóng để tổ bầu cử trở lại tàu, tiếp tục hành trình. Bởi không giống như các chuyến đi thăm, chúc Tết mùa cuối năm - thời điểm mà những cuộc gặp mặt có thể chuyển thành gửi lời chào qua loa, chuyển quà qua dây - hòm phiếu và những lá phiếu phải đến tận tay các cử tri, bảo đảm bầu cử dân chủ, an toàn và chỉn chu nhất.
Dấu mốc trọn vẹn
Có rất nhiều người lính đã quen cầm lá phiếu trên sóng, thì cũng có những người, đang trải qua những lần đầu tiên thực hiện quyền công dân, theo những ý nghĩa riêng. Lần bầu cử này, với Thiếu tá chuyên nghiệp Đinh Văn Thu, thủy thủ tàu 706, là trải nghiệm đặc biệt. Sau chuyến đi biển này, nếu đúng kế hoạch, anh sẽ nhận quyết định ra quân theo chế độ. 32 năm ăn sóng nói gió, gắn bó với các con tàu trực cả tuổi trẻ, nhưng anh Thu lại chưa một lần bỏ phiếu trên biển: “Những kỳ bầu cử trước tôi đều đang công tác tại bờ, lần đi biển cuối cùng của mình, lại được cầm lá phiếu trên biển, thật sự là rất khó tả”. Anh Thu nói rằng, đó sẽ là cột mốc trọn vẹn nhất của cuộc đời một quân nhân.
Ở một chiều khác, những chiến sĩ nghĩa vụ - những chàng trai áo yếm hải quân, lại là một niềm háo hức riêng. Trung sĩ Nguyễn Văn Hậu, Nhà giàn DK1/20 (bãi cạn Ba Kè, TP Hồ Chí Minh) nói rằng, kể từ khi ra nhà giàn, cậu càng thấy mình có nhiều trách nhiệm với cuộc sống hơn. Từ một cậu thanh niên vô tư, đầu óc bận rộn với những nỗi buồn vô cớ thành thị, cậu cảm thấy những ngày qua, cậu bắt đầu suy nghĩ nhiều điều lớn lao hơn: “Mình là một công dân, được cầm lá phiếu và lựa chọn ra những ứng viên xứng đáng, lại được quan tâm mang hòm phiếu ra đây để mình thực hiện bầu cử, mình rất tự hào”. Bỏ phiếu xong, cầm trên tay tờ giấy đỏ có đóng dấu xác nhận đã hoàn thành bầu cử, Hậu ríu rít nhờ chúng tôi gửi ảnh về cho mẹ. Trong tin nhắn của mẹ Hậu, bà khen con trai qua mỗi trải nghiệm trên nhà giàn thật sự người lớn và rắn rỏi hơn nhiều.
Cũng lần đầu cầm lá phiếu như Hậu, Trung sĩ Lê Thành Hiếu, Nhà giàn DK1/9 (bãi cạn Ba Kè, TP Hồ Chí Minh) nhỏ nhẹ rằng, cậu cảm thấy trưởng thành hơn qua từng hoạt động khi đến nhà giàn. Lần bầu cử này, cậu cũng hiểu hơn trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của mình đối với đất nước. Hiếu đứng trước bảng danh sách ứng viên đọc rất lâu rồi mới bước vào phòng bầu cử.
Trương Quốc Đăng, nhân viên Trạm hải đăng Nhà giàn DK1/21 (bãi cạn Ba Kè, TP Hồ Chí Minh) của Công ty Bảo đảm an toàn Biển Đông và hải đảo (thuộc Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải miền nam Việt Nam) cũng vừa bỏ lá phiếu đầu tiên trong cuộc đời với tư cách một nhân viên nhà đèn trên Biển Đông. Đăng về công ty làm việc từ năm 2022. Dù đã trải qua ba lần ở các hải đăng trên đặc khu Trường Sa (Khánh Hòa), hai lần trên các trạm hải đăng Nhà giàn DK1, nhưng lần đầu Đăng biết đến việc bỏ phiếu trên biển. Với anh thanh niên trẻ, mọi thứ đều bỡ ngỡ, nhưng Đăng ấn tượng bởi không khí vẫn rất chỉn chu, trang nghiêm. Anh Lê Đức Thọ, nhân viên trạm hải đăng Nhà giàn DK1/9 dù đã có lần thứ hai tham gia bầu cử trên nhà giàn, nhưng anh vẫn là người tới bỏ phiếu sớm nhất cả nhà: “Đấy là cảm giác của một công dân”, anh nói đơn giản vậy.
Có lần đầu tiên, như ngư dân Mai Phục Nghiệp, thôn An Hải Tây, đặc khu Lý Sơn, Quảng Ngãi. Anh Nghiệp cùng 12 ngư dân đang đánh bắt tại khu vực bãi cạn Ba Kè, nơi xa nhất thềm lục địa phía nam trên tàu QNg. Dự tính chuyến biển của các “hùng binh” Lý Sơn lần này sẽ kéo dài hơn một tháng. Anh Nghiệp cũng là em trai của “sói biển” Mai Phụng Lưu, 15 năm trước đã là “người của truyền thông” với những con tàu vươn khơi thẳng hướng Hoàng Sa bất chấp hiểm nguy. Cả gia đình anh Nghiệp đều theo nghề biển. Thời điểm này, 5 anh em cũng đang ra khơi từ Hoàng Sa, Trường Sa hay như anh, trên bãi cạn Ba Kè để đánh bắt hải sản. Anh Nghiệp nói, anh cũng nghe thông tin trên mạng về ngày bầu cử, nhưng các ngư dân trên tàu anh đều không biết ngày bầu cử chính xác: “Trên biển nhiều hơn trên bờ, đi miết có biết ngày giờ đâu”. Đến khi tàu Hải quân cho xuồng qua đón 13 thuyền viên tàu đi bầu cử, tất cả đều ngỡ ngàng. Họ đã dành một buổi đi biển để theo xuồng lên tàu TS-04 thực hiện bỏ phiếu. Anh Nghiệp nói tiêu chí chọn đại biểu của anh là những người có kinh nghiệm lâu năm, có uy tín: “Họ phải làm đúng mình mới chọn”.
Trung úy chuyên nghiệp Nguyễn Trung Kiên, người đã ba lần bỏ phiếu từ các tàu trực, kể rằng những năm trước, để có thông tin các ứng cử viên không hề đơn giản: “Sóng điện thoại không có nói gì tới mạng”. Thông tin các đại biểu đều phải đưa tới qua các kênh riêng, cũng có khi giấy tờ văn bản tới tay các cử tri sát giờ bỏ phiếu. Bây giờ, mọi thứ đã thuận tiện hơn, thông tin về ứng cử viên, chương trình hành động đều đã công khai từ lâu, trước khi đi biển anh em cũng đều nắm rõ. “Tôi cũng không phải mong muốn gì lớn, chỉ mong bầu được cán bộ đủ đức đủ tài để chăm lo cho đời sống nhân dân, biết quan tâm, biết đặt mình vào vị trí người dân mà thấu hiểu. Còn anh em trong lực lượng vũ trang chúng tôi đã được Đảng và Nhà nước quan tâm nên cũng không đòi hỏi thêm gì”, anh Kiên bảo. Trung tá Nguyễn Bình Dị, Ngành trưởng ngành Tổng hợp tàu 740 (Hải đoàn 129, Quân chủng Hải quân) thì bày tỏ, mỗi cử tri trên các con tàu còn là một người lính, khi cầm lá phiếu trực tiếp với họ không chỉ là trách nhiệm cử tri, mà còn là sự vui mừng xen lẫn hồi hộp, cũng như cảm thấy bản thân phải kiên tâm hơn với các nhiệm vụ được giao: “Từ lúc biết tin tổ bầu cử sẽ tới chúng tôi đã sẵn sàng chờ đón rồi”. Bầu cử trên các con tàu, trên nhà giàn có thể không đông đúc như trên đất liền, nhưng cũng có đầy đủ cờ hoa, có đủ các thông tin để mỗi cử tri cân nhắc, lựa chọn. Hơn bao giờ hết, mỗi lá phiếu được bỏ trong các thùng phiếu ở những góc chông chênh theo chiều sóng, đều nhận được sự trân trọng.
Những lá phiếu không chỉ bảo đảm quyền công dân, mà còn là sự tiếp lửa từ đất liền đến biển khơi, để những người lính thêm vững tin, quyết tâm trong những ngày lênh đênh trên biển vì chủ quyền biển đảo Tổ quốc.
(Còn nữa)
Lá phiếu chủ quyền trên sóng thềm lục địa (kỳ 1)
