Tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ trong quý IV/2023 tăng trưởng 3,4%, cao hơn so với mức 3,2% dự báo trước đó; Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) của ngành sản xuất Trung Quốc trong tháng 3 lần đầu quay lại ngưỡng trên 50 điểm sau 5 tháng giảm liên tục. Ðó là những tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế thắp lên hy vọng kinh tế thế giới sẽ bước ra khỏi nguy cơ suy thoái.
Tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế

Trong những tháng đầu tiên của năm 2024, các nền kinh tế lớn trên thế giới đã liên tiếp đón các thông tin tích cực. Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố báo cáo cho thấy, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Xứ cờ hoa trong quý IV/2023 tăng trưởng 3,4%, cao hơn so với mức 3,2% dự báo trước đó; lạm phát cơ bản trong quý IV/2023 cũng được Bộ Thương mại Mỹ điều chỉnh giảm xuống còn 2%, từ mức 2,1% được ước tính trước đó. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang (FED) sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất vào tháng 6/2024.

Các nhà phân tích cho rằng, tăng trưởng kinh tế Mỹ khởi sắc là nhờ chi tiêu tiêu dùng (chiếm hơn 66% hoạt động kinh tế) tăng trưởng ở mức 3,3%, cao hơn mức ước tính 3% của các chuyên gia. Trong báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ, chi tiêu kinh doanh cũng được điều chỉnh tăng, phản ánh mức đầu tư cho cơ cấu sản xuất cũng như thương mại và chăm sóc sức khỏe cao hơn so với ước tính trước đây.

Trong những tháng đầu tiên của năm 2024, các nền kinh tế lớn trên thế giới đã liên tiếp đón các thông tin tích cực.

Giới phân tích nhận định, gần như tất cả các ngành đều đóng góp vào tăng trưởng kinh tế Mỹ quý cuối cùng của năm 2023, trong đó sản xuất hàng hóa không lâu bền dẫn đầu, tiếp theo là thương mại bán lẻ, sản xuất hàng hóa lâu bền, chăm sóc sức khỏe và trợ giúp xã hội… Cùng với sản xuất, kinh doanh khởi sắc, lợi nhuận của các doanh nghiệp tại Mỹ cũng tăng ở mức cao trong quý IV/2023, được thúc đẩy nhờ các tập đoàn phi tài chính. Theo đó, lợi nhuận doanh nghiệp trong quý IV/2023 tăng 133,5 tỷ USD, sau khi đã tăng 108,7 tỷ USD trong quý trước đó.

Trong khi đó, nền kinh tế số 2 thế giới là Trung Quốc cũng đã ghi nhận những tín hiệu tích cực khi Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tăng, cho thấy "sức khỏe" nền kinh tế được cải thiện và hoạt động sản xuất đang phục hồi tốt.

Cơ quan thống kê quốc gia Trung Quốc hôm 31/3, cho biết, PMI khu vực sản xuất trong tháng 3 đạt 50,8 điểm, tăng so với mức 49,1 của tháng 2. Chỉ số PMI trên 50 cho thấy nền kinh tế phát triển tốt và khi dưới 50 phản ánh sụt giảm trong hoạt động sản xuất. Tín hiệu nêu trên là kết quả từ nỗ lực và quyết tâm phục hồi tăng trưởng kinh tế của Chính phủ Trung Quốc nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5% cho năm 2024.

Trong những tháng gần đây, nước này đã công bố một loạt biện pháp mục tiêu, phát hành trái phiếu chính phủ nhằm tăng chi ngân sách cho cơ sở hạ tầng và phục hồi hoạt động kinh tế. Chỉ số tiêu dùng ở nước này trong tháng 2 đã tăng trở lại, lần đầu tiên kể từ tháng 8/2023… Ngân hàng Citibank vừa nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm nay lên 5% từ mức 4,6%. Báo cáo của công ty tư vấn kinh tế China Beige Book nhận định: "Kinh tế Trung Quốc đã sẵn sàng cho một quý đầu năm 2024 tăng trưởng mạnh mẽ".

Tại một nền kinh tế lớn khác của châu Á là Ấn Ðộ, tốc độ tăng trưởng cao vẫn tiếp tục được duy trì. Báo cáo chính thức của Cơ quan Thống kê Ấn Ðộ công bố mới đây cho thấy, trong quý IV/2023, kinh tế Ấn Ðộ đã tăng trưởng 8,4%, vượt xa con số dự báo 7% của Ngân hàng trung ương nước này. Trong quý IV/2023, lĩnh vực sản xuất của Ấn Ðộ dẫn đầu nhóm tăng trưởng với mức tăng hai chữ số, tiếp theo lĩnh vực xây dựng. Hai lĩnh vực này đã góp phần đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế của quốc gia Nam Á này.

Các nền kinh tế châu Âu dù không thật sự khởi sắc như các "đầu tàu" kinh tế khác, nhưng cũng ghi nhận sự cải thiện về tăng trưởng và lạm phát. Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) mới đây dự báo GDP của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong năm nay sẽ tăng 0,6%, đồng thời, ECB đã giảm dự báo lạm phát trong năm nay từ 2,7% xuống 2,3%. Ðiều này đồng nghĩa với việc ECB có thể đạt được mục tiêu lạm phát 2% trong năm nay, thay vì vào năm 2025 như dự kiến trước đó.

Những tín hiệu tích cực nêu trên từ các nền kinh tế lớn nhất thế giới đang khiến bức tranh kinh tế toàn cầu dần sáng hơn và thắp lên triển vọng các nền kinh tế sớm bước ra khỏi thời kỳ đen tối sau cuộc khủng hoảng từ đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, để kinh tế toàn cầu thật sự "khởi sắc" ngay trong năm 2024 này, các nước trên thế giới cần đoàn kết để sớm ngăn chặn được những "làn gió ngược" từ các cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra nghiêm trọng ở Trung Ðông, châu Âu, để bảo đảm không gián đoạn chuỗi cung ứng và tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác, phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.