Tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ trong quý IV/2023 tăng trưởng 3,4%, cao hơn so với mức 3,2% dự báo trước đó; Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) của ngành sản xuất Trung Quốc trong tháng 3 lần đầu quay lại ngưỡng trên 50 điểm sau 5 tháng giảm liên tục. Ðó là những tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế thắp lên hy vọng kinh tế thế giới sẽ bước ra khỏi nguy cơ suy thoái.
Tín hiệu tích cực từ các "đầu tàu" kinh tế

Trong những tháng đầu tiên của năm 2024, các nền kinh tế lớn trên thế giới đã liên tiếp đón các thông tin tích cực. Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố báo cáo cho thấy, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Xứ cờ hoa trong quý IV/2023 tăng trưởng 3,4%, cao hơn so với mức 3,2% dự báo trước đó; lạm phát cơ bản trong quý IV/2023 cũng được Bộ Thương mại Mỹ điều chỉnh giảm xuống còn 2%, từ mức 2,1% được ước tính trước đó. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang (FED) sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất vào tháng 6/2024.

Các nhà phân tích cho rằng, tăng trưởng kinh tế Mỹ khởi sắc là nhờ chi tiêu tiêu dùng (chiếm hơn 66% hoạt động kinh tế) tăng trưởng ở mức 3,3%, cao hơn mức ước tính 3% của các chuyên gia. Trong báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ, chi tiêu kinh doanh cũng được điều chỉnh tăng, phản ánh mức đầu tư cho cơ cấu sản xuất cũng như thương mại và chăm sóc sức khỏe cao hơn so với ước tính trước đây.

Trong những tháng đầu tiên của năm 2024, các nền kinh tế lớn trên thế giới đã liên tiếp đón các thông tin tích cực.

Giới phân tích nhận định, gần như tất cả các ngành đều đóng góp vào tăng trưởng kinh tế Mỹ quý cuối cùng của năm 2023, trong đó sản xuất hàng hóa không lâu bền dẫn đầu, tiếp theo là thương mại bán lẻ, sản xuất hàng hóa lâu bền, chăm sóc sức khỏe và trợ giúp xã hội… Cùng với sản xuất, kinh doanh khởi sắc, lợi nhuận của các doanh nghiệp tại Mỹ cũng tăng ở mức cao trong quý IV/2023, được thúc đẩy nhờ các tập đoàn phi tài chính. Theo đó, lợi nhuận doanh nghiệp trong quý IV/2023 tăng 133,5 tỷ USD, sau khi đã tăng 108,7 tỷ USD trong quý trước đó.

Trong khi đó, nền kinh tế số 2 thế giới là Trung Quốc cũng đã ghi nhận những tín hiệu tích cực khi Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tăng, cho thấy "sức khỏe" nền kinh tế được cải thiện và hoạt động sản xuất đang phục hồi tốt.

Cơ quan thống kê quốc gia Trung Quốc hôm 31/3, cho biết, PMI khu vực sản xuất trong tháng 3 đạt 50,8 điểm, tăng so với mức 49,1 của tháng 2. Chỉ số PMI trên 50 cho thấy nền kinh tế phát triển tốt và khi dưới 50 phản ánh sụt giảm trong hoạt động sản xuất. Tín hiệu nêu trên là kết quả từ nỗ lực và quyết tâm phục hồi tăng trưởng kinh tế của Chính phủ Trung Quốc nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5% cho năm 2024.

Trong những tháng gần đây, nước này đã công bố một loạt biện pháp mục tiêu, phát hành trái phiếu chính phủ nhằm tăng chi ngân sách cho cơ sở hạ tầng và phục hồi hoạt động kinh tế. Chỉ số tiêu dùng ở nước này trong tháng 2 đã tăng trở lại, lần đầu tiên kể từ tháng 8/2023… Ngân hàng Citibank vừa nâng dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm nay lên 5% từ mức 4,6%. Báo cáo của công ty tư vấn kinh tế China Beige Book nhận định: "Kinh tế Trung Quốc đã sẵn sàng cho một quý đầu năm 2024 tăng trưởng mạnh mẽ".

Tại một nền kinh tế lớn khác của châu Á là Ấn Ðộ, tốc độ tăng trưởng cao vẫn tiếp tục được duy trì. Báo cáo chính thức của Cơ quan Thống kê Ấn Ðộ công bố mới đây cho thấy, trong quý IV/2023, kinh tế Ấn Ðộ đã tăng trưởng 8,4%, vượt xa con số dự báo 7% của Ngân hàng trung ương nước này. Trong quý IV/2023, lĩnh vực sản xuất của Ấn Ðộ dẫn đầu nhóm tăng trưởng với mức tăng hai chữ số, tiếp theo lĩnh vực xây dựng. Hai lĩnh vực này đã góp phần đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế của quốc gia Nam Á này.

Các nền kinh tế châu Âu dù không thật sự khởi sắc như các "đầu tàu" kinh tế khác, nhưng cũng ghi nhận sự cải thiện về tăng trưởng và lạm phát. Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) mới đây dự báo GDP của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong năm nay sẽ tăng 0,6%, đồng thời, ECB đã giảm dự báo lạm phát trong năm nay từ 2,7% xuống 2,3%. Ðiều này đồng nghĩa với việc ECB có thể đạt được mục tiêu lạm phát 2% trong năm nay, thay vì vào năm 2025 như dự kiến trước đó.

Những tín hiệu tích cực nêu trên từ các nền kinh tế lớn nhất thế giới đang khiến bức tranh kinh tế toàn cầu dần sáng hơn và thắp lên triển vọng các nền kinh tế sớm bước ra khỏi thời kỳ đen tối sau cuộc khủng hoảng từ đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, để kinh tế toàn cầu thật sự "khởi sắc" ngay trong năm 2024 này, các nước trên thế giới cần đoàn kết để sớm ngăn chặn được những "làn gió ngược" từ các cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra nghiêm trọng ở Trung Ðông, châu Âu, để bảo đảm không gián đoạn chuỗi cung ứng và tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác, phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.