Tận dụng cơ hội từ EVFTA

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) là một trong những hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã tham gia với nhiều cam kết sâu, rộng, bao hàm cả những nội dung truyền thống và phi truyền thống. EVFTA được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều cơ hội thuận lợi, tuy nhiên, cũng không ít thách thức đối với kinh tế của TP Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung…

Công nhân làm việc tại dây chuyền may của Công ty May Nhà Bè (quận 4). Ảnh: QUANG QUÝ
Công nhân làm việc tại dây chuyền may của Công ty May Nhà Bè (quận 4). Ảnh: QUANG QUÝ

Theo Trung tâm Hỗ trợ hội nhập quốc tế trực thuộc Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh, EVFTA được đánh giá là hiệp định thế hệ mới toàn diện, chất lượng cao, có phạm vi tự do hóa rộng. Trong EVFTA, ngoài mục tiêu xóa bỏ hàng rào thương mại, hai bên còn hướng tới tự do đầu tư và thương mại dịch vụ trong một số lĩnh vực như vận tải, viễn thông, giáo dục, tài chính, phân phối, các cam kết về di chuyển thể nhân trong dịch vụ kiến trúc, quy hoạch đô thị, tư vấn kỹ thuật, giáo dục bậc cao và môi trường. Nhìn chung, đây là giai đoạn Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng tiến tới hội nhập quốc tế sâu rộng, tổng thể. 

EVFTA sẽ đem lại nhiều lợi ích cho TP Hồ Chí Minh và cả nước, nhất là thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường EU, thu hút đầu tư, tạo động lực tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm... Việc thực thi EVFTA với các tiêu chuẩn cao là động lực tiếp tục thúc đẩy cải cách kinh tế của thành phố, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thay đổi cơ cấu xuất khẩu, nhất là gia tăng hàm lượng công nghệ cho hàng hóa xuất khẩu. Về lâu dài, hướng kinh tế của thành phố tới một nền kinh tế cạnh tranh, đổi mới và sáng tạo hơn. Quá trình triển khai EVFTA cũng tạo những lợi thế cạnh tranh cao hơn cho thành phố và cả nước trong tận dụng các cơ hội từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số đang diễn ra hết sức nhanh chóng. 

Tuy nhiên, EVFTA cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Đó là sức ép cạnh tranh cho nền kinh tế và các doanh nghiệp (DN), thách thức về năng lực thực thi do lộ trình thực thi các cam kết, các quy tắc, thủ tục chặt chẽ liên quan các lĩnh vực “thế hệ mới” như: Sở hữu trí tuệ; mua sắm chính phủ; phát triển bền vững; lao động… Hơn nữa, cần phải hạn chế được các tranh chấp kinh tế - thương mại với các đối tác.

TP Hồ Chí Minh không nằm ngoài những tác động của cơ hội và thách thức nêu trên, nhất là với vị thế “đầu tàu” thương mại của cả nước. Tiến sĩ Lê Đăng Minh (Trường đại học Công nghệ Sài Gòn) cho biết: Trước khi EVFTA có hiệu lực, EU luôn là nhà đầu tư, đối tác thương mại truyền thống của TP Hồ Chí Minh. Tính đến nay, EU đã có khoảng 910 dự án của 24 quốc gia đã được cấp phép và chứng nhận đầu tư. Trong đó, Hà Lan là quốc gia có vốn đầu tư lớn nhất với tổng vốn đăng ký 1,82 tỷ USD cho 140 dự án, chiếm 3,83% tổng vốn đầu tư. Pháp là quốc gia có 263 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đạt hơn 257 triệu USD, chiếm 2,85% tổng số dự án còn hiệu lực trên địa bàn thành phố. 

Về thương mại, EU là thị trường xuất siêu truyền thống và là đối tác xuất khẩu thứ ba, đối tác nhập khẩu thứ hai của TP Hồ Chí Minh. Năm 2020, do ảnh hưởng dịch Covid-19, kim ngạch xuất khẩu sang EU đạt 5,7 tỷ USD, giảm 0,5% so với năm 2019, chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố. Xét về cơ cấu, mặt hàng xuất, nhập khẩu giữa TP Hồ Chí Minh và EU không đối đầu, cạnh tranh trực tiếp mà mang tính bổ trợ cho nhau. Thành phố chủ yếu xuất khẩu sang EU hai mặt hàng dệt may - da giày và nông sản các loại; nhập khẩu từ EU máy móc, thiết bị sản xuất hiện đại. Do đó, Hiệp định EVFTA sẽ mở ra cánh cửa rộng lớn hơn cho hàng hóa thành phố tiếp cận thị trường hơn 500 triệu dân của EU.

TP Hồ Chí Minh đã tích cực, chủ động triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ DN nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu và tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU. Trên cơ sở xác định hai nhóm sản phẩm có tiềm năng mở rộng xuất khẩu nêu trên, thành phố tiếp tục chủ động cải tiến chất lượng dịch vụ, tăng cường tập huấn về EVFTA cho công chức theo từng nhóm, bám sát yêu cầu công việc cụ thể để hỗ trợ thiết thực cho DN. Phối hợp Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao và các thương vụ, tham tán thương mại tiếp tục hỗ trợ về thông tin thị trường các nước thành viên EU để thành phố hỗ trợ xúc tiến thương mại cho gần 20.000 DN hoạt động xuất, nhập khẩu trên địa bàn thành phố… 

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để tránh thụ động và thua thiệt trong việc thực thi EVFTA, TP Hồ Chí Minh cần chủ động xây dựng kế hoạch triển khai các hiệp định thế hệ mới, bao gồm Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và EVFTA, thống nhất một đầu mối chỉ đạo thực hiện là Ban chỉ đạo của thành phố về hội nhập quốc tế. Trong đó, thành phố cần xác định rõ các nhóm sản phẩm có tiềm năng mở rộng xuất khẩu sang EU để đề ra các biện pháp thực thi cụ thể. 

EVFTA có hiệu lực, hàng hóa vào thị trường Việt Nam nhiều hơn, thành phố nên xác định vấn đề cơ bản phải nâng cao năng lực cạnh tranh của DN trong từng sản phẩm Việt. Điều đáng quan tâm, DN thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu là DN sản xuất nhỏ và vừa, do đó cần tiếp tục triển khai chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ để kết nối chuỗi sản xuất cung ứng toàn cầu, đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số, phát triển DN số…

Có thể bạn quan tâm

Công ty Cổ phần Kinh doanh khí miền nam.

Hàng trăm doanh nghiệp có nguy cơ dừng hoạt động vì bị cắt nguồn khí thiên nhiên nén

Ngày 24/12, Công ty Cổ phần Kinh doanh khí miền nam cho biết, việc Công ty Cổ phần Phân phối khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PV GAS D) thông báo ngừng cung cấp khí thiên nhiên để sản xuất CNG (khí thiên nhiên nén) kể từ ngày 1/1/2026 đang đặt doanh nghiệp này cùng nhiều khách hàng vào nguy cơ phải ngừng hoạt động.

Bảng giá đất cần được tính toán, nghiên cứu trước khi công bố trong bảng giá đất công bố vào ngày 1/1/2026. (Ảnh: SỸ ĐÔNG)

Kiến nghị lần 3 về tăng giá đất nông nghiệp theo đúng định hướng nguyên tắc thị trường

Ngày 22/12, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh có văn bản gửi Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và các sở, ngành kiến nghị về việc tăng giá đất nông nghiệp nhằm áp dụng hiệu quả cho thị trường, theo đúng định hướng nguyên tắc thị trường để áp dụng theo bảng giá đất nông nghiệp từ 1/1/2026.

Chính sách về đất đai đang có nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ để khơi thông các nguồn lực.

Sửa đổi quy định về thời điểm tính tiền sử dụng đất để tạo động lực cho doanh nghiệp

Sau hơn hai năm triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đã giúp tạo động lực quan trọng cho sự phát triển của thành phố. Song, thực tế cho thấy vẫn tồn tại những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Người dân, doanh nghiệp đang chờ thành phố công bố bảng giá đất áp dụng từ 1/1/2026.

Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng bảng giá đất theo nguyên tắc nào?

Dự thảo Bảng giá các loại đất lần đầu, áp dụng từ 1/1/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng có lộ trình, bảo đảm theo nguyên tắc thị trường và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình biến động về giá đất của thành phố, đang nhận được nhiều ý kiến của chuyên gia.

Các đại biểu tại Lễ ra mắt Sàn thương mại điện tử B2B “xanh” tại Việt Nam-EcoHub tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Mở “sân chơi số” cho doanh nghiệp xanh

Trong bối cảnh các chuẩn mực thương mại toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát thải thấp, truy xuất minh bạch và tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp phải chuyển đổi để tăng tốc xuất khẩu. Sàn thương mại điện tử B2B “xanh” tại Việt Nam-EcoHub được kỳ vọng hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững.

Thành phố Hồ Chí Minh đang nỗ lực gỡ khó về chính sách cho các dự án bất động sản.

Thành phố Hồ Chí Minh: Gỡ vướng chính sách đất đai để khơi thông các nguồn lực

Hơn 100 dự án bất động sản tại Thành phố Hồ Chí Minh đã “đứng hình” suốt nhiều năm do liên quan đến thủ tục pháp lý, nhất là việc xác định thời điểm thực hiện của dự án. Việc chậm trễ trong thực thi chính sách đang vô tình gây nên sự lãng phí quá lớn đối với nguồn lực đất đai cho thành phố.

Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương xây dựng bảng giá đất mới cho năm 2026.

Xây dựng bảng giá đất có tính bền vững và nhu cầu người dân

Trong văn bản kiến nghị về xây dựng bảng giá đất gửi lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh mới đây, IEEr cho rằng, để ổn định kinh tế vĩ mô, việc xây dựng bảng giá đất có tính khoa học, sát với thực tiễn là điều kiện tiên quyết để thành phố phát triển, đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Toà nhà Trung tâm tài chính quốc tế Saigon Marina tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Đột phá thể chế cho Trung tâm tài chính quốc tế

Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ phục vụ sự phát triển kinh tế-xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh và vùng lân cận, mà còn có ý nghĩa huy động, phân bổ nguồn lực tài chính hiệu quả, thúc đẩy đổi mới thể chế, tạo động lực cho tăng trưởng của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Thành phố Hồ Chí Minh đang gấp rút đưa vào vận hành Trung tâm Tài chính Quốc tế với mục tiêu lọt vào nhóm 50 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới vào năm 2035.

Nhân lực chất lượng cao vận hành trung tâm tài chính quốc tế

Với mục tiêu lọt vào nhóm 50 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới vào năm 2035, Thành phố Hồ Chí Minh cần vượt qua những "điểm nghẽn", từ minh bạch pháp lý, hạ tầng số, nguồn nhân lực tài chính-công nghệ đến chiến lược xây dựng thương hiệu quốc tế. Trong đó, yếu tố con người được xem là "chìa khóa" quyết định thành công.

Vận chuyển hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh.

Sử dụng hiệu quả phí hạ tầng cảng biển

Hơn ba năm triển khai thu phí hạ tầng cảng biển, Thành phố Hồ Chí Minh thu được hơn 8.000 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này sẽ được ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm kết nối cụm cảng; đầu tư ứng dụng công nghệ quản lý cảng thông minh và hạ tầng giao thông số… nhằm giảm thiểu ùn tắc giao thông.

Nhiều chính sách về đất đai và nhà ở được tháo gỡ đã giúp tăng nguồn thu cho ngân sách, đồng thời giúp nhiều người tiếp cận với nơi ở ổn định.

Tín hiệu tích cực trong tạo nguồn thu từ khai thác nguồn lực đất đai

10 tháng đầu năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh thu ngân sách hơn 75.195 tỷ đồng (tăng 353%) từ lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Kết quả cho thấy nhiều tích cực từ hiệu quả công tác điều hành, lãnh đạo, chỉ đạo để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, vốn được xem là một trong những trụ cột phát triển của thành phố.