Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Ở phố bây giờ, nợ có thể khất, lời hứa có thể để sang tuần sau tính, nhưng đói thì phải giải quyết ngay. Cơn đói của thị dân hiện đại không có phẩm hạnh chờ đợi. Nó nhấn nút, đặt món, thêm tương ớt, bỏ hành, bớt cay, nhiều đá, ít đường, rồi ngồi trong phòng lạnh chờ một người lạ phi xe qua nắng quái mưa dầm, đem đến tận cửa một hộp cơm còn ấm. Những người vận hành trực tiếp guồng quay ấy, ta quen gọi là shipper giao đồ ăn. Nghe Tây một tí, tiện miệng một tí. Chứ gọi đúng lối cũ, họ là phu cơm thời kỹ nghệ, kẻ đưa bữa cho thiên hạ, hiệp khách áo xanh áo đỏ cưỡi xe máy, thắt lưng đeo điện thoại, tai nghe gắn lủng lẳng, mắt nhìn bản đồ như thầy địa lý xem long mạch.

Đời phu cơm như Quốc Anh chưa bao giờ nhẹ nhàng. Một hộp bún, hai cốc trà sữa, ba phần gà rán, vài nghìn tiền công. Những thức đồ ấy được chở qua ngã tư bụi bặm, qua tiếng còi xe như phường bát âm mất nhạc trưởng, qua những bà cô sang đường ung dung với niềm tin rất lạ rằng tất cả mọi người phải tránh mình. Nắng tháng Sáu đổ xuống lưng áo, người đi đường cau có, cây phượng cũng đỏ mặt vì ngượng. Mưa tháng Bảy quất vào mặt, kính mũ mờ đi, điện thoại rung bần bật những lời nhắc nhở của khách, của quán, của ứng dụng.

Những người đưa cơm cho thành phố có bữa ăn cũng kỳ. Bữa trưa của họ thường diễn ra lúc thiên hạ đã no nê, nằm thở đạo mạo trước màn hình máy tính. Một góc vỉa hè, một hộp cơm nguội, đôi đũa nhựa, lon nước tăng lực. Họ ăn vội, nhai nhanh, mắt vẫn canh điện thoại, nhỡ may có cơn đói nào trong thành phố mười triệu người này nổ đơn vào máy. Có đơn thì và vội mấy miếng, hoặc bỏ dở.

Đêm xuống lại là câu chuyện khác. Những quán cháo, quán phở, quán gà chiên sáng trưng, phục vụ thực khách đang lẩn khuất đâu đó trong cả trăm vạn căn phòng khắp phố. Có người đặt ăn lúc nửa đêm, một giờ, hai giờ sáng. Người mất ngủ thì nhiều lý do: Thất tình, deadline, phim bộ, cãi nhau với người yêu, hoặc đơn giản là buồn miệng. Người giao đồ ăn chỉ biết nhà này đặt cơm rang, nhà kia gọi cháo sườn, khách dặn để ngoài cửa, đừng làm ồn.

Cũng có khách tử tế. Họ xuống tận nơi lấy đồ. Họ nói cảm ơn, dúi thêm chai nước, tờ mười nghìn, hoặc chỉ là một nụ cười, không coi shipper như cái máy biết chạy. Quốc Anh nhớ khá lâu những người như thế.

Nhưng không phải ai cũng tử tế. Cơn đói làm nhiều khách cáu bẳn và nhặng xị hơn. Khi bụng rỗng, người ta dễ tưởng cả thành phố sinh ra để phục vụ cái dạ dày của mình. Món chậm vài phút đã thành tội lớn. Thiếu gói tương ớt hóa ra biến cố nghiêm trọng. Cốc trà sữa vơi đá một chút cũng đủ làm phong ba nổi lên trong căn hộ có điều hòa. Mọi buồn bực, ức chế, thói quen được nuông chiều, cả cái sự khó ở không biết gọi tên, đều có thể đổ dồn về anh shipper đang đội mưa ngoài cổng.

Những người ship đồ ăn như Quốc Anh đi trong phố như những dấu phẩy vội vàng của thời đại. Họ nối quán này với nhà kia, nối bếp nóng với phòng lạnh, nối cơn đói của người này với món ăn thịnh soạn của nhà hàng nọ. Họ không làm thơ về nắng mưa, vì nắng mưa đang đập thẳng vào gáy. Họ không than đời bạc, vì điện thoại lại reo, đơn mới hiện lên, bạc vụn vẫn phải gom thành tiền chợ, tiền nhà, tiền cho con ở quê, cho lớp học thêm tiếng Anh để nuôi mộng lớn…

Có hôm mưa rơi trắng cả con phố, tôi thấy một cậu shipper đứng dưới mái hiên một cửa hàng đã đóng cửa. Nước chảy từ vành mũ xuống cằm. Một tay anh giữ túi đồ ăn, một tay lau màn hình điện thoại. Món ăn trong túi chắc vẫn còn nóng. Anh nhìn địa chỉ thêm lần nữa, rồi nhấc máy gọi khách, dáng hơi còng xuống, không bi tráng, không anh hùng, chỉ cần mẫn một cách lì lợm.

Tôi tự dưng nghĩ, phố này còn sống dễ chịu là nhờ những người như thế. Những người đi qua bao mưa nắng nhọc nhằn, để kịp đem đến cho ta một bữa ăn đúng giờ. Ta trả họ vài chục trên ứng dụng, kèm sao đánh giá. Năm sao, bốn sao, hay một sao. Nghe văn minh lắm. Nhưng giá mà thi thoảng, ngoài mấy ngôi sao lạnh tanh ấy, ta trả thêm cho Quốc Anh, và những phu cơm giống anh, một câu tử tế. Một câu thôi. Để khi họ kịp ăn bữa cơm vội của mình bớt vị phong trần.

Có thể bạn quan tâm

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Minh họa: NGUYỄN VÂN CHUNG

Những màu áo cũ

Nông thôn nơi Hân sống hãy còn rất nhiều người nghèo, cái ăn cái mặc, sự học hành con trẻ lắm khi quá sức với cha mẹ của chúng. Chưa kể nếu những bậc cha mẹ trẻ ấy còn sống chung gia đình lớn, còn cha mẹ già đau yếu bệnh tật thì đồng lương công nhân, làm thuê, cắt cỏ, xịt thuốc… sẽ không bao giờ đủ.

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.