Tạm biệt Chân Mây

Mây sà rất thấp. Buổi sáng ở ga thường thế. Từ phía Chân Mây, những dải mây trắng bò qua sườn núi, tràn khắp đường ray, phủ lên mái ga bàng bạc. Nhiều hôm, Phước đứng ngoài sân, chỉ còn thấy lờ mờ ánh đèn tín hiệu phía trước, đoàn tàu hiện ra chậm chạp như cũng đến từ cõi mây.

Minh họa: TÙNG NGUYỄN
Minh họa: TÙNG NGUYỄN

Mười mấy năm Phước quen cảnh ấy. Thế mà vẫn cứ bâng khuâng. Anh từng nghĩ, có thể chẳng ga nào vừa lãng mạn, vừa hiểm trở như nơi đây. Bên này núi dựng, bên kia vực sâu. Mùa mưa sạt lở. Mùa nắng nóng tưởng bỏng cả đôi tròng mắt. Ga nhỏ lọt thỏm, ít người qua lại, đêm xuống râm ran tiếng côn trùng và tàu vọng qua đường hầm. Vậy mà càng ở càng thương.

Phước nhớ ngày mới ra trường, hai mươi ba tuổi, nhận quyết định về ga. Bạn bè huých nhau: “Nó lên núi ở ẩn”. Mẹ thì khóc đến mấy ngày, lo con trai cực nhọc, ốm đau giữa lưng đèo hút gió. Ngày đầu, quả là Phước cũng choáng. Ga chơ vơ giữa lưng trời, chung quanh núi rừng bao bọc. Chiều xuống rất nhanh. Sóng điện thoại chập chờn. Đêm đầu tiên Phước trực gác ghi, nghe gió hú qua vách đá mà bồn chồn khó tả. Giờ thì Phước quen tiếng tàu hơn tiếng phố. Quen mùi dầu máy lẫn hơi muối biển nôn nao. Quen những đêm chạy ra sân ga dõi tàu Bắc - Nam xuyên màn sương trắng xóa. Phía mép núi có cội mai già mọc chìa ra gần đường ray, chẳng rõ ai trồng. Mấy công nhân lớn tuổi, kể cả các cụ hưu trí đều nói, khi họ về nhận việc, cây đã đứng đó rồi, thân xù xì, rễ bám chặt vào đá núi. Người ta đoán cây gần trăm tuổi, xuân nào cũng nở vàng rực. Phước rất yêu cội mai ấy. Anh hay nói với đồng nghiệp: “Mai này bọn mình nghỉ hưu, chắc chắn cây vẫn còn đây!”.

*

Buổi ấy, gần trưa, tàu dừng tránh tàu tại Chân Mây. Lúc tàu sắp rời ga, trực ban điều độ thông báo khẩn cấp: Thiếu một hành khách trên tàu. Tên cô là Hạ, hai mươi ba tuổi, người miền núi. Mọi người thuật lại sự việc, trước lúc tàu dừng, Hạ vẫn ngồi ở ghế, xôn xao lúc tàu tránh tàu, ngoảnh đi ngoảnh lại đã chẳng thấy đâu. Phước chợt buốt sống lưng. Tuổi cô gái bằng đúng tuổi anh khi về Chân Mây. Nếu xuống tàu ở khu vực này, gần như ít lối đi và đầy nguy hiểm. Lập tức điện báo tin trong ngành, các lực lượng điều độ, biên phòng, công an, cung đường, thông tin tín hiệu, bảo vệ rừng... Tất cả khẩn trương triển khai kế hoạch, các nhóm nhanh chóng tỏa đi tìm. Men theo đường ray, xuống phía biển, leo sườn núi, flycam rà dọc các triền đá.

Trời ngả sang chiều, không khí thêm bức bối. Đoàn tàu lúc trước Hạ ngồi giờ đã hun hút. Nhân viên trên tàu bỗng nhớ ra chuyện lạ, lại tiếp tục gọi cho Phước cung cấp thêm. Lúc dừng tránh, có người nghe tiếng động mạnh ở khu vệ sinh cuối toa. Khi phát hiện thiếu cô gái, mọi người kiểm tra thấy cửa thông gió mở toang. Ghép các dữ liệu, ai nấy đều đối diện tình huống thật khó tin: Hạ đã trèo và lọt qua ô cửa nhỏ ấy trong trạng thái mộng du.

Mẹ Hạ ngồi co ro dưới cội mai, gầy đến mức tưởng gió mạnh cũng có thể xô ngã. Vòng tay bà ôm đứa trẻ mới hơn bốn tháng tuổi, ngủ say trong tấm khăn mỏng màu xanh nhạt, thi thoảng khẽ động đậy đôi môi đỏ hồng muốn tìm hơi mẹ. Không ai nhắc đến cha đứa trẻ. Phước mới biết Hạ sinh con đúng thời điểm gia đình xáo trộn. “Lúc tỉnh táo, nó cũng biết chăm con, thương con, nhưng toàn nói mình vô dụng, bảo sống thế này chỉ làm khổ mọi người…”, giọng mẹ Hạ nghẹn ngào.

*

Đêm Chân Mây tối đặc. Sương từ biển dâng lên nhanh đến mức ánh đèn chỉ xuyên được vài mét rồi tan loãng trong màu đùng đục. Nửa đêm, một tổ tìm kiếm phát hiện vài tán sim rừng bị dập và dấu trượt dài. Mọi người lập tức soi đèn gọi lớn tên Hạ. Chỉ tiếng sóng vọng từ phía biển. Đêm về sáng, trời đổ mưa sầm sập. Mưa núi quất ràn rạt càng khiến những lối mòn vốn đã trơn nay thêm nguy hiểm. Có người trượt chân, cánh tay va mạnh vào đá bật máu vẫn một mực xin đi tiếp.

Phước chưa bao giờ thấy thời gian nhích chậm đến thế. Bản đồ khu vực trải kín mặt bàn. Bộ đàm rè rè liên tục. Điện thoại hết cuộc này tới cuộc khác. Các đoàn tàu vẫn phải chạy đúng giờ, ghi đường bảo đảm an toàn, thông tin báo cáo thông suốt. Anh là trưởng ga, không được phép rời vị trí. Nhiệm vụ này khiến Phước căng thẳng đến nghẹt thở. Ngoài kia, bao người đu xuống vực đá, rẽ núi, băng rừng… Mỗi lúc có tín hiệu gọi về, tim Phước thót lên. “Chưa thấy”. “Không có dấu vết”. “Đang mở rộng kiểm tra phía hầm số ba”… lời ngắn gọn như đá đè lên ngực.

Phước ào ra sân ga, dưới cội mai già, anh chắp tay hướng về phía biển. Mưa núi quất trắng trời. Gió thổi bật tung những manh áo mưa treo cạnh cửa. Phước châm điếu thuốc rồi dập ngay. Tay run đến mức bật lửa mấy lần không cháy. Anh ám ảnh gương mặt người mẹ ôm cháu nhỏ ngồi dưới cội mai buổi chiều qua. Nhớ ánh mắt tuyệt vọng của bà lúc hỏi anh: “Liệu còn hy vọng không con?”. Khi ấy, anh đã gật đầu, dù thật lòng, chính Phước cũng bắt đầu sợ. Địa hình Chân Mây quá hiểm trở. Chỉ cần trượt chân là có thể rơi xuống vực hoặc bị cuốn ra biển. Ban đêm nhiệt độ hạ rất nhanh. Một người mẹ trẻ, tâm lý bất ổn, kiệt sức… sao có thể trụ nổi?

*

Sáng ngày thứ hai, mắt ai nấy đỏ quạch vì thức trắng. Nhân viên khuyên Phước tranh thủ chợp mắt chút, nhưng ai mà ngủ nổi. Mấy lần trong lúc đang ký sổ chạy tàu, anh bỗng dừng bút lắng nghe tiếng động, chỉ vì tưởng ai đó gọi báo tin. Non trưa, tin báo tìm thấy chiếc dép nghi là của Hạ mắc trong bụi sim ven dốc đá, Phước lao khỏi ghế. “Ở đâu? Có dấu chân không? Ai xuống dưới chưa?”, anh hỏi dồn dập tới mức đầu dây bên kia phải nhắc: “Bình tĩnh đã!”. Nhưng ai bình tĩnh được.

Khi mẹ Hạ ký vào biên bản chấp nhận dừng mở rộng tìm kiếm, Phước chết lặng. Bà run rẩy ôm cháu lên chuyến tàu khác, không dám quay đầu về phía sau. Tàu rời ga trong ánh chiều hiu hắt. Gió thổi ràn rạt qua tán mai, cành lá va nhau khô xác. Anh không dám trách người mẹ. Gần hai ngày qua, anh chứng kiến bà kiệt sức, gần như không ăn uống. Đêm đầu tiên thức trắng ôm cháu, nghe các tổ tìm kiếm liên tục gọi tên Hạ trong bộ đàm. Đứa bé khát sữa khóc đến lả người. Có lúc bà vừa dỗ cháu vừa nhìn ra phía núi, mắt rỗng không. Phước không biết cuối cùng bà rời đi vì điều gì. Vì tuyệt vọng hay bởi bà đã hiểu quá rõ tình trạng của con mình? Hay từ thẳm sâu, bà vẫn tin Hạ sẽ tự quay về? Phước tự xoa dịu mình. Mẹ anh từng nói, có người luôn phải sống trong trạng thái chênh vênh, giữa việc muốn ở lại hay hoàn toàn biến mất và ai đau khổ quá lâu họ sẽ không trốn chạy theo cách bình thường mà trôi khỏi cuộc đời cùng cơn mộng du.

Phước gọi về cho mẹ. Nghe chuyện, mẹ anh rưng rưng: “Nếu tìm kiếm kéo dài, đứa bé sẽ không chịu nổi trước. Nó cần được ăn, giữ ấm và nhất là người tỉnh táo để chăm sóc. Hy vọng hay bấn loạn quá đôi khi cũng khiến người ta kiệt sức”.

*

Sắp qua 24 giờ. Phước sợ mốc 24 giờ đối với việc tìm kiếm người mất tích. Bỗng bóng người ào về phía ga hét lớn: “Thấy rồi! Còn sống!”. Phước sững vài giây, lập tức lao đi. Gần 24 giờ dồn nén, cuối cùng cũng vỡ òa. Ở triền dốc gần như dựng đứng, trơn trượt, phải bò bằng cả tay chân mới xuống nổi, Hạ ngồi co bên mép đá cheo leo, tóc rối bết, môi khô nứt, chân tay đầy vết xước. Nghe tiếng động, Hạ hoảng hốt định nhảy xuống. Mọi người cố giữ im lặng, một người mở chai nước đưa từ tốn. Bộ đội biên phòng cởi áo khoác đẩy về phía cô. Lâu sau, Hạ nhích dần vào, òa khóc. Như thể bao nhiêu sức lực còn lại đều tan theo nước mắt. Lúc về ga, Hạ không còn đi nổi. Phòng trực đông đúc hơn mọi ngày. Người đun lại cháo nóng, người tìm thuốc sát trùng, người mang khăn ẩm lau bùn đất cho Hạ.

*

Hạ ngồi lặng bên cửa sổ. Cội mai già đổ bóng sân ga. Mùa hoa đã hết, tán lá xanh um. Phước bắt chuyện: “Mùa xuân mai nở đẹp lắm. Tàu chạy qua ai cũng ngoái nhìn”. Hạ ngẩng lên, hỏi: “Cây bao nhiêu tuổi rồi?”, “Chắc gần trăm chứ mấy!”… Rồi Hạ chậm rãi bước ra ngoài, chạm nhẹ lên lớp vỏ sần sùi: “Cây già thế mà vẫn xanh…”. Phước nhìn về phía đường ray sắp lẫn vào mây trắng: “Ở đèo này, muốn sống, cứ bám rễ thật sâu”.

Ánh mắt Hạ vẫn mơ hồ. Phước thấy nhói lòng. Hai mươi ba tuổi. Thuở ấy, anh cũng từng đứng giữa ga nhỏ heo hút, ý nghĩ mờ mịt như mây. Nhưng ít ra Phước còn biết phía trước có đường để đi. Cô gái trước mặt anh lúc này là vừa đi lạc. Mắt Hạ xoáy vào khoảng không rất lâu, đến mức Phước phải bước lại, đứng gần hơn chút. “Hạ này…”. Cô giật mình quay lại. “Em có biết vì sao các anh vẫn đi tìm em không?”. Hạ khẽ lắc đầu. “Có lúc bọn anh cũng sợ tìm không nổi. Sợ leo cao, xuống sâu thêm nữa sẽ nguy hiểm cho người đi cứu. Nhưng không ai bỏ cuộc”. Phước tiếp tục: “Lúc mẹ em lên tàu, bà không còn đủ sức nán lại”. Mắt Hạ đỏ lên. “Mẹ bỏ em?”, cô hỏi. “Không người mẹ nào từ bỏ con mình. Thương quá nên người ta kiệt sức”. Hạ quay đi, bờ vai run nhẹ. Giọng cô lạc hẳn đi: “Nhưng em làm khổ mọi người…”. Phước nhìn cô gái xanh xao dưới cội mai già, lòng thắt lại. “Em biết lạ nhất là gì không? Ở đây chẳng ai quen em cả. Vậy mà bao người bám núi, đu dây xuống vực thẳm tìm em, chỉ mong lóe lên tia hy vọng”.

Gió lùa qua sân ga vắng. Phước nhìn thẳng vào mắt cô: “Một người hoàn toàn xa lạ còn được mọi người tìm kiếm đến mức ấy… em nghĩ mình không đáng để sống sao?”. Hạ sững sờ. Mắt cô nhòe nước.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: ANH QUÂN

Mùi báo giấy còn vương

Hồi tờ Tuổi trẻ thông báo ra số Cuối tuần cuối cùng để chuyển sang mô hình Tuổi trẻ cuối tháng, tôi hơi khựng lại, như thể có một thứ vốn quen thuộc, từng nằm yên trong nhịp sống suốt rất nhiều năm bỗng cũng bị cuốn vào sự dịch chuyển của thời cuộc, của cách con người đọc tin tức…

Ảnh: SONG ANH

Một quãng đê hoa vàng, cỏ xanh

Quãng đê nào cũng hấp dẫn, và quãng đê dẫn lên đầu cầu Đuống thật sự khác biệt. Bất thình lình, một triền đê hoa vàng, cỏ xanh mở ra mênh mang. Không dài nhưng đủ để gieo vào lòng lữ khách một chút bồi hồi, man mác. Một cảm xúc rất Pau (Paustovsky - nhà văn Nga)!

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Làng chài Sê San.

Sau cuộc rong ruổi của những người ly hương

Ngược dòng thời gian về những năm 2000, ngư dân nghèo vùng sông nước An Giang dắt díu nhau lên Tây Nguyên làm thuê. Trong những ngày tháng rong ruổi đầy gian truân ấy, họ vô tình tìm thấy lòng hồ thủy điện Sê San 4. Mặt nước mênh mông, tĩnh lặng như đánh thức bản năng sông nước của những người con sinh ra từ dòng sông Hậu.

Củi thông đun bếp.

Lửa thông

Gió từ núi đi ngang ngôi nhà ngai ngái mùi gỗ giữa những vườn rau mãn vụ.

Minh họa: HOÀNG NGUYÊN THẠCH

Mầm cây đợi

Con đường độc đạo từ bản đến trường ướt nhấm nhoét. Đất đá tở ra từng tảng, thi thoảng có những hộc đá lăn xuống chặn ngang đường. 

Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Minh họa: NGUYỄN VÂN CHUNG

Những màu áo cũ

Nông thôn nơi Hân sống hãy còn rất nhiều người nghèo, cái ăn cái mặc, sự học hành con trẻ lắm khi quá sức với cha mẹ của chúng. Chưa kể nếu những bậc cha mẹ trẻ ấy còn sống chung gia đình lớn, còn cha mẹ già đau yếu bệnh tật thì đồng lương công nhân, làm thuê, cắt cỏ, xịt thuốc… sẽ không bao giờ đủ.

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.