Phép màu có thật

Chiều ngả rồi mà nắng vẫn hanh và rần rật gió.
Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC
Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Nó nép chặt vào lòng bà nội trong mùi khăm khẳm của rác, mùi cơ thể lâu ngày không tắm của nội và cả mùi chốc ghẻ trên người nó. Miệng nó lắp bắp “sợ…sợ…” dù nội luôn thì thầm “Không có gì… không có gì đâu con… đừng sợ…”.

Cả cơ thể nó, thứ mà người đối diện nhìn thấy rõ nhất chỉ có đôi mắt đen tròn đang giương lên nhìn năm, sáu con người đang vây quanh nó - điều mà có lẽ 4 năm hiện diện trên cõi đời này nó mới thấy lần đầu.

Ông già cỡ tuổi bà nội nó, ốm ròm râu xồm xoàm chỉ nói một câu duy nhất từ nãy giờ “Cái nhà này nhất định sửa ngay ngày mai”. Cô tre trẻ thì giơ tay định xoa xoa đầu nó, nhưng nó đã kịp rúc vào nách nội làm bàn tay cô như chới với giữa khoảng không. Chú thâm thấp áo bỏ vào quần thì gãi đầu lắp bắp:

“Thưa… thưa… anh… Không sửa được ạ, đất công đã vào quy hoạch, xây chợ đạt chuẩn. Nay mai… anh xây nhà… mai mốt họ không chịu dọn đi là làm khó cho địa phương lắm đó…”.

Ông ốm ốm râu xồm trả lời: “Nhưng chú tính coi, cuộc sống họ tệ quá, chợ này quy hoạch đã 10 năm mà có triển khai gì đâu. Mà tụi tui cũng không định xây nhà, chỉ là xin phép chú cho cất lại nền xi măng, vách tôn sạch sẽ, rồi… chừng nào bà già này “đi” thì coi như xong. Mà bà bảy mươi rồi, yếu ớt bệnh tật vậy, sống bao lâu nữa. Con nhỏ này… bịnh gì chú là chính quyền địa phương chú biết mà. Thôi, ráng cho tụi tui lo cho bà cháu họ những ngày cuối đời đi chú…”.

“Dà… anh nói vậy… để em trình lại cấp trên chứ em chưa dám quyết… nhưng tinh thần thì cứ như lời anh nói đi ạ”.

“Cảm ơn chú, ngay ngày mai anh em tôi sẽ làm ngay”.

*

Nó bị HIV từ trong bụng mẹ.

Mà thật sự ngay cả mẹ nó cũng không biết mình bị HIV bởi anh chồng làm culi của những công trình xa, thiếu vắng hơi ấm đàn bà nên một vài lần trót lỡ... Về nhà lâu lâu thì vợ hoài thai, anh cũng không biết cơ thể mình đã mang chứng bệnh quái ác ấy. Lao tâm, lao lực cực nhọc anh đã “về núi” khi cái bầu của vợ vào tháng thứ tám.

Sắp sinh con, người mẹ trẻ ấy phải qua quá trình xét nghiệm máu và đã khóc không thành tiếng khi câu nói lấp lửng của bác sĩ “Em phải bình tĩnh nhé… thật sự bình tĩnh nhé”. Cơ thể yếu ớt ấy đã kiệt sức khi đưa nó tới thế gian này, lại càng mất hết niềm tin khi biết mình mang căn bệnh thế kỷ. Sinh nó chưa đầy tháng, người mẹ trẻ cũng ra đi.

Nó được bà nội già sáu lăm tuổi nuôi dưỡng. Cả đời bà là chuỗi ngày cơ cực. Có hai thằng con, một mất vì tai nạn giao thông, một bỏ bà ra đi vì dại dột. Căn nhà bé nhỏ duy nhất đã bán để lo cho con những ngày nó nằm viện vì tai nạn. Con mất, nhà tan nhưng bà chưa chết được. Vậy là phải dọn ra cạnh bãi rác chợ cất cái lều, ngày ngày nhặt rác mưu sinh.

Giờ ẵm đứa cháu đỏ hỏn với căn bệnh chỉ biết tên chứ không biết mặt. Ừ thì “HIV”, chắc cũng như sốt xuất huyết, H5N1, nhức đầu sổ mũi… gì đó thôi mà, nay mai sẽ hết. Bà nuôi có bằng ly sữa thừa, chén cháo dư của người ta. Lúc không sữa, không cháo thì chắt nước cơm cho nó uống. Ngày ngày nó nằm đó, trong cái “chuồng” tre của trẻ em, ị tè mặc tình vung vãi. Bà phải đi nhặt rác, kiếm ngày vài chục ngàn để nhét vào cái miệng u ơ đang há ra đó. Chính quyền địa phương có đưa vào danh sách “hoàn cảnh đặc biệt” nhưng cũng như muối bỏ biển giữa cuộc sống chật vật này thôi.

Chợ quy hoạch xây đạt chuẩn cả chục năm nay nhưng vẫn chưa thấy gì. Rồi đoàn khảo sát về để “quy hoạch” lần nữa. Họ phát hiện ra một “ngôi nhà lạ” trong khu vực bãi rác sau chợ. Nơi đó, thứ đáng giá nhất là đôi mắt tròn to của đứa bé 4 tuổi mà chưa biết đi, chưa biết nói.

*

Cô tre trẻ lại tìm tới. Bây giờ thì cô đã vuốt đầu nó được rồi. Nó cũng không nép vào lòng bà nội nữa, bởi bà đã đi bán vé số chứ có nhà đâu mà nép. Nó thích nghi nhanh, chịu ăn những muỗng cháo của người mới quen đút, chịu giơ tay ra cho người ta dắt tập đi.

Cái nhà, mà không - phải gọi là cái ổ mới đúng - chằm khíu những mê bồ, tăng bạt, vạt giường, giấy báo… của nó trong một phút ba mươi giây đã sập xuống như có phép màu có thật khi cánh tay ông ốm ốm râu xồm giơ lên.

Rồi xe bốn bánh dừng lại, cái xe tải lớn quá, cái này gọi là xe à? Sao bự như ông kẹ vậy? Tiếng kèn ping… ping… điếc cả tai. Nó đang chập chững đi, phải bấu chặt vào chân cô tre trẻ. Cô dịu dàng bảo nhỏ “Con đừng sợ, cái xe bóp kèn đó mà… xe tới chơi với con”.

Xe tới chơi với nó thật, vì mấy chú cứ khiêng nào cửa gỗ, nào tôn sáng choang, nào bàn ghế, nào xi-măng, đá, gạch… Có cả cái xe đạp nhỏ mầu đỏ nữa. Một con gấu bông mầu vàng to đùng nữa… Mấy chú bảo, là quà cho bé Ti đấy, con có thích con gấu bông này không? Nó không biết gật đầu hay lắc đầu, vì con gấu bông đẹp quá, nhưng mà to quá, nó sợ con gấu cắn nó.

Cái nhà ba mươi sáu mét vuông của bà cháu nó trong ba ngày đã được dựng xong. Có bàn ăn, giường ngủ, bếp gas nữa… Nó được ngồi bàn ăn đàng hoàng chứ không phải chỉ là bưng một tô rồi bà nội nách nó, vừa nách vừa đút nữa rồi. Giường nó ngủ thật chắc, thật êm, chứ không phải rập rình kê bốn góc là bốn trụ gạch, rồi lót cái vạt giường lên như hồi trước.

Cô tre trẻ bảo bà nội nó nghỉ bán vé số, nghỉ nhặt rác luôn, không phải lo cái ăn nữa. Vì gạo, mì, nước tương, xà bông, bột giặt… đã có nhà hảo tâm cho, rau cải, cá mắm có mấy bà bạn hàng ở chợ tặng. Bà chỉ ở nhà nấu ăn và tập đi cho nó thôi.

Nó lớn nhanh như thổi nhờ “cơm bá tánh”. Cái cơ thể “con nòng nọc” đã biến đâu mất sau sáu tháng kể từ ngày nó gặp cô tre trẻ đó. Cô tre trẻ nói cô “mắc nợ” nó, mắc nợ đôi mắt ngơ ngác nhìn nhân gian đó, mắc nợ cái trán vồ đầy thông minh đó, mắc nợ luôn tiếng “cảm ơn mẹ” mỗi khi cô cho nó uống sữa, uống thuốc, tắm táp, tô mầu...

Hai năm qua, không đếm hết bao nhiêu lần cô đến nhà nó với lốc sữa, bộ áo quần, mớ thuốc uống, mớ lá tắm… Từ ngày có cô, nó đã được đi khám về chứng bệnh “suy giảm miễn dịch” để nhận thuốc “tiêu chuẩn”. Từ ngày có cô, nó đã biết món ngon món dở. Đôi chân ngày nào tưởng liệt, giờ đã tung tăng chạy khắp nơi, nét mặt lấm lét nhìn khách giờ đã hân hoan chạy ra chào hỏi khi khách tới. Chiếc miệng ngày nào chỉ u ơ nói độc tiếng “bà”, “ăn” giờ đã hát “Con cò bé bé…” lảnh lót, kể chuyện cổ tích vang nhà.

Người ta gọi phép màu là có thật, phép ấy được mang đến từ “cô tiên” tre trẻ ấy. Nhưng cô bảo, đó không phải là công của cô, mà tất cả là sự chung lòng của bè bạn trong nhóm, là ông trời công bằng, nó đã chịu mất mát, khổ cực từ trong bụng mẹ, thì giờ nó phải được đền đáp xứng đáng.

Nhưng chồng cô ái ngại… Nó bệnh vậy, y văn thế giới đã chứng minh rồi, cũng không quá mười năm đâu… Hơi nào mà cực khổ như vậy. Ngộ nhỡ lây nhiễm từ những bất ngờ nào đó, có phải khổ chồng khổ con không? Cô bảo, nếu chồng con còn không mở lòng ra được với mảnh đời bất hạnh như vậy, thì lỡ có khổ, cũng hãy để một mình cô gánh chịu.

Vậy rồi trời cao thấu được lòng người. Nó bây giờ mũm mĩm như gấu con, nếu không được nói trước sẽ không ai biết nó là đứa bé mang trong mình vi-rút HIV với thời gian hiện hữu ở cõi đời đã được tính bằng năm tháng.

Chồng cô tre trẻ đã không còn cau mày mỗi lần cô bảo “Em xuống bé Ti” nữa. Anh sốt sắng chở cô đi, mua thêm cho nó cái bong bóng, món đồ chơi mà anh thấy trẻ trang lứa cũng chơi. Cuối tuần nhà nấu món ngon ngon, anh còn đích thân xuống chở nó lên nhà.

Nó lảnh lót gọi cô tre trẻ là “mẹ”, chồng cô là “ba” mà không cần biết người đối diện có đồng ý hay không. Rồi nó “tự giải trình” lý do kêu ba gọi mẹ rằng “Nội con nói, ở đời không có ai thương con ngoài cha mẹ. Mà ba Sang và mẹ Nguyên thương con nhứt, thì ba mẹ là ba mẹ của con rồi, đúng hôn ba?”.

Ba nó cọ cọ chiếc cằm vào mớ tóc như tơ của nó, còn mẹ của nó nghe xúc động dâng ngập buồng tim.

Nó đi chợ huyện cùng ba mẹ. Nó đòi mua cây ớt có trái mầu đỏ: “Để ba đi làm về ăn cơm có ớt cho ngon hén ba”. Nó đòi mua chậu cúc vàng bự nhất chợ: “Để mỗi lần mẹ cần chưng bông ông Địa thì cắt vô”.

Một năm rưỡi sau…

Chợ xã nhà nó đã bắt đầu đặt móng xây mô hình chợ đạt chuẩn. Chính quyền địa phương nói, nhà bà nội bé Ti bắt buộc phải di dời, nếu chị Nguyên có thể tìm cho bà một phần đất, thì ủy ban xã sẽ hỗ trợ một căn nhà tình thương.

Ba Sang của nó nói, để anh xem xem, đất hẻm hẻm chắc tầm ba mươi triệu đồng/mét, bốn mét cũng không nhiều. Mình mua cho bà cháu bé Ti một thửa đất nha vợ ơi! Mà này, em nhớ hết hè này gửi con nhỏ vào Trường mẫu giáo Thanh Trúc chỗ bạn anh nhé, anh nói với cô ấy rồi. Ai đâu con cái gì sáu tuổi đầu mà còn bám váy mẹ.

Lời càu nhàu của chồng, sao mẹ Nguyên của nó nghe đáng yêu đến lạ.

Phép màu là có thật trên đời này, từ tình yêu thương mà ra, cho nó, cho ba mẹ nó thấy cuộc sống này thêm ý nghĩa.

Có thể bạn quan tâm

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.

Tát ao ăn Tết

Tát ao ăn Tết

Cứ đến khoảng 20 tháng Chạp, các xóm trong làng bắt đầu rủ nhau tát ao lấy cá ăn Tết.

Bên dòng Oka của Yesenin

Bên dòng Oka của Yesenin

Trong hình dung của tôi, không thể ở tận thế kỷ 21 mà trên đời vẫn còn tồn tại một ngôi làng cũ xưa như Konstantinovo. Thế mà có thật. Nó xưa cũ thật sự và vì xưa cũ, cảm giác như trong những cơn gió lạnh vẫn thấy bóng Sergey Yesenin chạy trên những lối mòn.

Minh họa: KIM DUẨN

Màu của Tết

Mùi của Tết thường đến khi gian bếp thơm mùi bánh chưng sôi ùng ục, khi những chiếc áo cũ mẹ mang ra phơi vẫn vương mùi băng phiến, khi mùi trầm ngan ngát theo gió thổi qua mỗi gian nhà. Khi ấy, Tết đã cận kề. Nhưng màu của Tết thì đến sớm hơn nhiều…