Minh họa tốt sẽ góp phần “giữ chân” độc giả

Bền bỉ vẽ minh họa cho các báo, tạp chí trong hơn hai thập niên qua, họa sĩ Ngô Xuân Khôi (ảnh) là cái tên được nhiều người nhớ. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với anh để hiểu hơn về công việc của một họa sĩ vẽ minh họa.

Minh họa tốt sẽ góp phần “giữ chân” độc giả

Phóng viên (PV): Thưa họa sĩ Ngô Xuân Khôi, anh bắt đầu vẽ minh họa cho báo chí từ khi nào?

Họa sĩ Ngô Xuân Khôi (NXK): Từ cách đây hơn 20 năm, thực ra thì còn lâu hơn thế, khi còn là sinh viên qua bạn bè giới thiệu, tôi đã cộng tác với một vài tờ báo nhưng không thường xuyên. Khi ra trường đi làm ở NXB Thế giới, tôi được nhà thơ Nghiêm Huyền Vũ giới thiệu với thư ký tòa soạn báo Văn nghệ, lúc ấy là nhà văn Hữu Nhuận. Khoảng năm 1997, và tôi cộng tác từ đó đến nay.

Tôi xem đó là một cơ duyên, một sự may mắn vì Văn nghệ là tờ báo văn chương có uy tín. Các họa sĩ tên tuổi đều tham gia vẽ minh họa cho báo này.

PV: Bền bỉ vẽ minh họa suốt 22 năm qua, vậy quan niệm của cá nhân anh khi vẽ minh họa cho các tác phẩm văn chương?

NXK: Minh họa theo cách hiểu thông thường là vẽ để làm “sáng”, làm rõ nội dung truyện, nhưng không chỉ đơn giản và thuần túy vậy. Như chúng ta đã biết minh họa là một đơn vị thông tin độc lập và hoàn chỉnh, chứ không chỉ đóng vai trò phụ họa cho bài báo, càng không thể chỉ để lấp chỗ trống. Minh họa báo chí là một yếu tố quan trọng trong cấp độ đọc đầu tiên, thu hút sự chú ý tức thì của độc giả. Một hình minh họa tốt sẽ “giữ chân” độc giả và dẫn dụ họ đến với truyện, với câu chữ. Không chỉ là thông tin thông thường, minh họa còn có thể tạo ra một mối liên hệ đặc biệt, mối liên hệ cảm xúc, giữa tác giả với họa sĩ, giữa tác giả với độc giả, giữa tờ báo với bạn đọc.

Minh họa đôi khi là sự nối dài của truyện, nghĩa là không chỉ vẽ những gì được tả kể trong truyện mà nó là chắp nối sự liên tưởng, gợi mở những thông điệp mà câu chuyện muốn chuyển tải.

Một bức minh họa của họa sĩ Ngô Xuân Khôi.

PV: Vậy tên tuổi của tác giả, chất lượng của tác phẩm văn học có tác động gì nhiều đến việc hoàn thành những tác phẩm minh họa của anh không?

NXK: Có chứ, rất nhiều đấy. Truyện hay và có nhiều chi tiết, nhiều tình huống sâu sắc, gay cấn sẽ gợi ý, tạo hưng phấn rất nhiều cho người vẽ. Những truyện có nội dung và vùng, miền địa lý mà mình am hiểu, có vốn sống càng thích thú, tự tin. Tạo âm hưởng văn hóa, không gian và thời gian mà các nhân vật trong truyện đang sống là điều tôi luôn chú ý, cố gắng tạo dựng cho bức vẽ.

PV: Xin anh chia sẻ một vài kỷ niệm về việc vẽ minh họa cho các tác phẩm của các nhà văn?

NXK: Kỷ niệm thì nhiều lắm! Nhờ việc vẽ minh họa mà tôi quen biết thêm nhiều nhà văn, nhà thơ. Một lần tôi vẽ minh họa truyện cho tạp chí Văn nghệ Quân đội, sau khi truyện được in, tác giả truyện ngắn liên hệ với tôi xin được lưu giữ bản gốc của minh họa làm kỷ niệm. Tác giả này là nhà văn Nguyễn Hiệp ở Bình Thuận. Tôi đồng ý và hứa sẽ gửi tranh cho anh bằng đường bưu điện. Tranh vẽ trên giấy xuyến chỉ, tôi cứ cầm đi cầm về chưa ra bưu điện gửi được, dạo ấy thời tiết mưa nhiều, nước mưa thấm loang lổ vào tranh. Khi nhận tranh nhà văn nhắn: “Mình nhận được tranh rồi, nhìn tranh cảm động lắm vì cái tình”.

PV: Công nghệ hiện đại có tác động, hỗ trợ gì cho việc vẽ minh họa của anh không? Một số họa sĩ vẽ minh họa bằng chương trình trên máy tính, còn anh?

NXK: Công nghệ hiện đại có ảnh hưởng và giúp ích nhiều trong việc vẽ minh họa. Họa sĩ không phải mang minh họa đến trực tiếp tòa soạn nữa, mọi việc nhanh chóng và kịp thời. Công nghệ giúp tìm kiếm tra cứu tư liệu nhanh. Sau khi vẽ (bằng tay) không phải bức nào cũng được như ý, máy tính là trợ thủ đắc lực giúp chỉnh sửa, thậm chí là cắt ghép để có minh họa hoàn chỉnh. Minh họa vẽ bằng các phần mềm máy tính rất hữu hiệu và công năng.

Nhưng minh họa văn chương tôi vẫn thích vẽ tay vì nó rung hơn, cảm xúc hơn, nhuần nhụy và ra được cái đặc trưng của từng chất liệu vẽ.

PV: Thế còn chế độ nhuận bút cho các tác phẩm minh họa có tác động gì đến nghiệp vẽ minh họa không, thưa anh?

NXK: Nhuận bút vẽ minh họa hầu hết các báo đều không nhiều, trước đây cũng như bây giờ. Không có họa sĩ nào xem minh họa là nguồn thu nhập cả. Tham gia vẽ minh họa cho các báo với các họa sĩ chủ yếu là niềm vui. Dù đã nhiều năm vẽ minh họa cho nhiều báo nhưng tôi vẫn háo hức, hồi hộp đứng trước quầy báo khi mở trang có minh họa do mình vẽ.

PV: Xin cảm ơn họa sĩ Ngô Xuân Khôi!

Có thể bạn quan tâm

Vui cùng "Tý Quậy".

Giữ “chất” Tý Quậy trong thế giới hiện đại

NXB Kim Đồng vừa cho ra mắt tập 16 của bộ truyện tranh “Tý Quậy” với 10 nghìn bản in, sau hai ngày tiếp tục in 10 nghìn bản nữa. Một số tập trước trong bộ truyện cũng từng in 10 đến 20 nghìn bản. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện với tác giả phần lời của tập sách - nhà báo Dương Thúy Quỳnh (VOV3, ảnh). Chị đã chia sẻ về cơ duyên và quá trình viết tiếp những tập mới của bộ truyện tranh thiếu nhi nổi tiếng này.

Nhà nghiên cứu Quang Long cùng các nghệ sĩ giới thiệu âm nhạc truyền thống đến với khán giả.

Nghệ thuật truyền thống: Nguồn lực quan trọng cho công nghiệp văn hóa

Công cuộc chuyển đổi số cùng với hội nhập quốc tế đang ngày càng sâu rộng, tạo cơ hội để các sản phẩm văn hóa toàn cầu phủ sóng trên các nền tảng xã hội. Từ đây việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trở thành yêu cầu mang tính chiến lược của quốc gia. Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long chia sẻ về vấn đề này.

Bà Bích Liên trong một chương trình từ thiện.

Mãi thắm màu hoa lửa thanh niên xung phong

Là cựu thanh niên xung phong (TNXP) ở tuyến lửa Trường Sơn, bà Nguyễn Thị Bích Liên, Trưởng đoàn Nghệ thuật Cựu TNXP Thành phố Hà Nội, đã trải qua nhiều gian khổ. Tập tự truyện “Thời hoa lửa” (NXB Hội Nhà văn) của bà kể chuyện thời thanh xuân kiên cường trong tuyến lửa, là lời tri ân đối với đồng đội.

Các nghệ sĩ trong một chương trình giao lưu với học sinh.

Giữ xẩm bằng cách truyền cho lớp trẻ

Từ thực tiễn nhiều năm gắn bó với nghệ thuật hát xẩm, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa vừa bền bỉ giữ nghề, đồng thời còn kiên trì truyền dạy cho thế hệ trẻ. Thời gian gần đây, chị cùng các nghệ sĩ đã tích cực đưa xẩm vào nhiều trường học thông qua chuỗi hoạt động biểu diễn, trải nghiệm và giảng dạy, giúp loại hình nghệ thuật dân gian này đến gần hơn với học sinh.

Viết về chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình

Viết về chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình

Album “Dấu lặng” viết về đề tài chiến tranh, người lính, được nhạc sĩ Trần Lệ Giang phát hành trong những ngày đầu tiên của tháng 7, là nén tâm hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ. Ở tận Scotland xa xôi, tác giả “Đất nước tình yêu” chia sẻ về album mới của mình.

Mãi mãi trường tồn giao thoa Văn với Báo

Mãi mãi trường tồn giao thoa Văn với Báo

Nhà văn, nhà báo lão thành Nguyễn Uyển, nguyên Tổng Biên tập báo Vĩnh Phú, nguyên Trưởng ban Công tác Hội - Hội Nhà báo Việt Nam. Ở tuổi 86, với gần 60 năm trong nghề viết, ông đã có nhiều tập bút ký, tiểu luận tập hợp những bài viết trong suốt những năm làm báo theo đuổi chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Ông chia sẻ nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Sáng tạo trên các miền đất của thơ, nhạc, báo chí, Lê Cảnh Nhạc (ảnh) lúc nào cũng rất sung sức. Ông chia sẻ, dù dưới bất cứ ngôn ngữ, hình thức nào, việc viết chính là đi tìm sự thật, để giúp thấu hiểu con người cũng như thời đại mình đang sống.

Nghệ sĩ Bách Vũ giới thiệu với khán giả về triển lãm.

Nghệ thuật “giàu có” thêm nhờ ngôn ngữ công nghệ

Vừa diễn ra tại tòa nhà S2, Hoàng thành Thăng Long - 19C Hoàng Diệu, Hà Nội, triển lãm “We Are Made of SUN” do Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Fustic. Studio và nghệ sĩ Vũ Hoàng Bách (Bách Vũ) thực hiện. Sự kiện gợi mở suy tư về tính kết nối thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đa phương tiện. Đưa công nghệ trở thành một phần của trải nghiệm nghệ thuật, triển lãm đồng thời đặt ra những câu hỏi về cách lựa chọn và kiến tạo tương lai. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện cùng nghệ sĩ.

“Tôi ngưỡng mộ giá trị văn hóa của người Việt”

“Tôi ngưỡng mộ giá trị văn hóa của người Việt”

Năm 2024, nhà thơ, GS, TS người Mỹ Bruce Weigl được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Tô Lâm ký trao tặng Huân chương hữu nghị nhờ đóng góp tích cực trong việc tham gia dịch và quảng bá hiệu quả các tác phẩm văn học Việt Nam, tổ chức giao lưu, kết nối, góp phần xây dựng nhịp cầu hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung hòa mình vào không khí lịch sử để nuôi cảm hứng sáng tác.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: “Giúp người nghe thấy lịch sử không hề xa xôi”

Vài năm trở lại đây, âm nhạc về đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng đang thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Đón các ngày lễ lớn của đất nước, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ với Thời Nay về những tìm tòi làm mới ngôn ngữ âm nhạc, góp phần lan tỏa các giá trị cách mạng trong đời sống đương đại.

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

“Kết hợp kỷ luật và cảm xúc để thành công”

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội vừa ra mắt, mở thêm cơ hội tiếp cận giữa nghệ thuật giao hưởng và công chúng. Đồng hành trong những buổi hòa nhạc đầu tiên, nhạc trưởng Lê Phi Phi cho rằng chính tinh thần kỷ luật, bản lĩnh của người lính sẽ trở thành nền tảng đặc biệt để dàn nhạc tạo nên bản sắc.

Họa sĩ Nguyễn Tấn Phát hướng dẫn các bạn trẻ thực hành với sơn mài tại đình Hà Vĩ.

“Sơn mài là nghề chậm, nhịp sống bây giờ lại rất nhanh”

Nghệ thuật sơn mài đang có thêm những cách tiếp cận mới, tăng tính tương tác và thu hút sự tham gia của giới trẻ. Thời Nay có cuộc trò chuyện với họa sĩ, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát - người đang kiên trì đưa sơn mài đến công chúng qua những trải nghiệm trực tiếp tại đình Hà Vĩ và làng cổ Đường Lâm (Hà Nội).

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

Kỷ niệm 75 năm Báo Nhân Dân ra số đầu, nhìn lại hành trình phát triển báo chí cách mạng đặt trong bối cảnh truyền thông số biến đổi nhanh chóng, nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ suy nghĩ về vai trò của “tính nhân dân” trong báo chí cũng như trách nhiệm của thế hệ nhà báo trẻ.

Chương trình âm nhạc đánh dấu chặng đường âm nhạc 30 năm của nhạc sĩ Đỗ Bảo.

Nạp năng lượng cho những hành trình lớn

Công nghệ đang mở ra nhiều cánh cửa cho các hoạt động nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc. Nhiều nghệ sĩ trẻ đang xem các nền tảng công nghệ số như một môi trường để chinh phục thử thách bao gồm phát triển sản phẩm và gầy dựng tên tuổi.

“Dốc Phiềng Sa”, tác phẩm của họa sĩ Đỗ Đức.

“Tôi tìm chiều sâu, không tìm sự khác lạ”

Họa sĩ Đỗ Đức lần đầu ra mắt công chúng loạt tác phẩm sơn mài “Mùa xuân biên cương” tại Trung tâm Văn hóa Hồ Gươm (Hà Nội). Trưng bày lần này diễn ra đúng dịp xuân Bính Ngọ 2026, đánh dấu một chặng đường sáng tạo bền bỉ, lặng lẽ nhưng giàu chiều sâu của người họa sĩ đã gắn bó trọn đời với miền biên viễn phía bắc.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Dịch giả Bùi Văn Nam Sơn tại sự kiện với chủ đề "Hiện sinh trong đời sống hiện đại".

Học triết để sống đẹp

Vừa qua, dịch giả Bùi Văn Nam Sơn đã cùng các cộng sự mở Trường Đông Triết học với chủ đề: “Hiện sinh trong đời sống hiện đại” - một khóa học ngắn dành cho tất cả những ai yêu mến muốn tìm hiểu về triết học.

Nhà thơ, nhà báo Trương Xuân Thiên đọc thơ tại lễ trao giải "Thơ ca và nguồn cội".

Dựa vào cội nguồn để đối mặt cô đơn...

Muốn khai mở lại những "mã gen văn hóa" để chúng đối thoại với con người hiện đại. Đối mặt với những vấn đề của thời đại như sự cô đơn, mất kết nối, khủng hoảng niềm tin, có lẽ chúng ta cần quay về lắng nghe những tiếng nói từ cội nguồn.

Nguyễn Gia Linh nhận giải thưởng từ ban tổ chức.

“Em mong dòng nhạc dân gian cũng sẽ chọn mình”

Vượt lên gần 1.000 thí sinh tại cuộc thi Tiếng hát Hà Nội 2025, Nguyễn Gia Linh - cô gái 16 tuổi đến từ Ninh Bình, hiện là sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - đã xuất sắc giành Giải nhì phong cách dân gian (không có Giải nhất).

“Đố ai định nghĩa được thơ hay”

“Đố ai định nghĩa được thơ hay”

Những năm gần đây nhà thơ Hồng Thanh Quang viết nhiều. Anh liên tục xuất bản sách. Những trang viết của anh trĩu nặng suy tư về cuộc đời, về tình người, về thế sự.

Ngẫm những vấn đề thời đại để soi chiếu đến hôm nay

Ngẫm những vấn đề thời đại để soi chiếu đến hôm nay

Tiểu thuyết “Cuộc phân tranh” của nhà văn Thiên Sơn do công ty Tao Đàn và NXB Văn học ấn hành gây được chú ý với việc tái dựng bức tranh toàn cảnh về lịch sử hiện đại và những màn đối thoại, đấu trí cam go giữa các nhân vật lịch sử trong hoàn cảnh nước ta những năm mới giành được độc lập và bước vào cuộc trường kỳ kháng chiến.

Cần sớm xây dựng hành lang pháp lý về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ mới. Ảnh: VOV

Nuôi dưỡng văn hóa sáng tạo bằng pháp luật

Sự phát triển mạnh mẽ công nghệ số cùng sự lan tỏa các nền tảng mạng xã hội đặt ra thách thức lớn trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, kiểm soát thông tin và duy trì môi trường văn hóa lành mạnh.