Minh họa tốt sẽ góp phần “giữ chân” độc giả

Bền bỉ vẽ minh họa cho các báo, tạp chí trong hơn hai thập niên qua, họa sĩ Ngô Xuân Khôi (ảnh) là cái tên được nhiều người nhớ. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với anh để hiểu hơn về công việc của một họa sĩ vẽ minh họa.

Minh họa tốt sẽ góp phần “giữ chân” độc giả

Phóng viên (PV): Thưa họa sĩ Ngô Xuân Khôi, anh bắt đầu vẽ minh họa cho báo chí từ khi nào?

Họa sĩ Ngô Xuân Khôi (NXK): Từ cách đây hơn 20 năm, thực ra thì còn lâu hơn thế, khi còn là sinh viên qua bạn bè giới thiệu, tôi đã cộng tác với một vài tờ báo nhưng không thường xuyên. Khi ra trường đi làm ở NXB Thế giới, tôi được nhà thơ Nghiêm Huyền Vũ giới thiệu với thư ký tòa soạn báo Văn nghệ, lúc ấy là nhà văn Hữu Nhuận. Khoảng năm 1997, và tôi cộng tác từ đó đến nay.

Tôi xem đó là một cơ duyên, một sự may mắn vì Văn nghệ là tờ báo văn chương có uy tín. Các họa sĩ tên tuổi đều tham gia vẽ minh họa cho báo này.

PV: Bền bỉ vẽ minh họa suốt 22 năm qua, vậy quan niệm của cá nhân anh khi vẽ minh họa cho các tác phẩm văn chương?

NXK: Minh họa theo cách hiểu thông thường là vẽ để làm “sáng”, làm rõ nội dung truyện, nhưng không chỉ đơn giản và thuần túy vậy. Như chúng ta đã biết minh họa là một đơn vị thông tin độc lập và hoàn chỉnh, chứ không chỉ đóng vai trò phụ họa cho bài báo, càng không thể chỉ để lấp chỗ trống. Minh họa báo chí là một yếu tố quan trọng trong cấp độ đọc đầu tiên, thu hút sự chú ý tức thì của độc giả. Một hình minh họa tốt sẽ “giữ chân” độc giả và dẫn dụ họ đến với truyện, với câu chữ. Không chỉ là thông tin thông thường, minh họa còn có thể tạo ra một mối liên hệ đặc biệt, mối liên hệ cảm xúc, giữa tác giả với họa sĩ, giữa tác giả với độc giả, giữa tờ báo với bạn đọc.

Minh họa đôi khi là sự nối dài của truyện, nghĩa là không chỉ vẽ những gì được tả kể trong truyện mà nó là chắp nối sự liên tưởng, gợi mở những thông điệp mà câu chuyện muốn chuyển tải.

Một bức minh họa của họa sĩ Ngô Xuân Khôi.

PV: Vậy tên tuổi của tác giả, chất lượng của tác phẩm văn học có tác động gì nhiều đến việc hoàn thành những tác phẩm minh họa của anh không?

NXK: Có chứ, rất nhiều đấy. Truyện hay và có nhiều chi tiết, nhiều tình huống sâu sắc, gay cấn sẽ gợi ý, tạo hưng phấn rất nhiều cho người vẽ. Những truyện có nội dung và vùng, miền địa lý mà mình am hiểu, có vốn sống càng thích thú, tự tin. Tạo âm hưởng văn hóa, không gian và thời gian mà các nhân vật trong truyện đang sống là điều tôi luôn chú ý, cố gắng tạo dựng cho bức vẽ.

PV: Xin anh chia sẻ một vài kỷ niệm về việc vẽ minh họa cho các tác phẩm của các nhà văn?

NXK: Kỷ niệm thì nhiều lắm! Nhờ việc vẽ minh họa mà tôi quen biết thêm nhiều nhà văn, nhà thơ. Một lần tôi vẽ minh họa truyện cho tạp chí Văn nghệ Quân đội, sau khi truyện được in, tác giả truyện ngắn liên hệ với tôi xin được lưu giữ bản gốc của minh họa làm kỷ niệm. Tác giả này là nhà văn Nguyễn Hiệp ở Bình Thuận. Tôi đồng ý và hứa sẽ gửi tranh cho anh bằng đường bưu điện. Tranh vẽ trên giấy xuyến chỉ, tôi cứ cầm đi cầm về chưa ra bưu điện gửi được, dạo ấy thời tiết mưa nhiều, nước mưa thấm loang lổ vào tranh. Khi nhận tranh nhà văn nhắn: “Mình nhận được tranh rồi, nhìn tranh cảm động lắm vì cái tình”.

PV: Công nghệ hiện đại có tác động, hỗ trợ gì cho việc vẽ minh họa của anh không? Một số họa sĩ vẽ minh họa bằng chương trình trên máy tính, còn anh?

NXK: Công nghệ hiện đại có ảnh hưởng và giúp ích nhiều trong việc vẽ minh họa. Họa sĩ không phải mang minh họa đến trực tiếp tòa soạn nữa, mọi việc nhanh chóng và kịp thời. Công nghệ giúp tìm kiếm tra cứu tư liệu nhanh. Sau khi vẽ (bằng tay) không phải bức nào cũng được như ý, máy tính là trợ thủ đắc lực giúp chỉnh sửa, thậm chí là cắt ghép để có minh họa hoàn chỉnh. Minh họa vẽ bằng các phần mềm máy tính rất hữu hiệu và công năng.

Nhưng minh họa văn chương tôi vẫn thích vẽ tay vì nó rung hơn, cảm xúc hơn, nhuần nhụy và ra được cái đặc trưng của từng chất liệu vẽ.

PV: Thế còn chế độ nhuận bút cho các tác phẩm minh họa có tác động gì đến nghiệp vẽ minh họa không, thưa anh?

NXK: Nhuận bút vẽ minh họa hầu hết các báo đều không nhiều, trước đây cũng như bây giờ. Không có họa sĩ nào xem minh họa là nguồn thu nhập cả. Tham gia vẽ minh họa cho các báo với các họa sĩ chủ yếu là niềm vui. Dù đã nhiều năm vẽ minh họa cho nhiều báo nhưng tôi vẫn háo hức, hồi hộp đứng trước quầy báo khi mở trang có minh họa do mình vẽ.

PV: Xin cảm ơn họa sĩ Ngô Xuân Khôi!

Có thể bạn quan tâm

Dịch giả Bùi Văn Nam Sơn tại sự kiện với chủ đề "Hiện sinh trong đời sống hiện đại".

Học triết để sống đẹp

Vừa qua, dịch giả Bùi Văn Nam Sơn đã cùng các cộng sự mở Trường Đông Triết học với chủ đề: “Hiện sinh trong đời sống hiện đại” - một khóa học ngắn dành cho tất cả những ai yêu mến muốn tìm hiểu về triết học.

Nhà thơ, nhà báo Trương Xuân Thiên đọc thơ tại lễ trao giải "Thơ ca và nguồn cội".

Dựa vào cội nguồn để đối mặt cô đơn...

Muốn khai mở lại những "mã gen văn hóa" để chúng đối thoại với con người hiện đại. Đối mặt với những vấn đề của thời đại như sự cô đơn, mất kết nối, khủng hoảng niềm tin, có lẽ chúng ta cần quay về lắng nghe những tiếng nói từ cội nguồn.

Nguyễn Gia Linh nhận giải thưởng từ ban tổ chức.

“Em mong dòng nhạc dân gian cũng sẽ chọn mình”

Vượt lên gần 1.000 thí sinh tại cuộc thi Tiếng hát Hà Nội 2025, Nguyễn Gia Linh - cô gái 16 tuổi đến từ Ninh Bình, hiện là sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam - đã xuất sắc giành Giải nhì phong cách dân gian (không có Giải nhất).

“Đố ai định nghĩa được thơ hay”

“Đố ai định nghĩa được thơ hay”

Những năm gần đây nhà thơ Hồng Thanh Quang viết nhiều. Anh liên tục xuất bản sách. Những trang viết của anh trĩu nặng suy tư về cuộc đời, về tình người, về thế sự.

Ngẫm những vấn đề thời đại để soi chiếu đến hôm nay

Ngẫm những vấn đề thời đại để soi chiếu đến hôm nay

Tiểu thuyết “Cuộc phân tranh” của nhà văn Thiên Sơn do công ty Tao Đàn và NXB Văn học ấn hành gây được chú ý với việc tái dựng bức tranh toàn cảnh về lịch sử hiện đại và những màn đối thoại, đấu trí cam go giữa các nhân vật lịch sử trong hoàn cảnh nước ta những năm mới giành được độc lập và bước vào cuộc trường kỳ kháng chiến.

Cần sớm xây dựng hành lang pháp lý về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ mới. Ảnh: VOV

Nuôi dưỡng văn hóa sáng tạo bằng pháp luật

Sự phát triển mạnh mẽ công nghệ số cùng sự lan tỏa các nền tảng mạng xã hội đặt ra thách thức lớn trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, kiểm soát thông tin và duy trì môi trường văn hóa lành mạnh.

Phòng vẽ của thầy Đỗ Kỳ Huy. Ảnh: NVCC

Vào trường nghệ thuật phải học tư duy và sáng tạo

Nhắc đến Đỗ Kỳ Huy, công chúng yêu nghệ thuật thường hình dung về một nghệ sĩ tài năng. Nhưng bên cạnh đó, anh còn là một giảng viên, một nhà giáo dục nghệ thuật, người dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển giáo dục nghệ thuật đương đại của Huế.

Một cuốn sách đã được nhóm ra mắt công chúng.

Kiến trúc dân dụng, ký ức người dân vẫn là khoảng trống lớn

“Tản mạn kiến trúc” là nhóm các bạn trẻ hoạt động trong lĩnh vực di sản, kiến trúc ra đời năm 2019. Ngoài việc xuất bản, tổ chức dịch thuật một số công trình quan trọng, nhóm đang ngày càng chứng tỏ sự dấn thân và tình yêu của người trẻ đối với di sản văn hóa của đất nước thông qua nhiều dự án thu hút cộng đồng, giới nghiên cứu.

Nhà thơ Vũ Quần Phương trong một buổi trò chuyện văn chương. Ảnh: KHIẾU MINH

Tự học nhiều nhất khi gắn bó với sóng nhà đài

Thành lập ngay sau ngày Độc lập 2/9/1945, làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam đã đồng hành cùng đất nước. Với nhà thơ Vũ Quần Phương, 12 năm công tác tại Ban Văn nghệ của Đài đã cho ông nhiều bài học về cuộc sống, về nghệ thuật, càng cho ông nhận chân và theo đuổi đến cùng con đường thơ ca.

Ninh Đức Hoàng Long biểu diễn cùng các nghệ sĩ quốc tế.

“Muốn về gần hơn với khán giả quê hương”

Ở tuổi 34, anh được khán giả và truyền thông châu Âu ưu ái gọi là “sứ giả văn hóa Việt” bởi ngoài kỹ thuật chuẩn mực anh còn luôn tự hào mang theo tinh thần, bản sắc quê hương trong từng vai diễn.

NSƯT Bạch Vân trong một chương trình biểu diễn.

Một đời giữ nhịp ca trù

Ở ngưỡng tuổi 70, NSƯT Bạch Vân vẫn ngày ngày ngồi chỉnh dây đàn đáy, tay gõ phách, luyện thanh trong căn gác nhỏ ở Hà Nội.

Tác phẩm trong sách ảnh của kỹ sư Trần Thành.

"Mỗi bức ảnh đều là dấu mốc của yêu thương"

Hơn một thập kỷ rong ruổi Trường Sa và Nhà giàn DK1, kỹ sư - nhiếp ảnh gia Trần Thành mang theo trái tim lay động trước biển và người. Cuốn sách ảnh “Biển của lòng người” vừa được NXB Thông tin và Truyền thông chính thức ra mắt bạn đọc là kết tinh của những hành trình đầy xúc cảm ấy.

“Xiếc không chỉ dành cho trẻ em”

“Xiếc không chỉ dành cho trẻ em”

“Tôi rất may mắn là người được đi nước ngoài nhiều và có cơ hội học không mất tiền. Mình học và chuyển hóa những cái hay để thành Việt hóa. Rồi mình từ truyền thống lại quốc tế hóa và mang sang giới thiệu với các nước bạn”.

Hoàng Nhật Quang bên tác phẩm của mình.

Vẽ tranh, nghe những điều vô hình

Vẫn là cậu bé người Tày sinh năm 2012 đến từ Lạng Sơn từng gây ấn tượng với giải thưởng Khát vọng Dế Mèn năm 2023. Hoàng Nhật Quang tiếp tục khẳng định cá tính sáng tạo trong triển lãm cá nhân thứ hai tại TP Hồ Chí Minh mang tên “Những linh hồn ẩn giấu 2”.

Cửa mở cho di sản tư liệu Việt Nam

Cửa mở cho di sản tư liệu Việt Nam

Việc bảo tồn và phát huy di sản tư liệu của Việt Nam, đặc biệt là những tài liệu cá nhân và gia đình của các nghệ sĩ, nhà khoa học, nhà văn, nhà báo… ngày càng nhận được sự quan tâm.

Nhà báo Lương Ái Vân.

“Thích những cái tên sách đọc lên mềm mại”

Nhà báo Lương Ái Vân đã hơn 20 năm công tác tại báo Phụ nữ Thủ đô, nhưng khi chị chuyển sang văn chương với bút danh Hồ Điệp Thanh Thanh thì độc giả vẫn có phần ngạc nhiên. Hai cuốn tiểu thuyết “Tìm em giữa ngàn sao lấp lánh” và “Mùa hè năm ấy bên em là mãi mãi” được chị cho ra mắt liên tiếp trong hai năm liền (2023, 2024).

Nghệ nhân Bùi Minh Tự bên tác phẩm “Trang sử vàng”.

“Điêu khắc ánh sáng là nghệ thuật của niềm tin”

Nhân kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2025), tác phẩm “Trang sử vàng” của Bùi Văn Tự được trưng bày trang trọng tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện cùng nghệ nhân.
“Trong nghệ thuật, sợ nhất dễ dãi”

“Trong nghệ thuật, sợ nhất dễ dãi”

Ca sĩ, NSƯT Hoàng Tùng là cái tên đã quen thuộc với khán giả. So các đồng nghiệp, Hoàng Tùng là nghệ sĩ kín tiếng. Tuy nhiên gần đây Hoàng Tùng liên tục xuất hiện với những sản phẩm mới giàu tính nghệ thuật và chiêm nghiệm. Anh chia sẻ với Thời Nay.
Báo chí kết hợp công nghệ có thể “chinh phục” bạn đọc

Báo chí kết hợp công nghệ có thể “chinh phục” bạn đọc

Phụ san đặc biệt của Báo Nhân Dân, kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước đang thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc trên cả nước. Họa sĩ Kim Duẩn (ảnh), người tham gia thiết kế, vẽ phụ san chia sẻ với Thời Nay về sức hút đặc biệt này.
Kiến trúc sư Trịnh Việt A bên công trình đồ sộ do anh và cộng sự thiết kế.

Thiết kế bảo tàng quân sự là vinh dự lớn

Trịnh Việt A là kiến trúc sư trưởng, nhóm thiết kế Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, vừa đoạt Giải thưởng lớn, Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2024-2025. Anh chia sẻ, có lẽ bởi là người Việt Nam nên luôn có một khao khát tạo nên một công trình hiện đại, là dấu mốc của một thời đại, nhưng đồng thời phải có yếu tố truyền thống lồng ghép bên trong, để mỗi người khi bước chân vào cảm thấy sự thân thuộc, thoải mái, là kiến trúc của người Việt.