Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) lo ngại thế giới có thể chỉ “cầm cự” được thời gian ngắn nữa khi các quốc gia đang phải xuất kho dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục.

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng do gián đoạn vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Theo IEA, hơn 14 triệu thùng dầu/ngày hiện bị đình trệ, khiến lượng dầu dự trữ toàn cầu sụt giảm kỷ lục. Chỉ riêng trong tháng 3 và 4, dự trữ dầu thế giới đã giảm khoảng 250 triệu thùng. Cú sốc nguồn cung hiện nay là chưa từng có tiền lệ, buộc nhiều quốc gia phải tung dầu từ kho dự trữ chiến lược để ổn định thị trường. Tuy nhiên, IEA cảnh báo, ngay cả khi các chính phủ trên toàn thế giới giải phóng dự trữ chiến lược, lượng dầu mỏ thương mại vẫn thiếu hụt trầm trọng do nguồn cung từ vùng Vịnh bị gián đoạn. Theo Tổng Giám đốc IEA Fatih Birol, thế giới có thể trụ thêm vài tuần nữa.

Trước cơn khát năng lượng trên toàn cầu, IEA đã phải điều phối giải phóng 426 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp của 32 quốc gia thành viên và khoảng 164 triệu thùng đã được sử dụng. Cuộc khủng hoảng lan rộng sang cả lĩnh vực lọc hóa dầu với dự báo sản lượng lọc dầu toàn cầu trong quý II/2026 có thể giảm khoảng 4,5 triệu thùng/ngày do thiệt hại hạ tầng, hạn chế xuất khẩu và thiếu nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu. Điều này có thể khiến tình trạng thiếu hụt xuất hiện trước tiên ở các mặt hàng như diesel, nhiên liệu máy bay, xăng và nhiên liệu vận tải biển, từ đó tác động tới giá lương thực và chi phí logistics toàn cầu.

Đáng lo ngại hơn là sự thiếu hụt nguồn cung do tình trạng dầu bị “kẹt” trong hệ thống vận tải biển do rủi ro an ninh, chi phí bảo hiểm cao và tàu phải đi theo các tuyến đường dài hơn. Theo các nhà phân tích, dầu nằm trên tàu ngoài khơi không có giá trị vận hành như dầu được lưu trữ gần các nhà máy lọc dầu. Vấn đề hiện nay không chỉ nằm ở giá dầu hay nguy cơ xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran, mà tồn tại một nghịch lý khi lượng dầu tồn kho giảm mạnh còn lượng dầu tồn trong các tàu lênh đênh trên biển lại tăng. Báo cáo mới nhất của IEA cho biết, lượng dầu lưu trữ trên bờ giảm tới 170 triệu thùng trong tháng 4, trong khi lượng dầu tồn trên biển tăng thêm 53 triệu thùng.

Giới phân tích nhận định, thị trường năng lượng toàn cầu hiện chịu tác động đồng thời từ rủi ro địa chính trị, chính sách sản lượng của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch. Thị trường “vàng đen” càng ảm đạm khi sản lượng khai thác của OPEC+ cũng ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Trong tháng 4, sản lượng của liên minh này đã giảm 830.000 thùng/ngày xuống còn 34,1 triệu thùng/ngày. Đáng chú ý, 8 quốc gia chủ chốt trong nhóm, trong đó có Nga, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã sản xuất thấp hơn mục tiêu đề ra tới 8,8 triệu thùng/ngày. Mặc dù tổ chức này trấn an rằng cung-cầu dầu toàn cầu vẫn có khả năng duy trì trạng thái tương đối cân bằng trong trung hạn, song dự báo của IEA cho thấy, thị trường có thể thiếu hụt khoảng 1,78 triệu thùng/ngày trong năm 2026 nếu nguồn cung Trung Đông chưa được khôi phục hoàn toàn.

Cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz đang gây ảnh hưởng trên diện rộng, làm thay đổi hoàn toàn cục diện tiêu thụ năng lượng thế giới, đồng thời buộc các quốc gia phải đối mặt bài toán an ninh năng lượng vô cùng cấp thiết. Vùng đệm dự trữ bị thu hẹp nhanh chóng trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung kéo dài sẽ dẫn đến những đợt tăng giá đột biến thời gian tới. Các chuyên gia cảnh báo, nếu vận tải qua Eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế và lượng tồn kho tại các nước tiếp tục giảm với tốc độ hiện nay, thị trường dầu mỏ có thể rơi vào trạng thái cực kỳ nhạy cảm vào cuối tháng 6. Trong kịch bản xấu, giá dầu có thể tiếp tục leo thang. Mùa hè này, nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu thường tăng cao, dự báo giá dầu sẽ còn biến động mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.