Khoa học công nghệ - bệ đỡ phát triển kinh tế nhanh, bền vững

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có những đột phá mạnh mẽ về khoa học công nghệ để tiếp cận các thành tựu tiên tiến, hiện đại của thế giới, từ đó tạo tiền đề quan trọng phát triển kinh tế-xã hội đi vào chiều sâu, khẳng định vai trò đầu tàu thúc đẩy Vùng kinh tế trọng điểm phía nam cùng phát triển.
Các đại biểu tham quan các sản phẩm khoa học công nghệ cao được trưng bày tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.
Các đại biểu tham quan các sản phẩm khoa học công nghệ cao được trưng bày tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh (SHTP) được đánh giá là khu công nghệ có hiệu quả nhất trong ba khu công nghệ cao quốc gia hiện nay. Đến nay, SHTP đóng góp lớn trong thu hút đầu tư công nghệ cao vào sản xuất công nghệ cao của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung.

Hiện, SHTP có nền tảng khoa học công nghệ phát triển khá đồng bộ, tạo ra các sản phẩm công nghệ cao về vi mạch bán dẫn, nano, sinh học, dược phẩm, nền tảng chuyển đổi số trong các lĩnh vực, trí tuệ nhân tạo (AI). Hàm lượng giá trị tạo ra từ nghiên cứu và phát triển (R&D) trong cơ cấu giá trị sản phẩm tăng dần, vượt gấp nhiều lần so với sản phẩm tại các khu công nghiệp khác của cả nước. Tính đến nay, SHTP có 160 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư hơn 12 tỷ USD.

Dự kiến năm nay, SHTP đạt kim ngạch xuất khẩu 23 tỷ USD, góp phần quan trọng trong thực hiện mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng công nghiệp công nghệ cao. SHTP là nơi có năng suất lao động cao gấp 6,6 lần so với năng suất bình quân của thành phố và 16,6 lần cả nước.

Với kết quả thu hút đầu tư hết sức ấn tượng, SHTP đã vươn tầm thương hiệu quốc tế, trở thành điểm đến đáng tin cậy về đầu tư công nghệ cao cả nước. Minh chứng là đã có hơn mười tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đầu tư tại SHTP như Intel, Jabil, Rockwell Automation (Hoa Kỳ), Nidec, Nipro, NTT (Nhật Bản), Samsung (Hàn Quốc), Sonion (Đan Mạch), Datalogic (Ý), Sanofi (Pháp)…

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Thi, Trưởng Ban Quản lý SHTP cho biết: SHTP đã hình thành và phát triển một lực lượng năng lực nội sinh về công nghệ cao, có thể đảm nhận các công việc từ chuyển giao, ứng dụng công nghệ cao, R&D, đào tạo, ươm tạo công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ cao đến sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại SHTP (Made in Việt Nam). Đồng thời, là cơ sở lan tỏa công nghệ cao ra bên ngoài và hạt nhân xây dựng Khu đô thị sáng tạo, tương tác cao phía đông Thành phố Hồ Chí Minh.

SHTP đang bước sang giai đoạn phát triển mới, trọng tâm là tập trung phát triển năng lực nội sinh, tập trung vào các ngành, lĩnh vực có tính đột phá, tác động lan tỏa cao trên cơ sở khai thác các hệ sinh thái ngành mạnh đã hình thành tại SHTP; tận dụng triệt để các cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trên cơ sở khai thác các thế mạnh về chất lượng nguồn nhân lực, tiềm lực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Để tạo động lực phát triển nhanh và bền vững, thành phố ngày càng đầu tư mạnh cho khoa học công nghệ, đã tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, vật chất, trang thiết bị hiện đại cho các đơn vị khoa học công nghệ công lập; xây dựng được nhiều mô hình khoa học công nghệ mạnh như Trung tâm Công nghệ sinh học, Trung tâm Nghiên cứu triển khai (SHTP), Trung tâm Dịch vụ phân tích thí nghiệm, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh…

Tiến sĩ Ngô Võ Kế Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu triển khai (SHTP) chia sẻ: Từ các công nghệ nguồn (công nghệ nano và công nghệ MEMS) do các chuyên gia nước ngoài và Việt kiều chuyển giao, Trung tâm Nghiên cứu triển khai đã làm chủ công nghệ này và áp dụng vào thực tiễn tại thành phố nhằm tạo ra các sản phẩm công nghệ cao.

Trong bảy năm qua, số lượng sản phẩm thương mại hóa từ hai công nghệ nguồn (công nghệ nano và công nghệ MEMS) đạt số lượng 24 sản phẩm. Trong đó, những sản phẩm có doanh thu tương đối cao như sản phẩm Nacur Vital (sử dụng công nghệ nano để biến curcumin thành nanocurcumin); sản phẩm hệ thống cảnh báo mực nước (sử dụng chip cảm biến áp suất từ công nghệ MEMS); sản phẩm serum trị mụn Acnegen ứng dụng công nghệ nano vàng dạng lưỡng tháp; sản phẩm “Viên uống chống nắng Bio Suncare” ứng dụng công nghệ nano lycopen, và nhiều sản phẩm khác…

Công nghệ số đang và sẽ tiếp tục thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số, làm thay đổi phương thức quản lý nhà nước, mô hình sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và đời sống văn hóa, xã hội. Từ thực tế này và những kết quả đạt được, Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra mục tiêu là phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở nghiên cứu, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng năng suất lao động, là trung tâm khởi nghiệp sáng tạo lớn nhất cả nước.

Theo đó, đến năm 2030, xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh, thành phố công nghiệp theo hướng hiện đại, giữ vững vai trò đầu tàu về kinh tế, đi đầu trong đổi mới sáng tạo. Tầm nhìn đến năm 2045 là thành phố công nghiệp hiện đại, đầu tàu về kinh tế số, xã hội số, trung tâm khoa học công nghệ của khu vực Đông Nam Á...

Có thể bạn quan tâm

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Khoa học, công nghệ tạo nền tảng phát triển mới

Trong bối cảnh mới, Thành phố Hồ Chí Minh định hướng phát triển trở thành trung tâm khoa học, công nghệ lớn nhất nước, đóng vai trò kết nối đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á. Định hướng này không chỉ nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn tạo nền tảng để chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Công nhân sản xuất trong nhà máy tại Khu chế xuất, Khu công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Quang Quý)

Thành phố Hồ Chí Minh tái cấu trúc không gian công nghiệp, đón dòng vốn FDI thế hệ mới

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp, tổng diện tích hơn 50.288ha. Trước cơ hội đón dòng vốn FDI thế hệ mới, Thành phố đang chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang chọn lọc dự án có công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Trao chứng nhận cho doanh nghiệp nhóm Tài chính Vốn hóa lớn có hoạt động IR được Định chế Tài chính đánh giá cao nhất. (Ảnh: BTC)

Chuẩn hóa công bố thông tin, củng cố niềm tin nhà đầu tư

Vượt qua 685 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE tại Thành phố Hồ Chí Minh và HNX tại Hà Nội, các doanh nghiệp niêm yết có hoạt động Quan hệ Nhà đầu tư (IR) tốt nhất năm 2026 đã được xướng tên tại Lễ vinh danh IR Awards 2026 diễn ra ngày 24/9 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Các đại biểu tìm hiểu về UAV được trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Mở không gian phát triển mới từ kinh tế tầm thấp

Sau hợp nhất, không gian phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ được mở rộng bằng sự kết nối giữa đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics và các khu vực ven biển, mà còn theo chiều cao với việc khai thác không gian trên không ở độ cao thấp (kinh tế tầm thấp), mở ra tiềm năng cho những mô hình kinh tế và dịch vụ mới.

Doanh nghiệp tại Công viên phần mềm Quang Trung, Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu các giải pháp công nghệ 4.0. (Ảnh: CTV)

Động lực tăng trưởng mới từ AI, công nghệ lõi và không gian số

Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian đô thị, kinh tế-xã hội được mở rộng. Sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, logistics, cảng biển, dịch vụ và các trung tâm đổi mới sáng tạo là tiền đề quan trọng để thành phố tổ chức lại không gian sản xuất, tạo động lực tăng trưởng mới.

Một dự án điện mặt trời mái nhà tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: ĐỨC TRUNG)

Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất mở rộng mua bán điện trực tiếp

Tại Kỳ họp thứ 5, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy ban nhân dân thành phố đã có tờ trình gửi Hội đồng nhân dân thành phố về dự thảo Nghị quyết mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia và cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện với khách hàng trên địa bàn thành phố.

Trong 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,7%. (Ảnh: CTV)

Thành phố Hồ Chí Minh nâng sức cạnh tranh từ xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng

Với quy mô thương mại ngày càng lớn, xuất nhập khẩu và logistics đang giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy đạt nhiều kết quả quan trọng song bài toán giá trị gia tăng, năng lực cung ứng, kết nối logistics và chuyển đổi cơ hội vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu sản phẩm phương tiện bay không người lái. (Ảnh: CTV)

Sản xuất thông minh, xu hướng tất yếu

Mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lại không gian công nghiệp, đổi mới phương thức sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, sản xuất thông minh là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

Các công ty công nghệ trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi số thực chất, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể, lực lượng nòng cốt trong ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

Doanh nghiệp trưng bày sản phẩm Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: CTV)

Kiến tạo không gian đầu tư liên vùng

Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng làm cầu nối, đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để hình thành không gian phát triển, thu hút đầu tư, tạo thêm động lực tăng trưởng. Qua đó, phát huy thế mạnh của từng địa phương trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, trở thành một động lực tăng trưởng mới.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUỐC THANH)

Khoa học, công nghệ mở đường cho mô hình tăng trưởng mới

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh không thể tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống, mà phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững. Trong đó, khoa học, công nghệ phải trở thành động lực quan trọng, góp phần hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Trưng bày các giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi kép để nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Yêu cầu xanh hóa sản xuất đang ngày càng tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước. Cho nên, kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh đang trở thành một hướng đi tất yếu, giúp doanh nghiệp hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các đại biểu tham quan các sản phẩm khoa học, công nghệ được trưng bày tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Mở rộng hợp tác, thu hút kỳ lân công nghệ toàn cầu

Thời gian qua, Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn, kỳ lân công nghệ toàn cầu, từng bước mở rộng năng lực và dần định hình một hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Đây là hướng đi quan trọng nhằm huy động thêm nguồn lực, thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, tạo động lực đổi mới cho mô hình tăng trưởng.

Thứ trưởng Công thương Phan Thị Thắng và các đại biểu tham quan gian hàng sản phẩm của doanh nghiệp tại Diễn đàn Xuất khẩu 2026 và Triển lãm Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế. (Ảnh: CỘNG TÁC VIÊN)

Thành phố Hồ Chí Minh: Nâng tầm để doanh nghiệp tiến sâu trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh thế giới đang đặt ra yêu cầu cao về công nghệ, chất lượng, môi trường, dữ liệu và truy xuất nguồn gốc, Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy xúc tiến thương mại đơn thuần sang hỗ trợ doanh nghiệp về năng lực sản xuất, logistics, nhân lực và công nghệ để nắm lấy các cơ hội của thị trường mới tạo ra.