Bình luận quốc tế

Khẳng định vị thế châu Phi

Vai trò quan trọng của châu Phi được khẳng định khi Ai Cập và Ethiopia nằm trong danh sách các nước được mời tham gia Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS).
(Ảnh minh họa: brics2023.gov.za).
(Ảnh minh họa: brics2023.gov.za).

Việc Liên minh châu Phi (AU) được đề xuất tham gia Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) và một số nước châu Phi được đề nghị nắm giữ vị trí tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cho thấy vị thế ngày càng cao và tiềm năng hợp tác quốc tế mạnh mẽ của Lục địa Đen.

Châu Phi, theo đánh giá của Tổng thống Nga Vladimir Putin, đang trở thành một trung tâm quyền lực mới với vai trò chính trị và kinh tế tăng lên.

CÁC nhà lãnh đạo BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) cho rằng, việc mở rộng thêm 6 nước thành viên (gồm Argentina, Ai Cập, Iran, Ethiopia, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất-UAE) có ý nghĩa lịch sử, là điểm khởi đầu mới của cơ chế hợp tác BRICS.

Đặc biệt, Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15 vừa diễn ra tại Nam Phi đã chọn chủ đề “BRICS và châu Phi: Quan hệ đối tác vì Tăng trưởng nhanh, Phát triển bền vững và Chủ nghĩa đa phương bao trùm”, cho thấy định hướng của các nước thành viên thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ với Nam bán cầu, trong đó có châu Phi. Ngân hàng Phát triển mới của BRICS cho biết có thể giúp hỗ trợ cung cấp tài chính cho các dự án của các nước châu Phi trong nỗ lực ứng phó những thách thức cấp bách nhất. Tân Chủ tịch của ngân hàng này khẳng định, các nước thành viên BRICS là những đối tác tốt của châu Phi.

Châu Phi, theo đánh giá của Tổng thống Nga Vladimir Putin, đang trở thành một trung tâm quyền lực mới với vai trò chính trị và kinh tế tăng lên.

Tổng thống Putin ủng hộ sáng kiến trao cho AU một vị trí trong G20 và cho biết Nga sẵn sàng hợp tác với các hiệp hội ở khu vực châu Phi. Nga đã thông báo sáng kiến thiết lập hợp tác giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu và Khu vực Thương mại tự do châu Phi, trong khuôn khổ AU. Nga cũng chia sẻ mong muốn của các quốc gia châu Phi tham gia nhiều hơn vào các hoạt động của Liên hợp quốc, đồng thời ủng hộ đề xuất mở rộng đại diện của châu Phi trong các cấu trúc của tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh.

Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Saudi Arabia cũng tuyên bố ủng hộ AU tham gia G20 với tư cách thành viên thường trực, do tầm quan trọng của khối này trong việc giải quyết các thách thức như biến đổi khí hậu, suy thoái kinh tế, nợ công cao và sự phục hồi không đồng đều sau đại dịch Covid-19. Việc giải quyết những thách thức nêu trên đòi hỏi hành động tập thể trong khuôn khổ hợp tác quốc tế.

Với quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, châu Phi đứng thứ hai thế giới về dân số, sau châu Á. Với nguồn nhân lực dồi dào và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, châu Phi là thị trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, cũng như đóng góp quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mới đây đã gửi thư tới lãnh đạo các quốc gia thành viên G20 đề nghị công nhận tư cách thành viên thường trực và đầy đủ của AU. Vấn đề này có thể được xem xét tại Hội nghị thượng đỉnh G20 dự kiến diễn ra tại Ấn Độ vào tháng 9 tới.

Ấn Độ cho đây là bước đi đúng đắn hướng tới một nền tảng quản trị và kiến trúc toàn cầu công bằng, toàn diện và mang tính đại diện cao hơn. Trong nhiệm kỳ Chủ tịch G20, Ấn Độ khẳng định tin tưởng các nước Nam bán cầu cần có tiếng nói lớn hơn tại các diễn đàn quốc tế, nhất là các nước châu Phi. Ấn Độ đặc biệt tập trung vào việc kết hợp những ưu tiên của các nước châu Phi trong chương trình nghị sự của G20.

Mở rộng sự hiện diện của các quốc gia châu Phi tại Hội đồng Bảo an và các cơ quan khác của Liên hợp quốc cũng là đề xuất nhận được nhiều sự ủng hộ. Nga cho biết sẵn sàng xem xét đề xuất mở rộng sự hiện diện của các thực thể châu Phi trong các cơ quan của Liên hợp quốc, bao gồm cả đề xuất cải cách Hội đồng Bảo an. Anh tuyên bố ủng hộ mở rộng Hội đồng Bảo an, trong đó dành một ghế thường trực cho châu Phi. Mỹ cũng bày tỏ ủng hộ Hội đồng Bảo an mở rộng với đại diện từ châu Phi.

Với quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, châu Phi đứng thứ hai thế giới về dân số, sau châu Á. Với nguồn nhân lực dồi dào và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, châu Phi là thị trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, cũng như đóng góp quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự hiện diện lớn hơn của châu Phi trong các tổ chức quốc tế sẽ giúp Lục địa Đen có tiếng nói mạnh mẽ hơn, đồng thời đóng góp nhiều hơn vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu, vì một thế giới công bằng, hội nhập và phát triển thịnh vượng.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.