Tầm vóc mới cho BRICS

Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 15 của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), họp tại thành phố Johannesburg của Nam Phi từ ngày 22 đến 24/8, được kỳ vọng mang đến tầm vóc mới cho BRICS. Các thành viên cùng nỗ lực hướng tới trật tự thế giới đa cực, mở rộng tầm ảnh hưởng chính trị và tăng tỷ trọng trong GDP toàn cầu của nhóm “những viên gạch vàng”.
Các nhà lãnh đạo BRICS tại hội nghị cấp cao ở Johannesburg. Ảnh: REUTERS
Các nhà lãnh đạo BRICS tại hội nghị cấp cao ở Johannesburg. Ảnh: REUTERS

Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15 là cuộc họp cấp cao trực tiếp đầu tiên sau ba năm và được đánh giá có quy mô lớn nhất kể từ khi BRICS ra đời cách đây 17 năm. Chủ tịch nước Trung Quốc, Thủ tướng Ấn Độ, Tổng thống Brazil và Tổng thống nước chủ nhà Nam Phi trực tiếp thảo luận tại Johannesburg, trong khi Tổng thống Nga tham gia trực tuyến và cử đại diện là Bộ trưởng Ngoại giao dự trực tiếp. Hơn 40 nhà lãnh đạo, đại diện cấp cao các nước đối tác và khách mời, cùng khoảng 200 đại biểu từ các tổ chức, cơ quan truyền thông quốc tế tham dự các sự kiện trong khuôn khổ Hội nghị.

Điểm nhấn của Hội nghị Johannesburg nổi bật trong chính chủ đề “BRICS và châu Phi: Quan hệ đối tác vì tăng trưởng nhanh, phát triển bền vững và chủ nghĩa đa phương bao trùm”. Toàn bộ các quốc gia ở châu Phi được mời tham dự Hội nghị, cho thấy BRICS ưu tiên quan hệ đối tác với châu Phi, cũng như mục tiêu mở rộng ảnh hưởng và vai trò của BRICS tăng cường hợp tác Nam bán cầu. Bằng cách phối hợp với các nước châu Phi trong các cuộc thảo luận lần này, BRICS muốn nhấn mạnh thông điệp rằng, chủ nghĩa đa phương và sự phát triển chung của thế giới phải bao gồm các nước đang phát triển ở miền nam bán cầu. Những nền kinh tế, thị trường mới nổi đang giữ vai trò là động lực thiết yếu cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu và thúc đẩy trật tự thế giới đa cực mới, cân bằng hơn.

Diễn ra trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức phức tạp, Hội nghị Johannesburg được kỳ vọng là nơi để các nhà lãnh đạo BRICS thể hiện vai trò tích cực, hiệu quả trong ứng phó và xử lý thách thức toàn cầu, cũng như phối hợp các đối tác thúc đẩy cải cách cấu trúc quản trị toàn cầu hiện nay vốn bị cho là lỗi thời và thiếu công bằng.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp BRICS, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nêu rõ: Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của BRICS năm 2009 diễn ra khi thế giới bắt đầu phục hồi sau khủng hoảng tài chính. Hiện tại, tiến trình phục hồi sau đại dịch Covid-19 cũng đối mặt nhiều thách thức. Ở cả hai thời điểm này, BRICS đều đóng vai trò quan trọng, là ngọn hải đăng mang lại hy vọng cho kinh tế toàn cầu. Theo các chuyên gia Phòng Thương mại và Công nghiệp Nga, BRICS có tiềm năng trở thành một tổ chức giữ vai trò định hình sự phát triển của thế giới.

Hội nghị cũng thảo luận về thúc đẩy thương mại, đầu tư và hợp tác trong một loạt lĩnh vực, từ năng lượng, phát triển cơ sở hạ tầng đến kinh tế số, kinh tế xanh, tạo việc làm... Theo báo cáo của Nam Phi, kim ngạch thương mại nội khối của BRICS đạt 762 tỷ USD năm 2022; đầu tư vào các nước BRICS tăng 4 lần trong 20 năm qua. Một chủ đề nổi bật nữa là huy động vốn và tăng cường cho vay của Ngân hàng Phát triển mới của BRICS, cũng như thúc đẩy giao dịch bằng đồng nội tệ của các thành viên, hoặc đồng tiền riêng của BRICS nhằm giảm phụ thuộc đồng USD. Phát biểu qua video, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, tiến trình “phi dollar hóa” của BRICS là yêu cầu khách quan, không thể đảo ngược và đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Nhấn mạnh ưu tiên mở rộng khối, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa thông báo, hiện có hơn 40 quốc gia mong muốn tham gia BRICS, trong đó 23 nước đã chính thức nộp đơn gia nhập khối. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nêu rõ, BRICS sẽ tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác chiến lược, mở rộng thành viên hoặc theo mô hình BRICS+. Việc tăng cường hợp tác giữa các thị trường mới nổi, các nước đang phát triển, thúc đẩy hợp tác ở Nam bán cầu góp phần nâng tầm vóc cho BRICS và thúc đẩy tiến trình đa cực, bảo đảm trật tự thế giới công bằng và hợp lý hơn.

Có thể bạn quan tâm

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Cảnh sát Thái Lan triệt phá một ổ nhóm lừa đảo trực tuyến. Ảnh: GETTY IMAGES

Cảnh báo đỏ về nạn lừa đảo trực tuyến

Một mẩu tin tuyển dụng có thể che giấu cả một mạng lưới tội phạm. Một cú nhấp chuột có thể dẫn đến một cơn ác mộng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người bị buôn bán với lời hứa về công việc ở nước ngoài, để rồi bị giam giữ, ép buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đây là “cảnh báo đỏ” của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) về “ngành công nghiệp tội phạm” trị giá hàng tỷ USD đang nổi lên nhanh chóng, biến người tìm việc thành tội phạm mạng.

Biếm họa: NAYER TALAL

Cuộc chiến phía sau chiến tuyến

Việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky buộc phải thay thế Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrsky, sau khi cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, khiến bùng nổ làn sóng biểu tình phản đối tại Thủ đô Kiev và nhiều thành phố lớn khác. Diễn biến này phần nào cho thấy một cuộc chiến khác - cuộc chiến không tiếng súng phía sau chiến tuyến xung đột quân sự với Nga trên chính trường Ukraine.

Giám đốc FBI Kash Patel (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul. Ảnh: THAI PBS WORLD

Hiểm họa gia tăng trên không gian mạng

LHQ cảnh báo, thiệt hại do các đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia tại Đông Á, Đông Nam Á, Australia và New Zealand trong năm 2025 ước tính lên tới 114,1 tỷ USD, cao gần gấp ba lần so năm 2023. Trước tình hình đó, nhiều quốc gia đã phối hợp trong nỗ lực chung nhằm triệt phá các mạng lưới lừa đảo.

Biếm họa: HAMZEH HAJJAJ

Khi Hormuz thành “quân bài tẩy”

Khi thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ, chiến sự leo thang nguy hiểm khiến Eo biển Hormuz không còn đơn thuần là một tuyến vận tải biển chiến lược, mà đã trở thành "quân bài tẩy" của cả hai bên. Một bên tìm cách phong tỏa để tạo sức ép tối đa, bên còn lại tìm cách khai thông bằng mọi giá.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Thách thức với chương trình nghị sự quốc gia Syria

Quốc hội chuyển tiếp của Syria đã chính thức tổ chức phiên họp đầu tiên. Đây được xem là một cột mốc lịch sử, đánh dấu phiên họp lập pháp đầu tiên của Syria sau khi chế độ cựu Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ cuối năm 2024, đồng thời khởi động triển khai chương trình nghị sự quốc gia trong giai đoạn mới.

Biếm họa: RAHMA

“Nắm đấm thép” của EU

Ủy ban châu Âu (EC) vừa đề xuất thiết lập một cơ chế trừng phạt mới nhằm đối phó các mối đe dọa từ nhiều hình thức tội phạm có tổ chức, bao gồm đưa người di cư trái phép, buôn bán người, buôn lậu vũ khí, ma túy và rửa tiền. Bảo đảm an ninh và các giá trị của khối cũng như bảo vệ tính mạng của người di cư là những mục đích chính của đề xuất này.

Hai nhà lãnh đạo Pháp (bên phải) và Syria gặp gỡ tại Damascus. Ảnh: GETTYIMAGES

Mở rộng hợp tác Pháp-Syria

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa có chuyến công du chớp nhoáng tới Syria. Tuy chỉ là cuộc ghé thăm trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Paris tỏ ra rất coi trọng việc mở rộng hợp tác với Damascus, thể hiện qua hình ảnh một đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng “ông chủ” Điện Elysee trong chuyến thăm Syria.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Động lực tìm lại vị thế

Với sự ủng hộ của các đối tác trong liên minh cầm quyền, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển của nước Đức sau một thời gian dài lâm vào trì trệ. Ông Merz khẳng định các biện pháp cải cách của liên minh cầm quyền sẽ tạo nền tảng tăng trưởng mới và phục hồi tích cực hơn trong thời gian tới.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Mục tiêu định hình “NATO 3.0”

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 36 Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7 tới, được đánh giá là một kỳ họp quan trọng bậc nhất lịch sử NATO. Bối cảnh địa - chính trị thế giới dịch chuyển mang tính bước ngoặt, liên minh xuyên Đại Tây Dương đứng trước áp lực xây dựng mô hình “NATO 3.0”, với bản thiết kế quân sự mới nhằm duy trì vị thế răn đe hiệu quả trong trật tự thế giới đầy biến động.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.