Hoa ốc biển

Chiều nhạt nắng, gió hiu hiu mang theo hơi muối từ biển, đẩy những đợt sóng bạc đầu đổ ầm ầm vào bờ.
Hoa ốc biển

Không khí mằn mặn phả vào không gian, tựa như những giọt mồ hôi rơi xuống khóe môi. Nhà bà Thành cách biển hơn một cây số theo đường chim bay, nhưng sóng lớn chiều nay khiến bà nghe rõ mồn một như đang ngồi ngay trên bãi cát. Bà lúi húi với những luống rau xanh được trồng trong những thùng tủ lạnh cũ trên sân thượng. Nhờ chăm sóc tỉ mỉ, rau quả của bà tươi tốt chẳng kém gì vườn nhà nông. Đất trồng này là công sức của ông Lực - chồng bà, một cựu chiến binh, ngày ngày xách từng xô đất từ sân bay cũ về đổ đầy vào các thùng vỏ tủ lạnh cũ, tạo nên khu vườn xanh mướt giữa thành phố biển. Vợ chồng già loanh quanh với những niềm vui be bé, bà cũng thấy mãn nguyện.

Ông Lực nhập ngũ năm 1972, khi vừa tròn 20 tuổi, làm lính thông tin trên chiến trường Trường Sơn. Ông từng kể có lần đi rải dây đến tận hang của ông Souphanouvong. Đến năm 1974, ông được chọn đi học tại Học viện Hậu cần, chuẩn bị cho ngày tiếp quản Sài Gòn. Khi hòa bình lập lại, ông theo đoàn quân tiến vào thành phố, lần đầu đặt chân lên những con phố hoa lệ của “hòn ngọc Viễn Đông”. Những tòa nhà cao tầng, những chiếc thang máy hiện đại khiến ông ngỡ ngàng. Trong những phòng tiếp quản, hồ sơ giấy tờ nhập xuất xăng dầu được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp… Ông giữ mãi những cảm xúc và trải nghiệm ấy cho cuộc sống sau này, thời hòa bình.

Bà Thành cứ đi ra đi vào, ánh mắt không rời con đường nhỏ trước nhà. Bà đứng bên chiếc bàn gỗ, nơi đặt lẵng hoa làm từ vỏ ốc biển. Sáng nay, một người đồng đội của con trai bà mang đến, bảo rằng Hiền nhờ gửi tặng bố mẹ. Bà mong chồng về để chia sẻ nỗi lòng hân hoan của mình trước món quà bất ngờ này.

Những bông hoa ốc lạ mắt, khéo léo gắn trên thân làm từ dây điện, lá được cắt từ áo bộ đội cũ mầu xanh. Chúng mọc thành khóm trên một con ốc thật to làm đế, nhìn như những bông rong biển đang đung đưa theo nhịp sóng. Bà Thành chạm tay lên những cánh hoa, cảm nhận sự thô ráp nhưng đầy yêu thương từ đó.

Ngày lễ Thống nhất sắp đến, bà Thành lại nhớ về quãng thời gian chờ đợi. Trước đây, bà chờ người yêu từ chiến trường trở về, rồi chờ chồng đi công tác theo sự phân công của quân đội. 30 năm đằng đẵng, bà một mình ở quê làm ruộng vườn, nuôi con, chỉ mong đến hè để cùng ba đứa nhỏ lên thăm chồng tại đơn vị. Hết hè, mẹ con lại kéo nhau về, tiếp tục chuỗi ngày xa cách.

Thằng Hiền - con út của bà, từ nhỏ đã quen với cơm lính, giường bộ đội mỗi dịp hè. Lớn lên, nó quyết định nối nghiệp cha, không thi đại học vì gia đình chẳng đủ sức lo cho hai anh em cùng lúc. Nó nhập ngũ rồi đi học, cũng trở thành lính thông tin như cha nó ngày trước. Đầu năm nay, nó đăng ký ra Trường Sa công tác một năm mà không báo trước, sợ bố mẹ lo lắng. Khi bà thấy con trên truyền hình, đứng trên con tàu rời bến, vẫy tay cùng đồng đội, bà vừa tự hào vừa không khỏi chạnh lòng.

Thế là lại chờ. Ngày xưa chờ chồng, giờ chờ con… Bà nghe đài báo nói tình hình ngoài đó có lúc căng thẳng, nhưng mỗi lần gọi về, Hiền đều cười tươi: “Mẹ yên tâm, con có anh em đơn vị, có cả đồng hương ngoài này, vui lắm! Công việc bận rộn nhưng trôi qua nhanh, vèo cái đã hơn hai tháng, còn mấy tháng nữa con về rồi! Mẹ đừng lo, ngoài này có đoàn tiếp tế thường xuyên, không thiếu thốn gì đâu!”.

Ừ thì nó nói thế, nhưng bà làm sao yên lòng được? Ở nơi đảo xa, làm sao mà không lo? Từ nhỏ tới giờ, Hiền nào có biết biển là gì… Nghĩ đến đó, bà ngước nhìn tấm lịch treo tường, hình chiếc máy bay phản lực vút lên bầu trời xanh. Ai mà ngờ, một người lính không quân như nó lại đang làm nhiệm vụ ngoài đảo!

Hôm nay, ông Lực đi dự lễ kỷ niệm ngày thống nhất đất nước. Khi chồng về tới, bà ngắm ông, trên ngực ông lấp lánh những huân huy chương, mầu vàng, mầu đỏ rực rỡ dưới ánh chiều tà.

- Cả trường sĩ quan hôm nay đi dự đông đủ, tổ chức long trọng lắm!

- Ông vừa bước vào nhà vừa nói, giọng phấn khởi.

- Năm chẵn mà ông! - Bà Thành đáp, mắt vẫn không rời lẵng hoa ốc.

- A, chậu hoa gì lạ vậy? - Ông Lực tò mò bước lại gần.

- Thằng Hiền gửi tặng bố mẹ đó. Nhờ anh đồng đội mang về. Khéo ghê, nhiều khi phụ nữ cũng chưa chắc làm tỉ mỉ được vậy!

- Bộ đội mà bà! - Ông cười, bàn tay nâng niu từng bông hoa ốc.

Những chiếc vỏ ốc từ đảo xa thật lạ. Lớp vỏ dày, mầu thẫm như đáy đại dương. Bà Thành nghe nói, mỗi khi thủy triều rút, cả một bãi biển rộng lớn hiện ra, trải dài đến mấy cây số. Bộ đội không được phép đi xa, vì nước lên nhanh lắm, nếu không kịp quay lại thì rất nguy hiểm. Những chiếc vỏ ốc theo sóng tấp vào bờ, có cái to như một chiếc nón, áp tai vào tưởng vẫn nghe tiếng gió biển rì rào.

Bà Thành chợt nhớ về những lần đón ông Lực trở về sau mỗi chuyến công tác, nhớ cảm giác nghẹn ngào khi gặp lại người thân. Chỉ vài tháng nữa thôi, Hiền cũng sẽ tạm biệt đồng đội, bước xuống tàu, trở về đất liền, về lại mái nhà này.

Ngoài kia, hoàng hôn buông xuống, biển vẫn dạt dào sóng vỗ. Những bông hoa ốc trên bàn dường như cũng rung rinh theo nhịp gió, như mang cả hơi thở của đảo xa về với đất liền.

Có thể bạn quan tâm

Thú vui đàm đạo. Ảnh: SONG ANH

Người ở phố Hàng

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Chiếc máy ép mía chạy sức trâu của ông ngoại nằm yên sau nhiều năm không sử dụng.

Mùi mật mía năm xưa

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

Nỗi nhớ sông Đà

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Người lao công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Người dọn villa Tây

Chị Lê Thị Tịnh, ngụ làng rau Trà Quế (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là một người làm nghề tạp vụ theo giờ cho những căn villa mà khách nước ngoài thuê ở phố Hội.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Vườn sau quán

Năm giờ sáng chợ đã tấp nập. Hằng kéo xe đẩy vào chỗ ngồi quen thuộc, gần cột điện, sát vỉa hè. Chị mở bao tải ra, từng bó đậu bắp xanh mướt xếp lên miếng bạt. Trái non, tươi, còn đọng sương. Hằng ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp, lưng còn mỏi từ hôm qua làm vườn. Ngón tay chai sần, đen nhẻm sau mấy tháng bới đất.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những người đàn bà Nậm Nghẹp

Trên bản Nậm Nghẹp (Sơn La), những ngày hoa sơn tra phủ trắng núi rừng, phía sân sau của nhà A Vạng, mấy người phụ nữ H'Mông đang đồ một chõ xôi lớn để chuẩn bị cho bữa tối.

Ảnh: HẢI ANH

Tiếng chim sẻ bên hiên nhà

Nhà tôi tiếng thuộc thị xã nhưng ở ngoài vành, tách biệt với ồn ào phố xá. Nguyên ngày xưa nhà mẹ đất quê nên chồng tôi - con trai út - ở nhà từ đường được sở hữu khu vườn khá rộng. Và tôi - con dâu của mẹ tha hồ hiện thực hóa giấc mơ đem thiên nhiên vào nhà.

Minh họa: VÕ LƯƠNG NHI

Giấc mơ huyền diệu

Mẹ lay người mấy lần nó mới tỉnh. Khuôn mặt nó vẫn còn phảng phất nụ cười rạng rỡ. “Con mơ thấy gì mà cười khoái chí thế hả?”, mẹ hỏi.

Quán trà nhỏ mùa hoa Hà Nội

Tháng ba, Hà Nội bỗng nhẹ tênh như vừa thức dậy sau giấc ngủ dài. Mùa xuân ở đây không ồn ào, cũng chẳng phô trương. Chỉ là một buổi sáng đi qua con phố quen, bỗng thấy những chùm hoa sưa trắng muốt như mây rơi xuống lòng đường.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Cây gạo mắc oan

Chiều buông. Lũ trẻ lùa trâu về nhà, qua cây gạo cổ thụ ụ rễ to sụ, ngoằn ngoèo như con trăn chúa gần cánh đồng hoang.

Ảnh: ANH QUÂN

Người của rừng

Mỗi lần bà tôi cho ra chợ phố chơi, mọi người thường chào hỏi bà tôi bằng câu: “Mới trong rừng ra hả?”.

Người không đi cùng hôm đó

Tôi đứng trước một nấm mộ nhỏ, bó hoa ly trắng khẽ đung đưa theo gió, mùi hương thoảng. Những đám mây thả nhẹ trên nền trời trong.

Nhớ. Ảnh: NAM NGUYỄN

Vọng cố hương

Ngày nào trong tuần ông cũng ở nhà một mình, như đứa trẻ được con cháu dặn dò đủ thứ cần lưu ý, nhưng tâm trí của ông cứ nhớ nhớ quên quên, vì nay ông đã ngoài tám mươi.

Minh họa: NGUYỄN NGHĨA CƯƠNG

Gió phai màu tóc

Bây giờ người ta thấy chú thím Sáu tôi tóc hai màu mà vẫn ríu rít bên nhau thì bảo là sến quá. Gì mà ông chồng phải nhổ tóc sâu cho vợ? Nắng gió đã phai hết màu nước đen óng ả mà sao thím cứ sến súa thả mái tóc muối nhiều hơn tiêu cho chồng chải giúp thật sến súa quá đi.

Đèo Đá Trắng. Ảnh: NAM HẢI

Trên đèo Đá Trắng

Chiếc xe bán tải đỗ xịch lại ngay cạnh cái lán được dựng bên khúc cua trên đèo Đá Trắng. Xe được dán chằng chịt những logo khá “hầm hố”. Cả cánh cửa bên hông được trang trí hình ảnh của một thổ dân da đỏ với những chiếc lông chim gắn ở trên đầu, cho thấy chủ nhân của chiếc xe có vẻ là những “tay chơi” thứ thiệt.

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.

Tát ao ăn Tết

Tát ao ăn Tết

Cứ đến khoảng 20 tháng Chạp, các xóm trong làng bắt đầu rủ nhau tát ao lấy cá ăn Tết.

Bên dòng Oka của Yesenin

Bên dòng Oka của Yesenin

Trong hình dung của tôi, không thể ở tận thế kỷ 21 mà trên đời vẫn còn tồn tại một ngôi làng cũ xưa như Konstantinovo. Thế mà có thật. Nó xưa cũ thật sự và vì xưa cũ, cảm giác như trong những cơn gió lạnh vẫn thấy bóng Sergey Yesenin chạy trên những lối mòn.

Minh họa: KIM DUẨN

Màu của Tết

Mùi của Tết thường đến khi gian bếp thơm mùi bánh chưng sôi ùng ục, khi những chiếc áo cũ mẹ mang ra phơi vẫn vương mùi băng phiến, khi mùi trầm ngan ngát theo gió thổi qua mỗi gian nhà. Khi ấy, Tết đã cận kề. Nhưng màu của Tết thì đến sớm hơn nhiều…