Dưới chân cầu Long Biên

Đó là một chiều đông cuối năm với cái nắng mật ngọt đang thay thế cho cơn gió bấc tràn xuống bờ đê, cái nắng ấy tung tăng nhảy múa như một đứa trẻ bị nhốt trong nhà nhiều giờ được mẹ mở cửa cho quà, cái nắng ấy dường như muốn bật tung chiếc then cài tạm bợ của những miếng gỗ chắp vá, hình thành ra thứ được gọi là cửa giả nơi những nóc nhà liêu xiêu xóm ven sông này.
Ảnh: LÊ MINH
Ảnh: LÊ MINH

Người đàn bà tựa vào chiếc ghế nhựa mầu xanh nhìn tôi với ánh mắt không dò xét, có đôi phần cởi mở, thân thiện. Nhưng có lẽ bà không khỏi thắc mắc khi tôi lang thang một mình qua những dãy nhà trọ lụp xụp, bãi đất trống với ngổn ngang thùng xốp, xe kéo và những tấm prô xi-măng cũ kỹ.

Lại gần làm quen, tôi biết bà quê ở Bắc Giang và đã ngoài 60 tuổi. Khuôn mặt đen sạm, loang lổ những đồi mồi, những vết chân chim xếp chồng lên nhau như đã được định vị đúng chỗ, nhiều nhất là ở khóe mắt, vầng trán. Bỗng tôi quá ấn tượng với người đàn bà bởi nụ cười luôn thường trực trên gương mặt khắc khổ, bà nhìn tôi bằng nụ cười hiền hậu, ánh mắt hướng về phía sông Hồng xa xăm... Có cảm giác cái nhìn ấy không bờ bến, không điểm dừng, nó cứ mênh mông hun hút một điều gì đó vô tận, mà không thốt bằng lời.

Thế rồi bà kể cho tôi nghe về cuộc sống của dân thập phương chọn nơi đây là bến đỗ, đa phần là những người lao động nghèo, trong đó có cô Thu Ngọc. Thu Ngọc sinh năm 1992 và làm mẹ đơn thân của 3 đứa trẻ, đứa lớn nhất 10 tuổi, đứa nhỏ nhất mới 3 tuổi đầu.

Cứ bảy, tám giờ tối sau khi ru đứa nhỏ nhất say ngủ thì bà và mọi người cùng cô Thu Ngọc sẽ đi ra chợ đầu mối. Ai thuê gì thì làm nấy, bốc hàng, kéo hàng, bê những thùng xốp, những sọt hoa quả từ trên các xe ô-tô tải xuống cho chủ hàng... May mắn thì mỗi người kiếm được đôi ba trăm nghìn đồng là tươm rồi, cũng có đêm vất là vậy mà chẳng ai thuê. Người trẻ thì còn dễ chứ có người già lụ khụ không bê, không kéo nổi những bao hàng nặng, đành phải đi nhặt những vỏ bìa, nhặt nylon để bán kiếm vài chục. Không khí chợ đầu mối về đêm nhộn nhịp khác hoàn toàn với ban ngày. 4, 5 giờ sáng sau một đêm vất vả, họ trở về ngủ để lại sức, cuộc sống cứ thế xoay tròn với những cuộc đời tồn tại ở đây. Nên lúc này xóm im ắng lắm, có chăng chỉ vài đứa trẻ tha thẩn chơi với những chú cún hiền lành, hoặc là một vài người già khó ngủ, lầm lụi như một bức tranh ngược với sự sầm uất, nhộn nhịp bên kia phố.

Cơn gió nhẹ thổi từ mặt sông chạy lên ập vào tôi và đám cải vàng cùng lũ trẻ, tôi bỗng nặng lòng với những ánh mắt ngây thơ ấy, những ánh mắt chưa có giấy khai sinh, chưa được đi học ở nơi này. Tôi hỏi bà Tết nhất thì sẽ thế nào, bỗng khuôn mặt bà bừng sáng với nụ cười nhưng hiền hậu, vẫn ánh mắt như gió sông man mác. Có lẽ với người đàn bà ấy thì ngày nào cũng là Tết, chỉ cần có sức khỏe để mỗi đêm kiếm được vài trăm nghìn đồng, sáng sáng trở về thấy các cháu được ăn no, vui cười và được đi học thì lúc nào với bà cũng là Tết rồi.

Phía mắt tôi là lênh đênh những con thuyền chòng chành bé nhỏ, là nhấp nhô những căn nhà tạm, là chiếc cầu chứng nhân của thời gian, chiếc cầu với một gam mầu trầm ắng ngày ngày nằm nghe những mảnh đời trôi, những bộn bề thăng trầm, những lần tàu chia ly và hội ngộ...

Bên sông, bông cải cuối mùa vàng lên mặt trời, vài cây đào đã bung nụ trổ hoa.

Có thể bạn quan tâm

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.

Ảnh: HẢI ANH

Ba tình huống

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Ảnh: SONG ANH

Góc rẽ

Hàng xe nối dài trước sảnh chung cư. Dưới nắng đầu hè, mặt đường rung lên bởi tiếng động cơ. Một chiếc xe bốn chỗ cố lách vào khoảng trống hẹp còn lại. Tiếng còi xe chát chúa khiến người đàn ông trung niên ngoái đầu. Tay trái ông đeo chiếc ba-lô, tay phải dắt một đứa trẻ. Vừa kịp nhận ra tiếng còi không hướng về mình, ông bước tiếp. Đứa bé gái vẫn nắm chặt tay ông. Phía trước là một góc rẽ.

Tháng Bảy, tôi về thăm ông

Sáng tháng Bảy, tôi đưa con gái vào Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương cho ông ngoại. Con bé ôm bó huệ trắng, cẩn thận châm từng nén hương rồi đứng rất lâu trước tấm bia đá. Trên tấm bia chỉ vài dòng ngắn ngủi: Tên ông, đơn vị Tây Tiến, năm hy sinh 1946. Chỉ vậy thôi. Con gái ngước lên hỏi: “Sao con chưa bao giờ được nhìn thấy ảnh cụ?”. Tôi mỉm cười mà thấy mắt mình cay.