Dưới chân cầu Long Biên

Đó là một chiều đông cuối năm với cái nắng mật ngọt đang thay thế cho cơn gió bấc tràn xuống bờ đê, cái nắng ấy tung tăng nhảy múa như một đứa trẻ bị nhốt trong nhà nhiều giờ được mẹ mở cửa cho quà, cái nắng ấy dường như muốn bật tung chiếc then cài tạm bợ của những miếng gỗ chắp vá, hình thành ra thứ được gọi là cửa giả nơi những nóc nhà liêu xiêu xóm ven sông này.
Ảnh: LÊ MINH
Ảnh: LÊ MINH

Người đàn bà tựa vào chiếc ghế nhựa mầu xanh nhìn tôi với ánh mắt không dò xét, có đôi phần cởi mở, thân thiện. Nhưng có lẽ bà không khỏi thắc mắc khi tôi lang thang một mình qua những dãy nhà trọ lụp xụp, bãi đất trống với ngổn ngang thùng xốp, xe kéo và những tấm prô xi-măng cũ kỹ.

Lại gần làm quen, tôi biết bà quê ở Bắc Giang và đã ngoài 60 tuổi. Khuôn mặt đen sạm, loang lổ những đồi mồi, những vết chân chim xếp chồng lên nhau như đã được định vị đúng chỗ, nhiều nhất là ở khóe mắt, vầng trán. Bỗng tôi quá ấn tượng với người đàn bà bởi nụ cười luôn thường trực trên gương mặt khắc khổ, bà nhìn tôi bằng nụ cười hiền hậu, ánh mắt hướng về phía sông Hồng xa xăm... Có cảm giác cái nhìn ấy không bờ bến, không điểm dừng, nó cứ mênh mông hun hút một điều gì đó vô tận, mà không thốt bằng lời.

Thế rồi bà kể cho tôi nghe về cuộc sống của dân thập phương chọn nơi đây là bến đỗ, đa phần là những người lao động nghèo, trong đó có cô Thu Ngọc. Thu Ngọc sinh năm 1992 và làm mẹ đơn thân của 3 đứa trẻ, đứa lớn nhất 10 tuổi, đứa nhỏ nhất mới 3 tuổi đầu.

Cứ bảy, tám giờ tối sau khi ru đứa nhỏ nhất say ngủ thì bà và mọi người cùng cô Thu Ngọc sẽ đi ra chợ đầu mối. Ai thuê gì thì làm nấy, bốc hàng, kéo hàng, bê những thùng xốp, những sọt hoa quả từ trên các xe ô-tô tải xuống cho chủ hàng... May mắn thì mỗi người kiếm được đôi ba trăm nghìn đồng là tươm rồi, cũng có đêm vất là vậy mà chẳng ai thuê. Người trẻ thì còn dễ chứ có người già lụ khụ không bê, không kéo nổi những bao hàng nặng, đành phải đi nhặt những vỏ bìa, nhặt nylon để bán kiếm vài chục. Không khí chợ đầu mối về đêm nhộn nhịp khác hoàn toàn với ban ngày. 4, 5 giờ sáng sau một đêm vất vả, họ trở về ngủ để lại sức, cuộc sống cứ thế xoay tròn với những cuộc đời tồn tại ở đây. Nên lúc này xóm im ắng lắm, có chăng chỉ vài đứa trẻ tha thẩn chơi với những chú cún hiền lành, hoặc là một vài người già khó ngủ, lầm lụi như một bức tranh ngược với sự sầm uất, nhộn nhịp bên kia phố.

Cơn gió nhẹ thổi từ mặt sông chạy lên ập vào tôi và đám cải vàng cùng lũ trẻ, tôi bỗng nặng lòng với những ánh mắt ngây thơ ấy, những ánh mắt chưa có giấy khai sinh, chưa được đi học ở nơi này. Tôi hỏi bà Tết nhất thì sẽ thế nào, bỗng khuôn mặt bà bừng sáng với nụ cười nhưng hiền hậu, vẫn ánh mắt như gió sông man mác. Có lẽ với người đàn bà ấy thì ngày nào cũng là Tết, chỉ cần có sức khỏe để mỗi đêm kiếm được vài trăm nghìn đồng, sáng sáng trở về thấy các cháu được ăn no, vui cười và được đi học thì lúc nào với bà cũng là Tết rồi.

Phía mắt tôi là lênh đênh những con thuyền chòng chành bé nhỏ, là nhấp nhô những căn nhà tạm, là chiếc cầu chứng nhân của thời gian, chiếc cầu với một gam mầu trầm ắng ngày ngày nằm nghe những mảnh đời trôi, những bộn bề thăng trầm, những lần tàu chia ly và hội ngộ...

Bên sông, bông cải cuối mùa vàng lên mặt trời, vài cây đào đã bung nụ trổ hoa.

Có thể bạn quan tâm

Phía ngoài cánh cổng trường thi

Sáng cuối cùng của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, Hà Nội đã nắng từ rất sớm. Trước một điểm thi ở phường Cầu Giấy, một người mẹ kéo chiếc ghế nhựa vào sát gốc cây rồi ngồi xuống. Con trai chị vừa bước qua cổng trường ít phút trước.

Minh họa: TÙNG NGUYỄN

Tạm biệt Chân Mây

Mây sà rất thấp. Buổi sáng ở ga thường thế. Từ phía Chân Mây, những dải mây trắng bò qua sườn núi, tràn khắp đường ray, phủ lên mái ga bàng bạc. Nhiều hôm, Phước đứng ngoài sân, chỉ còn thấy lờ mờ ánh đèn tín hiệu phía trước, đoàn tàu hiện ra chậm chạp như cũng đến từ cõi mây.

Ảnh: ANH QUÂN

Mùi báo giấy còn vương

Hồi tờ Tuổi trẻ thông báo ra số Cuối tuần cuối cùng để chuyển sang mô hình Tuổi trẻ cuối tháng, tôi hơi khựng lại, như thể có một thứ vốn quen thuộc, từng nằm yên trong nhịp sống suốt rất nhiều năm bỗng cũng bị cuốn vào sự dịch chuyển của thời cuộc, của cách con người đọc tin tức…

Ảnh: SONG ANH

Một quãng đê hoa vàng, cỏ xanh

Quãng đê nào cũng hấp dẫn, và quãng đê dẫn lên đầu cầu Đuống thật sự khác biệt. Bất thình lình, một triền đê hoa vàng, cỏ xanh mở ra mênh mang. Không dài nhưng đủ để gieo vào lòng lữ khách một chút bồi hồi, man mác. Một cảm xúc rất Pau (Paustovsky - nhà văn Nga)!

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Làng chài Sê San.

Sau cuộc rong ruổi của những người ly hương

Ngược dòng thời gian về những năm 2000, ngư dân nghèo vùng sông nước An Giang dắt díu nhau lên Tây Nguyên làm thuê. Trong những ngày tháng rong ruổi đầy gian truân ấy, họ vô tình tìm thấy lòng hồ thủy điện Sê San 4. Mặt nước mênh mông, tĩnh lặng như đánh thức bản năng sông nước của những người con sinh ra từ dòng sông Hậu.

Củi thông đun bếp.

Lửa thông

Gió từ núi đi ngang ngôi nhà ngai ngái mùi gỗ giữa những vườn rau mãn vụ.

Minh họa: HOÀNG NGUYÊN THẠCH

Mầm cây đợi

Con đường độc đạo từ bản đến trường ướt nhấm nhoét. Đất đá tở ra từng tảng, thi thoảng có những hộc đá lăn xuống chặn ngang đường. 

Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Minh họa: NGUYỄN VÂN CHUNG

Những màu áo cũ

Nông thôn nơi Hân sống hãy còn rất nhiều người nghèo, cái ăn cái mặc, sự học hành con trẻ lắm khi quá sức với cha mẹ của chúng. Chưa kể nếu những bậc cha mẹ trẻ ấy còn sống chung gia đình lớn, còn cha mẹ già đau yếu bệnh tật thì đồng lương công nhân, làm thuê, cắt cỏ, xịt thuốc… sẽ không bao giờ đủ.

Nhớ phiên chợ Mộc

Nhớ phiên chợ Mộc

Ở xã Nghi Thái, huyện Nghi Lộc cũ (nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An) quê tôi, cạnh gốc đa cổ thụ và cái nền đình xưa của làng là ngôi chợ mang tên chợ Mộc. Chợ Mộc làng tôi to lắm, “to” chứ không phải “lớn” đâu nhé.

Vá lưới. Ảnh: NAM NGUYỄN

Gió ở lại lòng người

Tôi đến Phú Hài, một làng chài ven biển của Phan Thiết, vào buổi sớm khi gió còn mềm. Biển khi ấy lặng, như vừa thức giấc sau một đêm dài. Không có những sắc màu rực rỡ hay ồn ào của một điểm đến du lịch, Phú Hài mở ra bằng nhịp sống chậm rãi, đủ để người mới ghé qua kịp nhận ra sự bình yên của làng.

Minh họa: NGUYỄN VĂN ĐỨC

Tình yêu của mẹ

Ở ngoại ô thành phố có một bà cụ đã mất. Chồng bà là một công nhân 70 tuổi đã nghỉ hưu. Cụ ông đến bưu điện để gửi sáu bức điện tín đến các vùng khác nhau của nước cộng hòa, tất cả đều có chung một nội dung: “Mẹ mất rồi các con về đi! Bố”.

Giàn mướp. Ảnh: SONG ANH

Nhớ mùa hoa mướp vàng

Khi cái nắng đầu hè rực lên ánh ỏi thì giàn mướp trước sân nhà tôi cũng nở hoa vàng rực. Từng đốm hoa thắp nắng giữa giàn lá xanh um, bầy ong dập dìu bay qua bay lại.

Thả lưới. Ảnh: SONG ANH

Mênh mang sông Đầm

Chiếc ghe đưa chúng tôi rời khỏi bến sông Đầm trong cái nắng đầu ngày. Chú Ba, người đồng hành cùng nhóm đã sống ở xứ này hơn sáu mươi năm.

Mưa dông. Ảnh: SONG ANH

Những cơn dông

Không hiểu sao, từ nhỏ đến giờ, tôi rất thích ngắm nhìn những cơn dông kéo đến trước mỗi trận mưa. Với tôi, đó là một khoảnh khắc kỳ diệu của thiên nhiên vũ trụ.

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.