Định vị thương hiệu du lịch văn hóa dân tộc thiểu số

Du lịch văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số là lĩnh vực giàu tiềm năng gắn với hệ giá trị văn hóa đặc sắc và không gian sinh thái đa dạng. Tuy nhiên, do quá trình triển khai còn phân tán, thiếu liên kết, nhiều địa phương chưa hình thành được sản phẩm đặc trưng, hệ thống nhận diện mờ nhạt, khó tạo sức hút đối với du khách.

Làng Ơp trở thành làng du lịch cộng đồng kiểu mẫu, gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Gia Rai tại Pleiku.
Làng Ơp trở thành làng du lịch cộng đồng kiểu mẫu, gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Gia Rai tại Pleiku.

Thời gian qua, nhiều mô hình du lịch cộng đồng khẳng định hiệu quả khi lấy không gian văn hóa bản địa làm nền tảng định vị điểm đến. Năm 2025, Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) vinh danh thôn Lô Lô Chải (tỉnh Tuyên Quang) và làng Quỳnh Sơn (tỉnh Lạng Sơn) là “Làng du lịch tốt nhất thế giới”. Hoạt động du lịch tại các ngôi làng vùng cao này phát triển dựa trên các sinh hoạt văn hóa đặc trưng của tộc người bản địa.

Cùng định hướng đó, mô hình bảo tồn văn hóa gắn với du lịch cộng đồng bền vững tại Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải (tỉnh Thái Nguyên) được công nhận là sản phẩm du lịch OCOP 5 sao tại Festival OCOP Việt Nam 2025. Tại tỉnh Đắk Lắk, du lịch buôn Akô Dhông tạo được dấu ấn riêng thông qua không gian cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực truyền thống và kiến trúc nhà dài của đồng bào Ê Đê. Những yếu tố này từng bước định hình sản phẩm đặc thù, giúp buôn làng hình thành vị trí trên bản đồ du lịch.

Thực tiễn cho thấy, khi cộng đồng giữ vai trò trung tâm trong gìn giữ không gian sống, kiến trúc và nếp sinh hoạt, thương hiệu du lịch hình thành một cách tự nhiên từ đời sống hằng ngày. Đối với du khách, lưu trú trong nhà sàn, thưởng thức ẩm thực truyền thống và tham gia vào các sinh hoạt của cộng đồng bản địa mang lại cảm nhận chân thực và sâu sắc về văn hóa tộc người.

Tuy nhiên, so với tiềm năng, mức độ phát triển lĩnh vực này chưa tương xứng. Phần lớn sản phẩm du lịch khai thác ở quy mô nhỏ, chưa tạo được sự nhận diện thương hiệu rõ ràng. Một số mô hình đã hình thành nhưng chưa gắn hình ảnh điểm đến với cộng đồng tộc người. Bên cạnh đó, các yếu tố nhận diện như không gian sinh hoạt, cơ sở lưu trú, lễ hội và hoạt động quảng bá chưa được triển khai đồng bộ khiến sản phẩm thiếu điểm nhấn, khó phân biệt giữa các vùng, miền.

Tại một số nơi, hoạt động khai thác diễn ra quá nhanh so với khả năng bảo tồn, trong khi các biện pháp bảo vệ môi trường và gìn giữ văn hóa chưa hiệu quả, làm gia tăng nguy cơ phai nhạt bản sắc. Ông Lâm Bá Nam, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam khẳng định: Văn hóa cộng đồng các dân tộc Việt Nam là khối di sản đồ sộ. Muốn bảo tồn và phát triển du lịch, văn hóa tộc người phải là hồn cốt tạo nên sức sống, sức hấp dẫn của điểm đến.

Nhiều chuyên gia nhận định, thương hiệu sẽ giúp định vị hình ảnh du lịch văn hóa dân tộc thiểu số Việt Nam trong tâm trí du khách và nâng cao hiệu quả điểm đến. Cách tiếp cận bài bản, thống nhất sẽ phát huy hiệu quả tiềm năng của lĩnh vực này.

Đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu ngành du lịch văn hóa chiếm 20% trong tổng doanh thu 130 tỷ USD từ khách du lịch vào năm 2030, đồng thời mở rộng thương hiệu quốc gia về du lịch văn hóa, Việt Nam cần chú trọng phát triển thương hiệu du lịch văn hóa dân tộc thiểu số một cách có chiến lược.

Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng, hệ thống nhận diện thương hiệu du lịch văn hóa dân tộc thiểu số cần gắn với không gian văn hóa đặc thù và khả năng tiếp cận tri thức bản địa. Thương hiệu phải được hình thành từ tính chân thực của các giá trị văn hóa. Mọi hoạt động du lịch cần xuất phát từ cộng đồng địa phương, tránh sân khấu hóa và thương mại hóa quá mức.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Cường, Khoa Quản trị du lịch và Ngôn ngữ quốc tế, Trường đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng, hiện nay việc phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch thiếu sự liên kết giữa cộng đồng, doanh nghiệp và chính quyền. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức và niềm tự hào của bà con về gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo đảm sự cân bằng giữa bảo tồn, phát huy và phát triển du lịch.

Với những chuyển biến tích cực, du lịch văn hóa tại các vùng dân tộc thiểu số đang đóng góp thiết thực, bảo đảm sinh kế và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Khi có chiến lược tổng thể và định hướng khai thác hợp lý sẽ góp phần hình thành hệ sản phẩm đặc sắc, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc, khẳng định vị thế điểm đến Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Khách quốc tế khám phá phố cổ Hội An. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Thay đổi tư duy định vị du lịch: Từ chỉ số cạnh tranh sang phát triển bền vững

Việc Diễn đàn Kinh tế thế giới điều chỉnh hệ thống đánh giá tăng trưởng du lịch theo hướng đề cao tính bền vững, khả năng chống chịu và tác động kinh tế-xã hội đang đặt ra những chuẩn mực mới, đòi hỏi năng lực thích ứng của nền du lịch các quốc gia, trong đó có Việt Nam về tầm nhìn phát triển dài hạn.

Làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN)

Công khai giá phòng lưu trú tại xã Lũng Cú

Trước những phản ánh trên mạng xã hội về tình trạng một số cá nhân môi giới, giữ phòng lưu trú rồi chào bán lại với mức giá cao hơn giá niêm yết của các cơ sở kinh doanh, Ủy ban nhân dân xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang vừa có thông báo công khai giá dịch vụ lưu trú và vận chuyển khách du lịch bằng xe điện, xe ôm trên địa bàn.

Trình diễn tiết mục truyền thống tại Trung tâm Văn hóa du lịch cộng đồng Tà Lang-Giàn Bí. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng phát triển du lịch từ bản sắc Cơ Tu

Với định hướng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Cơ Tu trên địa bàn, chính quyền thành phố Đà Nẵng, các địa phương và cộng đồng người Cơ Tu đang nỗ lực gìn giữ, lan tỏa văn hóa truyền thống, thu hút du khách từ du lịch cộng đồng.

Đại nội Huế về đêm. (Ảnh: LÊ TẤN THANH)

Huế giảm 30-50% phí tham quan di tích để kích cầu du lịch

Ủy ban nhân dân thành phố Huế ban hành ba quyết định giảm phí tham quan di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế đối với khách du lịch MICE, du lịch y tế và khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới. Mức ưu đãi từ 30% đến 50%, áp dụng tại năm điểm tham quan, với điều kiện và thời hạn hưởng chính sách khác nhau.

Chùa Âng, ao Bà Om, phường Nguyệt Hóa, nơi diễn ra Lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer tỉnh Vĩnh Long. (Ảnh: MINH KHỞI)

Vĩnh Long bảo tồn, lan tỏa giá trị di sản văn hóa

Từ lâu, tỉnh Vĩnh Long có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng, giàu tình nghĩa, hiếu học, cần cù và sáng tạo. Nằm trong dòng chảy văn hóa cộng cư của các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm, tạo nên bức tranh đa sắc về phong tục, tôn giáo, lối sống đặc trưng sông nước, miệt vườn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đại sứ Việt Nam tại Brunei Đỗ Thùy Dương phát biểu khai mạc sự kiện. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Brunei cung cấp)

Việt Nam và Brunei mở rộng cơ hội hợp tác du lịch Halal

Chương trình kết nối doanh nghiệp du lịch Việt Nam-Brunei là cơ hội các doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi, xác định hướng hợp tác và cụ thể hóa những tiềm năng, lợi ích chung thành các hoạt động liên kết, qua đó thúc đẩy giao lưu nhân dân và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến của mỗi nước tại thị trường du lịch của nhau.

Tàu biển cao cấp Celebrity Millennium đưa hơn 2.000 du khách và thuyền viên đến Quảng Ninh. (Ảnh: QUANG THỌ)

Quảng Ninh đón vị khách du lịch quốc tế thứ 5 triệu

Sáng 14/11, tại Cảng tàu quốc tế Hạ Long, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Quảng Ninh tổ chức Lễ đón vị khách du lịch quốc tế thứ 5 triệu đến Quảng Ninh trong năm 2026. Đây là dấu mốc ghi nhận sức hút ngày càng lớn của điểm đến Quảng Ninh trên hành trình hội nhập với thị trường du lịch quốc tế.

Nhiều người dân và du khách đổ về Đà Nẵng để trải nghiệm bộ môn lướt sóng sau đợt mưa lớn kéo dài.

[Ảnh] Rộn ràng "săn sóng" trong ngày nắng trở lại bên bờ biển "thành phố đáng sống"

Sau chuỗi ngày mưa lớn, thời tiết tại thành phố Đà Nẵng đã hửng nắng trở lại, mang theo bầu không khí trong lành, dịu mát. Trên bãi biển Mỹ Khê, đông đảo người dân địa phương và du khách đã đổ về, tắm nắng và hào hứng chinh phục những con sóng lớn, tạo nên bức tranh du lịch biển ngày chớm đông đầy năng lượng và cuốn hút.

Tràng An nhìn từ trên cao. (Ảnh: Di Sản Tràng An)

Tràng An được vinh danh trong danh sách 100 di sản địa chất thế giới

Việc được Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) ghi danh trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất đợt thứ ba tiếp tục khẳng định giá trị đặc biệt của Tràng An trên bản đồ khoa học toàn cầu. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bảo tồn di sản, phát triển du lịch bền vững và tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương.