Mới đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Công thương phối hợp Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam tổ chức hội nghị với chủ đề “Thúc đẩy tiêu thụ thủy sản phục vụ nhu cầu trong nước”.
Tại đây, theo đại diện VASEP, dù nhu cầu và khối lượng các mặt hàng thủy sản tiêu thụ trong nước ngày càng tăng nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và dư địa còn lớn, bởi số người gia nhập tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng. Theo nhận định của VASEP, trong kênh phân phối hiện đại trong nước, tỷ trọng thủy sản nội địa chiếm khoảng 60-70% với các mặt hàng chủ lực như: tôm, cá ba sa, mực, các loại cá biển; thủy sản nhập khẩu vẫn chiếm 30-40%.
Còn theo Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) Nguyễn Thành Nam, thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10 tỷ USD/năm và có mặt tại 170 quốc gia. Tuy nhiên, quy mô thị trường thủy, hải sản nội địa chỉ đạt khoảng 1 tỷ USD/năm, với mức tiêu thụ bình quân đầu người khoảng 40 kg/năm, rất thấp so với các nước trong khu vực. Nguyên nhân do hệ thống phân phối còn lạc hậu, sự kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất, cung ứng và các kênh bán lẻ hiện đại còn lỏng lẻo, sự khác biệt về thói quen và thị hiếu tiêu dùng giữa các vùng, miền…
Phó Chủ tịch VASEP Huỳnh Minh Tường thông tin, thời gian gần đây, hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam gặp không ít trở ngại, sức ép cạnh tranh ngày càng cao. Trong khi đó, ở thị trường trong nước, các cơ quan quản lý nhà nước đang tăng cường kiểm soát và siết chặt quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm. Do vậy, bối cảnh này cùng với thực trạng thị trường chính là điều kiện thuận lợi, cơ hội lớn cho các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng, xuất khẩu những mặt hàng thủy sản trong nước quay về thị trường nội địa, đẩy mạnh sản lượng tiêu thụ, bớt phụ thuộc thị trường xuất khẩu vốn tiềm ẩn không ít rủi ro.
Ông Tường cho biết thêm: Chú trọng phát triển thị trường trong nước được VASEP coi là một trong những định hướng trọng tâm từ nay đến năm 2030. Thị trường trong nước có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững và dài hạn của doanh nghiệp; hài hòa giữa xuất khẩu và giúp doanh nghiệp tối ưu hóa các bài toán về nguyên liệu, chi phí, công suất sản xuất, chế biến, việc làm, cải thiện năng lực cạnh tranh. Các doanh nghiệp xuất khẩu trong VASEP đã và đang triển khai thực hiện nhiều hoạt động cần thiết nhằm đưa nhiều hơn nữa những mặt hàng thủy, hải sản đạt chất lượng quốc tế đến với người dân Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
Ông Nguyễn Thành Nam cho biết: Bộ Công thương sẽ siết chặt công tác quản lý chất lượng hàng hóa. Sắp tới, bộ sẽ ban hành một thông tư mới nhằm tăng cường minh bạch hóa thị trường; yêu cầu tất cả hàng hóa bắt buộc phải xác thực nguồn gốc, xuất xứ. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu để giám sát hàng hóa lưu thông trên thị trường nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng. Các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng thủy sản cần đầu tư bài bản từ khâu nghiên cứu thị hiếu, thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu và phát triển, mở rộng kênh phân phối để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của thị trường 100 triệu dân. Cùng với đó, theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần có những chiến lược, điều chỉnh về chủng loại sản phẩm, giá cả, chất lượng… sao cho phù hợp hơn với khẩu vị, thị hiếu và thói quen của người tiêu dùng nội địa.
Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Nguyễn Anh Đức đề xuất: Nên hình thành một chiến lược khuyến khích người tiêu dùng sử dụng thủy, hải sản thay cho các sản phẩm giàu đạm khác vì lợi ích sức khỏe và phát triển lâu dài của người Việt.
Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) Trần Hữu Linh cho biết: Để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công thương xây dựng đề án kích cầu tiêu dùng thị trường nội địa. Trọng tâm của đề án là nâng cao tỷ trọng hàng hóa Việt Nam (trong đó có thủy, hải sản) trong các hệ thống phân phối, bán lẻ hiện đại và kênh tiêu thụ khác. Bộ Công thương đã và đang tích cực phối hợp các đơn vị liên quan để kết nối sản xuất và thị trường, hỗ trợ các mắt xích trong chuỗi cung ứng ngành hàng thủy sản. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ phối hợp hiệp hội ngành hàng thực hiện các chương trình truyền thông, đẩy mạnh tiêu thụ thủy sản trong nước.
