Chuyển đổi số là hành trình thay đổi tư duy phát triển

Với sự hỗ trợ tài chính của Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam, Đề án “Chuyển đổi số và Phát triển kinh tế sáng tạo bền vững” không chỉ là một dự án công nghệ mà còn là một phong trào xã hội, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội số và nền kinh tế sáng tạo Việt Nam bền vững.

Tổ triển khai đề án của hiệp hội chụp ảnh kỷ niệm tại lễ phát động.
Tổ triển khai đề án của hiệp hội chụp ảnh kỷ niệm tại lễ phát động.

Nhân dịp Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam tổ chức Lễ phát động triển khai đề án "Chuyển đổi số và Phát triển kinh tế sáng tạo bền vững" vào đầu tháng 11 tại Hà Nội, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam và ông Trịnh Xuân Tuyên - Tổ trưởng nhóm triển khai Đề án.

Phóng viên: Thưa ông Lương Văn Tự, vì sao Hiệp hội lại lựa chọn khởi động một đề án quy mô lớn, hướng trực tiếp đến nông dân, phụ nữ và thanh niên nông thôn?

Ông Lương Văn Tự: Trong hơn 20 năm làm công tác đối ngoại - đặc biệt khi tôi dẫn đầu đoàn đàm phán Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) - tôi nhận ra rằng, để một quốc gia hội nhập sâu và bền vững, không thể chỉ dựa vào công nghiệp hay chính sách vĩ mô, mà cần nâng cao năng lực của từng người dân.

Ngày nay, công nghệ số và thương mại điện tử là công cụ bình đẳng nhất: nó cho phép người dân ở bất kỳ vùng miền nào cũng có thể tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Nếu như khi gia nhập WTO, chúng ta mở cửa bằng thể chế, thì chuyển đổi số chính là bước hội nhập ở tầm con người. Khi một nông dân, một phụ nữ nông thôn có thể livestream để bán nông sản, quảng bá sản phẩm OCOP hay hàng thủ công truyền thống - đó chính là hội nhập thật sự và là nền tảng cho một nền kinh tế sáng tạo bền vững.

anhth-2142.jpg
Ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội Thông tin Tư vấn Kinh tế thương mại Việt Nam phát biểu tại lễ phát động.

Phóng viên: Xin ông cho biết vai trò của Hiệp hội trong việc dẫn dắt một chương trình có tính lan tỏa sâu rộng như vậy?

Ông Lương Văn Tự: Hiệp hội Thông tin tư vấn kinh tế thương mại Việt Nam (VICETA), được thành lập ngày 29/3/2019, hoạt động dưới sự quản lý của Bộ Công thương, có vai trò kết nối, tư vấn và phổ cập tri thức kinh tế số.

Chúng tôi nhận thấy một khoảng cách đáng kể giữa chủ trương chuyển đổi số của Nhà nước và khả năng thực thi tại địa phương. Đề án này chính là cầu nối để rút ngắn khoảng cách đó, đưa chính sách vào đời sống, giúp công nghệ trở thành công cụ phục vụ con người.

Hiệp hội không chỉ nói về lý thuyết công nghệ, mà tập trung vào giải pháp thực tiễn: đào tạo kỹ năng livestream, marketing số, xây dựng thương hiệu, kết nối với sàn thương mại điện tử và tạo ra mô hình kinh doanh thực tế cho cộng đồng.

Điều tôi mong muốn nhất là mỗi xã, mỗi hợp tác xã sẽ có ít nhất một “hạt nhân số” - những người tiên phong lan tỏa tri thức, khơi dậy tinh thần sáng tạo và khát vọng vươn lên trong cộng đồng.

aotxtu-3862.jpg
Ông Trịnh Xuân Tuyên - Tổ trưởng tổ triển khai đề án phát biểu tại lễ phát động.

Phóng viên: Thưa ông Trịnh Xuân Tuyên, là người trực tiếp triển khai chương trình, ông có thể chia sẻ rõ hơn về cách thức và mục tiêu thực tiễn của Đề án?

Ông Trịnh Xuân Tuyên: Chúng tôi triển khai đề án theo ba giai đoạn rõ ràng và có thể đo lường:

Giai đoạn 1: Tổ chức chuỗi hội thảo “Đổi mới-Sáng tạo-Chuyển đổi số vì Việt Nam phát triển bền vững” tại các xã, phường trên toàn quốc. Đây là bước mở đầu, giúp người dân hiểu chuyển đổi số là gì và lợi ích thực tế của nó.

Giai đoạn 2: Tổ chức đào tạo thực hành, nơi người dân được trực tiếp học cách quay video, livestream, đăng sản phẩm, tạo gian hàng online và kể câu chuyện thương hiệu của chính họ.

Giai đoạn 3: Kết nối với các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp, đơn vị logistics - hình thành chuỗi cung ứng số hoàn chỉnh cho sản phẩm địa phương.

Đặc biệt, Hiệp hội sẽ hỗ trợ tài chính, công tác tổ chức và kết nối chuyên gia trong suốt quá trình triển khai tại các địa phương. Chúng tôi mong muốn giúp các xã, phường tự tin tổ chức hội thảo, thu hút sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, qua đó biến chuyển đổi số thành hành động cụ thể, giúp người dân tăng thu nhập và tự chủ kinh tế.

Phóng viên: Cả hai ông đều nhấn mạnh yếu tố “sáng tạo bền vững”. Cụm từ này được hiểu thế nào trong bối cảnh nông thôn Việt Nam hiện nay?

Ông Lương Văn Tự: “Sáng tạo” không chỉ nằm ở công nghệ, mà nằm ở cách con người nghĩ khác và làm khác từ chính điều họ có. Một người nông dân livestream bán rau sạch - đó là sáng tạo. Một hợp tác xã dệt thổ cẩm quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội - đó cũng là sáng tạo. Nhưng để sáng tạo trở thành bền vững, người dân cần có kiến thức, kỹ năng và hệ sinh thái hỗ trợ.

Đề án này mong muốn xây dựng hệ sinh thái đó, nơi Nhà nước-Doanh nghiệp- Hiệp hội-Cộng đồng cùng chia sẻ trách nhiệm, cùng hỗ trợ nhau. Chỉ khi cộng đồng nông thôn trở thành chủ thể của chuyển đổi số, quá trình phát triển mới thật sự toàn diện.

Phóng viên: Thưa ông Trịnh Xuân Tuyên, ông nhìn nhận thế nào về vai trò của các hội thảo sắp tới trong việc tạo đột phá tư duy cho địa phương?

Ông Trịnh Xuân Tuyên: Các hội thảo chính là điểm chạm đầu tiên giữa người dân và thế giới số. Chúng tôi không tổ chức theo kiểu “nghe và ghi chép”, mà thiết kế trải nghiệm thực tế: người dân được thử quay video, thực hành đăng bài, thấy các hình ảnh đẹp và câu chuyện chân thực có thể giúp sản phẩm quê hương tiếp cận thị trường rộng hơn.

Hội thảo cũng là nơi kết nối chính quyền địa phương-doanh nghiệp công nghệ-cộng đồng dân cư. Khi ba lực lượng này phối hợp, sẽ hình thành một hệ sinh thái “nông thôn số” đúng nghĩa - nơi tri thức không chỉ truyền từ trung ương xuống, mà còn lan tỏa từ chính người dân lên.

Phóng viên: Thưa ông Lương Văn Tự, với kinh nghiệm từng dẫn dắt Việt Nam gia nhập WTO, ông có lời khuyên nào cho việc thúc đẩy chuyển đổi số hiện nay?

Ông Lương Văn Tự: Gia nhập WTO giúp Việt Nam “ra biển lớn”. Còn chuyển đổi số là hành trình học cách bơi trong đại dương dữ liệu và công nghệ.

Kinh nghiệm của tôi cho thấy: muốn hội nhập, phải hiểu luật chơi; muốn phát triển, phải có tri thức. Chuyển đổi số không thể chỉ do Nhà nước hay doanh nghiệp làm - mà phải bắt đầu từ người dân.

Nếu mỗi người nông dân Việt Nam hiểu rằng chiếc điện thoại trên tay họ là một công cụ kinh doanh toàn cầu, thì khi đó, đất nước ta đã thật sự chuyển mình.

Phóng viên: Xin cảm ơn hai ông vì những chia sẻ đầy tâm huyết và tầm nhìn chiến lược.

Có thể bạn quan tâm

Bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp (thứ tư từ trái sang) cùng đoàn công tác khảo sát tại Nhà Máy thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Bộ trưởng ủy nhiệm Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều làm việc tại Phú Thọ

Chiều 18/10, đoàn công tác do bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp làm Trưởng đoàn đã thăm, làm việc tại tỉnh Phú Thọ. Đoàn đã khảo sát Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng và dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu khu vực đô thị Hòa Bình.

Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF). (Ảnh: Bộ Công thương)

Việt Nam-Thụy Sĩ thúc đẩy hợp tác kinh tế sau ký kết Hiệp định thương mại tự do

Ngày 18/10, phát biểu tại Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) tại Hà Nội, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng khẳng định việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA là dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam với Thụy Sĩ và các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA).

Đại biểu Quốc hội thảo luận tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Gắn mục tiêu tăng trưởng với nâng cao đời sống nhân dân

Các đại biểu Quốc hội đề nghị điều hành tăng trưởng theo kịch bản cụ thể, tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, đồng thời chú trọng việc làm, an sinh xã hội, bảo đảm thành quả phát triển mang lại những cải thiện thực chất trong đời sống người dân.

Ông Lương Quốc Toản tại vườn xoài còn vài ngày nữa bắt đầu thu hoạch. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Đồng Tháp: Nông dân trồng xoài keo mong sớm được cấp mã số vùng trồng

Hộ dân trồng xoài keo tại xã Bình Hàng Trung, tỉnh Đồng Tháp có đơn đề nghị chính quyền địa phương cấp mã số vùng trồng cho biết, vẫn đang chờ kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Do chưa có mã số vùng trồng, nhiều diện tích xoài chỉ được bán tại thị trường nội địa, với giá hiện tại chỉ bằng khoảng 1/3 so với kênh xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. (Ảnh: HNV)

Đưa công nghệ và kỹ năng số về tận từng người dân tại địa bàn cơ sở

Theo chân đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Truyền thông Phát triển (Red Communication) thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta) khảo sát thực tế tại Tam Thái (Nghệ An) và Đồng Hới-Phong Nha-Bố Trạch (Quảng Trị), chúng tôi tận mắt chứng kiến sự thay đổi của người dân dưới tác động của công nghệ số hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu ý kiến tại tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới tư duy điều hành, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Nhấn mạnh những chuyển biến tích cực trong tư duy, phương pháp điều hành và công tác xây dựng thể chế, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, giảm chi phí cho nền kinh tế và bảo đảm người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng thực chất thành quả tăng trưởng.

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng khảo sát các dự án phía đông tỉnh. (Ảnh: THANH HẢI)

Lâm Đồng sớm khởi công kè sông Cà Ty, đường kết nối cao tốc

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã đi khảo sát dự án phía đông tỉnh để chuẩn bị khởi công cuối năm 2026 gồm: Kè sông Cà Ty, đoạn từ cầu Dục Thanh đến đường Ung Văn Khiêm (phường Phan Thiết); Đường từ ngã tư Lê Duẩn-Trường Chinh đến nút giao cao tốc và quỹ đất hai bên đường (phường Bình Thuận).

Không khí lao động hăng say trên đại công trường trọng điểm giữa trùng khơi Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Thắp sáng niềm tin trên những công trình trọng điểm cực nam Tổ quốc

Với ba dự án hạ tầng giao thông trọng điểm có tổng vốn đầu tư hơn 74.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, Cà Mau đang từng bước hình thành trục kết nối chiến lược từ đất liền hướng ra biển để mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Cảng nước sâu Lạch Huyện - Cụm cảng container quốc tế hiện đại tại thành phố Hải Phòng. (Ảnh: QUANG THANH)

Đột phá từ thể chế và môi trường kinh doanh

Sự hợp lực tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm cả nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và các cơ chế tháo gỡ khó khăn từ phía Nhà nước, sẽ tạo ra cơ hội lớn để cộng đồng doanh nghiệp bứt phá.

Kiểm tra, theo dõi tình trạng thiết bị tại Trạm biến áp 220 kV Rạch Giá, tỉnh An Giang. (Ảnh: MINH HẠNH)

Không đánh đổi môi trường cạnh tranh

Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) là dịp ghi nhận những người đang trực tiếp tạo ra của cải, việc làm và động lực đổi mới cho đất nước. Trong nền kinh tế đã hội nhập sâu, doanh nghiệp không chỉ là nơi tổ chức sản xuất, kinh doanh mà còn là một trong những lực lượng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

 Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội. (Nguồn ảnh: SBV)

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất cắt giảm thủ tục trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. (Ảnh: KC)

Gỡ chồng chéo trong quản lý ngân sách và đầu tư công

Một khoản vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước đang phải thực hiện theo hai quy trình quản lý, phát sinh trùng lặp về hồ sơ, thủ tục và thẩm quyền. Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất thống nhất 2 quy trình, đồng thời gắn phân bổ nguồn lực với đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội và tăng cường kỷ luật ngân sách.

Nhà của nhiều hộ dân trở thành hầm sâu sau khi nâng đường Đặng Thùy Trâm, phường Bình Lợi Trung. (Ảnh: VÕ LÊ)

Hệ lụy sau nâng đường

Đường được nâng lên để chống ngập, nhưng nếu cao độ mặt đường, nhà dân và hệ thống thoát nước không được thiết kế đồng bộ, công trình có thể tạo ra những hệ lụy về an toàn, sinh hoạt và mỹ quan đô thị đồng thời chuyển ngập từ mặt đường vào nhà dân.

Phương tiện lưu thông dày đặc trên đường Trường Chinh, khu vực thi công nhà ga ngầm tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực xử lý ùn tắc giao thông

Trong bối cảnh nhiều công trình lớn trên địa bàn Thành phố đồng loạt triển khai, việc điều chỉnh tổ chức giao thông linh hoạt, theo thời gian thực sẽ góp phần giảm áp lực đi lại hằng ngày, thay vì phải chờ đến khi các dự án hạ tầng hoàn thành mới có thể cải thiện tình hình.

Trạm thu phí Bến Thủy tạm dừng thu phí từ ngày 20/10/2026.

Tạm dừng thu phí tại hai trạm BOT Bến Thủy trong 30 ngày

Sáng 18/10, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết việc quyết định tạm dừng thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ tại Trạm thu phí Bến Thủy và Trạm thu phí Bến Thủy 2 từ 0 giờ ngày 20/10/2026 trong thời hạn 30 ngày, do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chậm khắc phục các hư hỏng trên tuyến, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.