Hạ viện Thái Lan vừa thông qua trên nguyên tắc dự thảo ngân sách năm tài chính 2027 trị giá 3.788 tỷ baht (113,8 tỷ USD) theo đề xuất của chính phủ. Dư luận đánh giá việc “Đất nước nụ cười” chấp nhận thả nổi thâm hụt ngân sách ở mức tương đối cao để đổi lấy cơ hội tăng trưởng kinh tế là bước đi cần thiết trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến khó lường.
Với 288 phiếu thuận, 119 phiếu chống và 86 phiếu trắng, Hạ viện Thái Lan đã thông qua dự thảo Luật Ngân sách tài khóa 2027 tại lần xem xét đầu tiên, còn gọi là thông qua trên nguyên tắc. Sau khi vượt cửa ải đầu tiên với số phiếu khá áp đảo, dự thảo ngân sách sẽ được chuyển đến Ủy ban đặc biệt của Hạ viện để thẩm tra chi tiết trước khi trình Quốc hội xem xét trong các trình tự tiếp theo.
Ngay trước khi Hạ viện tiến hành bỏ phiếu, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas đã dành thời gian thuyết phục gần 500 nghị sĩ có mặt rằng, chính phủ đang tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, cải thiện thu nhập của người dân. Ông thừa nhận việc duy trì ổn định kinh tế là nhiệm vụ khó khăn trong bối cảnh còn nhiều thách thức.
Trao đổi với các thành viên Hạ viện, vị thuyền trưởng ngành tài chính Thái Lan nhấn mạnh, với nguồn lực ngân sách còn hạn chế, chính phủ buộc phải ban hành sắc lệnh khẩn cấp nhằm triển khai các biện pháp hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn về sinh kế, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Ông bày tỏ băn khoăn rằng “Đất nước nụ cười” vốn phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ và khí đốt tự nhiên, trong khi giá năng lượng tăng phi mã thời gian qua đã tạo sức ép lớn đối với cán cân vãng lai và nền kinh tế.
Bộ trưởng Ekniti cam kết chính phủ sẽ tiếp tục duy trì kỷ luật tài khóa, quản lý nghiêm chi tiêu công, hướng tới mục tiêu giảm thâm hụt ngân sách từ 4,4% GDP hiện nay xuống còn 3% GDP vào năm 2029. Để thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ Thái Lan cũng dự kiến tăng đầu tư thông qua các doanh nghiệp nhà nước thêm khoảng 270 tỷ baht (8,3 tỷ USD), tập trung vào các dự án hạ tầng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Phần giải trình của Bộ trưởng Ekniti đã thuyết phục được đa số thành viên Hạ viện, thể hiện qua số phiếu ủng hộ. Tuy vậy, nhiều nghị sĩ còn phân vân, thậm chí không đồng tình về phần thâm hụt mà họ cho là tương đối cao trong dự thảo ngân sách. Vấn đề được gần 500 thành viên Hạ viện có mặt dồn sự quan tâm và bàn tán sôi nổi là dự thảo đề xuất tổng chi tiêu vượt xa so với dự kiến nguồn thu ngân sách.
Giải đáp thắc mắc này, người đứng đầu ngành tài chính “Đất nước nụ cười” thẳng thắn thừa nhận việc dự thảo ngân sách đề xuất khoản tài chính vượt trần so với nguồn thu có nghĩa là chấp nhận mức thâm hụt không hề nhỏ. Tuy nhiên, ông thuyết phục các nghị sĩ rằng, mức thâm hụt ngân sách này là không quá cao, có thể chấp nhận được, đổi lại có thể tạo ra cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước, vốn đang khá èo uột do những tác động cả khách quan lẫn chủ quan, cả từ bên ngoài lẫn nội tại. Bộ trưởng Ekniti cho biết, dự thảo ngân sách được “cân đo đong đếm”, tính toán kỹ lưỡng trong bối cảnh kinh tế Thái Lan đối mặt không ít rủi ro và bất ổn.
Ngân sách chi tiêu do Chính phủ Thái Lan đề xuất có tổng trị giá 3.788 tỷ baht, trong khi dự kiến nguồn thu chỉ được khoảng 3.000 tỷ baht, tương đương mức thâm hụt 788 tỷ baht. Theo dự thảo, nguồn ngân sách được phân bổ cho 6 lĩnh vực chiến lược, bao gồm: an ninh quốc gia; nâng cao năng lực cạnh tranh; phát triển nguồn nhân lực; cơ hội và bình đẳng xã hội; phát triển môi trường và tái cân bằng; cải cách khu vực công.
Theo giới phân tích, với vị thế là nền kinh tế lớn ở Đông Nam Á, việc Thái Lan chấp nhận đánh đổi thâm hụt ngân sách cho tăng trưởng là điều dễ hiểu, bởi họ chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn năm 2025 trong nhóm các nền kinh tế lớn của khu vực. Với mục tiêu đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2038, Chính phủ Thái Lan đã phải cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng giữa việc chọn một ngân sách an toàn, ít thâm hụt, tăng trưởng ổn định nhưng thấp hay chấp nhận thâm hụt ngân sách lớn để đổi lấy cơ hội tăng trưởng cao.
