Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Mục đích chính trong chuyến công tác của Thủ tướng Takaichi Sanae là dự Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản thường niên lần thứ 16. Trong khuôn khổ hội nghị, hai bên lên chương trình nghị sự đồ sộ với mục tiêu mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại đầu tư, công nghệ, năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh quốc phòng và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu Nhật Bản-Ấn Độ đang ở mức cao nhất trong lịch sử.

Theo số liệu chính thức của Ấn Độ, kim ngạch thương mại hai chiều giai đoạn 2025-2026 đã vượt 27 tỷ USD. Đất nước Mặt trời mọc là nhà đầu tư lớn thứ năm tại quốc gia đông dân nhất thế giới với tổng vốn đầu tư 48 tỷ USD. Nhật Bản cam kết đến năm 2035 sẽ đầu tư 68 tỷ USD vào khu vực tư nhân của Ấn Độ.

Một trong những “trái ngọt” của chuyến công tác là Nhật Bản và Ấn Độ nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực công nghệ. Việc hai nước ra tuyên bố chung về hợp tác trí tuệ nhân tạo (AI) ngay trong khuôn khổ chuyến thăm cho thấy tầm quan trọng của lĩnh vực này trong hợp tác song phương. Cái bắt tay thật chặt giữa hai nền kinh tế nằm trong nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy phát triển AI toàn cầu. Đây cũng là lời khẳng định của Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi với người đồng cấp Nhật Bản Takaichi rằng, hợp tác công nghệ sẽ trở thành trụ cột mạnh mẽ nhất trong quan hệ song phương.

Trong lĩnh vực quốc phòng, hai nhà lãnh đạo công bố dự án đồng phát triển đầu tiên về công nghệ quốc phòng, tập trung vào hệ thống ăng-ten vô tuyến hải quân Unicorn, mở ra giai đoạn mới trong hợp tác công nghiệp quốc phòng. Dự án này có mục tiêu góp phần tăng cường an ninh hàng hải, duy trì hòa bình và trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực.

Hai bên cũng nhất trí tiếp tục thúc đẩy cơ chế đối thoại “2+2” giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng ngay trong năm nay. Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ, coi đây là ưu tiên chung trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Về kinh tế và năng lượng, hai bên khởi động Sáng kiến Khí sinh học Nhật Bản-Ấn Độ (CBG), hỗ trợ xây dựng 1.000 nhà máy sản xuất khí sinh học và phân bón hữu cơ tại Ấn Độ, với mục tiêu tăng cường an ninh năng lượng, phát triển nông thôn và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Hai nước đã ký các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực pin, khoáng sản chiến lược, dược phẩm, thiết bị y tế và công nghệ sinh học.

Thủ tướng Modi tự hào giới thiệu với đông đảo doanh nghiệp Nhật Bản tháp tùng Thủ tướng Takaichi rằng, Ấn Độ đã triển khai cải cách thế hệ mới trong lĩnh vực thuế, quản trị và tạo thuận lợi kinh doanh, đồng thời mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân và áp dụng nhiều chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư.

Ông Modi dẫn kết quả khảo sát của Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) cho biết, trong 4 năm liên tiếp, quốc gia Nam Á được đánh giá là điểm đến đầu tư triển vọng nhất đối với doanh nghiệp đất nước Mặt trời mọc. Thủ tướng Modi khẳng định, sự gắn kết giữa công nghệ và vốn đầu tư của Nhật Bản với quy mô thị trường và tốc độ phát triển nhanh của Ấn Độ chắc chắn sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai nước.

Đồng tình với người đồng cấp nước chủ nhà, Thủ tướng Takaichi vui mừng thông báo sẽ rót 10.000 tỷ yen (khoảng 70 tỷ USD) vốn đầu tư của Nhật Bản vào Ấn Độ trong thập niên tới, qua đó “thổi luồng gió mới” cho quan hệ đối tác kinh tế và chiến lược giữa hai nước. Giới phân tích đánh giá cao kết quả chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi, khẳng định đây là thành quả quan trọng tới từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cả hai bên. Để có được cái bắt tay thắm thiết như vậy, lòng tin chiến lược được coi là nền tảng quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn cầu và đặc biệt Nhật Bản-Ấn Độ.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.