Dù cộng đồng quốc tế đã có nhiều nỗ lực ngăn chặn, dập dịch nhưng đợt dịch Ebola lần thứ 17 ở Cộng hòa Dân chủ Congo vẫn diễn biến phức tạp. Chỉ trong vòng hơn một tháng, dịch Ebola đã khiến ít nhất 1.307 người nhiễm bệnh, cướp đi sinh mạng của 377 nạn nhân xấu số tại nước này.
Giới chức Tổ chức Y tế thế giới (WHO) không giấu được lo lắng cho biết, dịch Ebola đã lây lan sang Haut-Uele, tỉnh thứ 4 của Cộng hòa Dân chủ Congo, đồng nghĩa với việc toàn bộ vùng đông bắc của quốc gia Trung Phi, nơi sinh sống của khoảng 15 triệu người, đều nằm trong vòng xoáy của dịch bệnh.
Một sự việc càng khiến giới chức y tế châu Phi đau đầu hiện nay là gần 300 người được xác định dương tính với virus Ebola lại trong tình trạng “mất sóng”, khiến công tác khoanh vùng, truy vết càng thêm khó khăn, phức tạp và có nguy cơ vượt tầm kiểm soát.
Theo người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi, việc không thể xác định được nơi ở, sự di chuyển, tiếp xúc của các bệnh nhân này cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác giám sát và truy vết.
Dịch Ebola cũng đã vượt biên giới sang nước láng giềng Uganda. Tuy nhiên, CDC châu Phi và Uganda lại cho thấy đây là điểm sáng trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Kể từ khi phát hiện ca nhiễm đầu tiên hôm 15/5, Uganda cùng CDC châu Phi và cộng đồng quốc tế đã áp đặt các biện pháp phòng, chống nghiêm ngặt và hiệu quả. Con số 20 ca nhiễm bệnh và 2 ca tử vong ở Uganda trong hơn 1,5 tháng qua đã minh chứng cho nỗ lực dập dịch của nước này.
Trước tình hình dịch bệnh đáng lo ngại, WHO dự báo số ca nhiễm virus Ebola có thể vượt 8.000 ca và số người tử vong có thể lên tới 1.400 người vào giữa tháng 9 năm nay, đồng thời đánh giá có 70% khả năng dịch bệnh này lan sang nước láng giềng Nam Sudan. Trong kịch bản xấu nhất, theo WHO, số ca mắc bệnh có thể vượt 60.000 ca vào tháng 9. Một trong những trở ngại lớn nhất đối với công tác khống chế dịch là hơn 1 triệu người tại các khu vực bị ảnh hưởng hiện nằm ngoài khả năng tiếp cận của đội ngũ y tế do xung đột kéo dài ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đã đề cao cảnh giác trước những diễn biến phức tạp của dịch Ebola ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Mỹ đã kích hoạt mức ứng phó cao nhất đối với dịch Ebola, đồng thời thông báo về việc chuyển các phương pháp điều trị thử nghiệm lâm sàng đến Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda.
Lãnh đạo CDC Mỹ Satish Pillai tuyên bố mức độ ứng phó cao nhất là cấp 1, dù thừa nhận nguy cơ lây nhiễm đối với Xứ Cờ hoa vẫn ở mức thấp. Giới chức y tế Mỹ cảnh báo nếu không sớm được kiểm soát, dịch bệnh lần này có thể bùng phát vượt quy mô đại dịch Ebola giai đoạn 2014-2016.
Saudi Arabia dù chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào kể từ năm 2019 nhưng cũng ban hành lệnh cấm nhập cảnh đối với công dân đến từ ba quốc gia châu Phi, gồm Cộng hòa Dân chủ Congo, Uganda và Nam Sudan, đồng thời siết chặt các biện pháp kiểm soát y tế đối với người đến từ Rwanda, Burundi, Tanzania và CH Congo nhằm phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh xâm nhập.
Saudi Arabia đã đình chỉ cấp thị thực nhập cảnh đối với những người đã lưu trú tại ba nước nói trên trong vòng 21 ngày trước khi đến quốc gia Trung Đông. Khách nhập cảnh từ các quốc gia này sẽ được kiểm tra y tế tại cửa khẩu và áp dụng các biện pháp giám sát dịch bệnh.
Liên hợp quốc cảnh báo đợt bùng phát dịch Ebola hiện nay có thể khiến châu Phi thiệt hại tới 3,6 tỷ USD và làm mất hàng trăm nghìn việc làm, có nguy cơ dẫn đến một cuộc khủng hoảng phát triển trên toàn khu vực.
Giới chức y tế hy vọng với sự chung tay, chia sẻ của cộng đồng quốc tế, dịch Ebola sẽ sớm được khống chế, qua đó mang lại bình yên cho người dân Cộng hòa Dân chủ Congo, vốn đã chịu quá nhiều vất vả bởi nội chiến kéo dài.
