Sau gần hai tháng ngày đêm thi công không ngừng nghỉ, cầu Long Biên như được khoác một “tấm áo mới”, diện mạo trở nên khang trang sạch sẽ.
Trước đó, từ ngày 28/3, theo quyết định của Sở Xây dựng Hà Nội, các phương tiện đường bộ bị cấm lưu thông trên cầu Long Biên ở cả hai chiều để phục vụ dự án sửa chữa. Một lượng xe máy, xe thô sơ trước đây thường xuyên lưu thông trên cầu Long Biên phải chuyển sang cầu Chương Dương. Do vậy, các tuyến đường lân cận ở cả hai phía phường Bồ Đề và Hoàn Kiếm do tác động từ việc cấm cầu Long Biên thường xuyên rơi vào cảnh ùn tắc, đặc biệt tại các khung giờ cao điểm.
Đối với người Hà Nội, cầu Long Biên không chỉ là tuyến giao thông quan trọng mà còn là một trong những công trình mang tính biểu tượng. Cầu bắc qua sông Hồng, nối hai phường Hoàn Kiếm và Bồ Đề. Công trình có tổng chiều dài gần 2,3km, do hãng Daydé & Pillé của Pháp thiết kế theo kiến trúc đặc trưng châu Âu cuối thế kỷ XIX. Đây là cây cầu đường sắt duy nhất kết nối khu vực lõi đô thị Hà Nội với các tỉnh phía bắc; đồng thời, là chứng tích lịch sử quan trọng qua hai cuộc kháng chiến. Đến nay, cây cầu đã “vắt mình” qua 3 thế kỷ, kể từ khi bắt đầu khởi công xây dựng năm 1898.
Sau hơn một thế kỷ khai thác, qua các cuộc kháng chiến, nhiều hạng mục của cây cầu bị tàn phá, xuống cấp nghiêm trọng, phải sửa chữa tạm thời nhiều lần để bảo đảm an toàn khai thác. Gần đây nhất, trong năm 2025, ngành đường sắt đã triển khai sửa chữa kết cấu phía dưới cầu Long Biên và hiện tại, Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đang triển khai thủ tục bàn giao hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn Gia Lâm-Hà Nội, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Đây được xem là bước then chốt để triển khai các giai đoạn cải tạo tiếp theo đối với cây cầu lịch sử của Thủ đô.
Ông Nguyễn Thanh Phương, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đường sắt Hà Hải (thuộc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam) cho biết, sau khi cấm phương tiện lưu thông vào ngày 28/3, đơn vị ngay lập tức bắt tay vào triển khai thi công để đẩy nhanh tiến độ. “Công ty được giao nhiệm vụ bảo trì, vận hành cầu Long Biên trong nhiều năm qua, anh em tuần đường, duy tu của đơn vị thông thuộc từng con ốc, thanh sắt trên cầu. Với đặc thù của cầu Long Biên như hiện tại, việc sửa chữa cầu bình thường phải kéo dài khoảng 4 tháng, song chúng tôi hiểu áp lực giao thông của người dân nên yêu cầu anh em đẩy nhanh tiến độ, tổ chức thi công liên tục, hợp lý, rút thời gian xuống còn 2 tháng”, ông Phương giãi bày.
Đơn vị đã triển khai 4 mũi thi công từ các phía, với khoảng 80 nhân công và nhiều trang thiết bị máy móc, làm từng hạng mục sửa chữa như: cào bóc, xử lý lại lớp kết cấu mặt cầu cũ, gia công cốt thép, hàn hoặc thay thế lan can sắt hư hỏng, sửa chữa tấm đan lề bộ hành và đổ lại bê tông toàn bộ phần mặt cầu đường bộ nhằm bảo đảm độ êm thuận và an toàn giao thông. Mặt cầu Long Biên được cào bóc, xử lý lại lớp kết cấu cũ; các tốp công nhân tiến hành gia công cốt thép và đổ một lớp bê tông trên phần đường dành cho xe máy, xe đạp.
Do cầu Long Biên có tuổi đời gần 125 năm, mặt bằng thi công chật hẹp, phương tiện cơ giới cỡ lớn không thể tiếp cận, lưu thông trên cầu. Các tấm bê-tông qua thời gian bị hư hại sẽ được thay thế. Đơn vị tiến hành gia công cốt thép, đúc bên ngoài công trường và sử dụng xe cỡ nhỏ vận chuyển vào lắp đặt. Sau đó, lớp áo đường này được thảm một lớp bê-tông dày 5cm để bảo đảm êm thuận.
“Các kíp công nhân phải chở từng mẻ bê-tông trên xe tải nhỏ đi lên cầu và sử dụng đầm cóc, đầm rung cỡ nhỏ, thi công mất rất nhiều công sức. Chúng tôi không thể đổ bê-tông trên cầu thành một lớp dày vì cầu đã hoạt động qua nhiều năm, không cho phép chịu tải trọng lớn. Tuy bê-tông chỉ dày 5cm nhưng vẫn phải đạt đầy đủ các tiêu chí cơ lý, sức bền. Đổ bê-tông xong, công nhân trải một lớp nilon phủ kín bề mặt, tiến hành tưới nước, giữ ẩm thường xuyên để bảo dưỡng. Thậm chí, trên mặt đường dành cho phương tiện xe đạp, xe máy, anh em còn xẻ rãnh ngang (bằng thủ công), tạo ma sát, chống trơn trượt như đường băng sân bay”, ông Phương nhấn mạnh.
Trong suốt quá trình sửa chữa cầu Long Biên, tàu hỏa vẫn đi lại thường xuyên trên cầu, các hạng mục thi công phải tổ chức xen kẽ, làm theo kiểu “cuốn chiếu”, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kết cấu và việc vận hành đường sắt. Tiến độ sửa chữa phải tính toán từng ngày để bảo đảm về đích đúng hẹn. Theo kế hoạch, hết tuần này, đơn vị thi công sẽ hoàn thành việc đổ bê-tông mặt cầu, hoàn thành sửa chữa và hàn nối các đoạn lan can bị bong bật, sơn lan can; thay thế các tấm đan hư hỏng trên làn bộ hành rồi tiến hành thu dọn vật tư tồn đọng trên cầu.
Thời điểm này, đại diện đơn vị thi công khẳng định, công trình đã hoàn thành gần 90% khối lượng công việc, ngày 27/5, sẽ đưa cầu Long Biên vào khai thác trở lại đúng kế hoạch thời gian đề ra.
