Những người phá vỡ im lặng

Tạp chí Time danh tiếng của Mỹ mới đây công bố danh hiệu “Nhân vật của năm” được nhiều người mong đợi. Năm nay, Time vinh danh “Silence Breakers” (tạm dịch là “Những người phá vỡ sự im lặng”). Đây là những nạn nhân đã vượt qua mặc cảm và sợ hãi để đứng lên tố cáo nạn quấy rối tình dục trong nhiều lĩnh vực.

Ảnh: TIME
Ảnh: TIME

Trên trang bìa của Time có hình ảnh của năm phụ nữ và một người giấu mặt đã dũng cảm lên tiếng tố cáo những kẻ quấy rối mình. Trong số đó có cả diễn viên, ca sĩ và nhân viên văn phòng. Họ là những người đầu tiên dũng cảm lên tiếng tố cáo các hành vi quấy rối trong làng giải trí Hollywood, công bố thư ngỏ về tình trạng quấy rối tại công ty Uber, hoặc đi tiên phong trong chiến dịch vạch trần hành vi quấy rối tình dục trên chính trường...

Người phụ nữ thứ sáu trên trang bìa tạp chí Time chỉ để lộ một cánh tay ở góc phải. Có thể Time muốn ngụ ý rằng cô là đại diện cho những nạn nhân còn chưa lên tiếng, song sẽ sớm chia sẻ câu chuyện của mình. Theo The New York Times, hiện mới có khoảng 15% số phụ nữ từng bị tiến công tình dục dám lên tiếng, do đó sáu phụ nữ nói trên chỉ đại diện cho nhiều nạn nhân khác. Sau khi bê bối quấy rối tình dục của Harvey Weinstein, nhà sản xuất phim nổi tiếng Hollywood bị phanh phui, hàng nghìn phụ nữ đã hưởng ứng và chia sẻ câu chuyện của mình về việc bị lạm dụng tình dục.

Phong trào lên tiếng tố cáo lạm dụng tình dục đã nhanh chóng lan tỏa ra nhiều nước trên thế giới, trở thành một trong những xu hướng xã hội nổi bật nhất trong năm qua, có tên gọi là “Me too” (tạm dịch là “Tôi cũng vậy”). Bà Tarana Burke, người sử dụng cụm từ “Me too” để thúc đẩy quyền phụ nữ hơn 10 năm trước và Alyssa Milano, nữ diễn viên người Mỹ đã mang cụm từ này trở lại làm “nóng” các mạng xã hội năm 2017 được xem là hai phụ nữ đi tiên phong trong phong trào này.

Tờ Time cho biết, những người dám phá vỡ sự im lặng đã khởi động chiến dịch tố cáo những kẻ đạo đức giả trong nhiều lĩnh vực, từ giải trí, truyền thông cho tới chính trường... Chỉ trong hai tháng, làn sóng lên tiếng của các phụ nữ là nạn nhân của tình trạng quấy rối tình dục đã mang lại những kết quả tức thì. Tại nhiều nước, các tổng giám đốc bị sa thải, những nhân vật có quyền thế bị lật đổ và nhiều thần tượng bị sụp đổ. Một vài vụ đã bị nhà chức trách truy cứu hình sự.

Sức ảnh hưởng và độ lan tỏa của phong trào “Me too” đã thức tỉnh hàng triệu phụ nữ trên khắp thế giới. Tại Thủ đô Paris (Pháp), hàng trăm phụ nữ đã xuống đường mang theo khẩu hiệu ủng hộ phong trào “Me too”, như “Công lý cho phụ nữ”, “Không thể mãi im lặng”... Tại Nghị viện châu Âu (EP), tình trạng quấy rối tình dục đã trở thành một đề tài tranh luận khi nữ nghị sĩ Terry Reintke (Đức) lên tiếng nhận mình là nạn nhân của quấy rối tình dục. Bà từng phát biểu rằng: “Quấy rối tình dục đã trở thành vấn đề phổ biến trên toàn Liên hiệp châu Âu (EU). Chúng ta cần có những bước đi pháp lý để chống lại vấn đề này”. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel, người đứng đầu danh sách “Nhân vật của năm 2015” cho biết, những người đứng đầu danh sách bình chọn của Time năm 2017 xứng đáng được tôn vinh, vì “đã khuyến khích phá vỡ sự im lặng về quấy rối tình dục và tạo ra những ảnh hưởng tích cực ở cấp độ quốc tế sau những điều họ khởi xướng”.

Đây là lần thứ hai một nhóm phụ nữ được tạp chí Time vinh danh là “Nhân vật của năm”. Năm 1975, Time vinh danh một nhóm phụ nữ Mỹ đóng vai trò lớn trong việc thúc đẩy quyền lợi của phái yếu ở “xứ cờ hoa”. Trong những năm gần đây, thay vì lựa chọn một cá nhân cụ thể, tạp chí Time nhiều lần chọn một nhóm hoặc phong trào để vinh danh. Năm 2014, Time từng lựa chọn những “chiến binh” đẩy lùi đại dịch Ebola là “Nhân vật của năm”.

Danh hiệu “Nhân vật của năm” do tạp chí Time bình chọn ra đời từ năm 1927, là một trong những danh hiệu uy tín nhất khi xét về sức ảnh hưởng của nhân vật đó đối với những sự kiện trong năm. Nhân vật đứng thứ hai trong danh sách năm nay là Tổng thống Mỹ Donald Trump.