1. Đã hơn 30 năm qua, hàng triệu học sinh Việt Nam đã hăng hái tham gia Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU và đã nhiều lần đoạt các giải thưởng cao. Liên minh bưu chính thế giới (UPU) với sự hỗ trợ của UNESCO đã khởi xướng và tổ chức Cuộc thi Viết thư Quốc tế dành cho các em thiếu nhi trên toàn thế giới bắt đầu từ năm 1971.
Việt Nam chính thức tham gia cuộc thi từ năm 1987, do Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, báo Thiếu niên tiền phong và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức. Hằng năm Thường trực của Ban Tổ chức cuộc thi tại Tòa soạn báo Thiếu niên tiền phong nhận được hơn 1 triệu bài dự thi từ khắp mọi vùng, miền của Tổ quốc. Qua nhiều lần đua tài cùng thiếu nhi 193 quốc gia thành viên UPU, các em thiếu nhi Việt Nam đã đạt được hai lần Giải nhất, một lần Giải nhì, bốn lần Giải ba và bảy lần Giải khuyến khích. Đây là một thành tích rất đáng tự hào, đặc biệt là trong những năm gần đây bài viết của các em càng ngày càng hay có tầm tư duy tinh tế và sâu sắc đã ngang ngửa và có lúc vượt trội so bạn bè quốc tế.
2. Hằng năm, UPU là nơi đưa ra Chủ đề cuộc thi và gửi đến các quốc gia thành viên tổ chức lễ phát động tại đất nước mình. Các chủ đề cuộc thi viết thư quốc tế UPU luôn luôn bất ngờ và độc đáo, thường bàn tới những vấn đề có ý nghĩa toàn cầu. năm 2016, cuộc thi UPU lần thứ 46 có chủ đề: “Hãy tưởng tượng bạn là cố vấn cho Tổng Thư ký mới của LHQ. Vấn đề toàn cầu nào bạn sẽ giúp ông xử lý trước tiên và xử lý như thế nào?”. Chủ đề khó, đòi hỏi một tầm hiểu biết rộng lớn và sâu sắc vượt ra ngoài khuôn khổ chương trình học tập ở nhà trường, thế nhưng với lòng ham muốn được thể hiện mình với bạn bè quốc tế, đã có 1.171.328 bức thư dự thi của các em ở khắp 63 tỉnh thành trong cả nước gửi đến Ban tổ chức cuộc thi. Giải nhất quốc gia thuộc về em Nguyễn Đỗ Huyền Vi, học sinh lớp 8/9, Trường THCS Tây Sơn, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng. Bức thư của em đã được dịch sang tiếng Anh và gửi đến Ban Giám khảo quốc tế của UPU, trụ sở tại Thụy sĩ. Rất vui bức thư của em Huyền Vi đã đạt Giải khuyến khích quốc tế đây là giải thưởng quốc tế thứ 13 của Việt Nam, sau 30 năm tham gia Cuộc thi viết thư quốc tế UPU.
Năm 2017, chủ đề cuộc thi 47 là: “Hãy tưởng tượng bạn là một lá thư du hành xuyên thời gian. Ban muốn gửi gắm điều gì tới người đọc lá thư ấy?”. Chủ đề này đòi hỏi người viết cần tìm được một bức thư có thật đã có sức sống xuyên thời gian để chuyển tải một thông điệp có ý nghĩa với người đọc. Tuy đề thi đầy thử thách như vậy mà hàng nghìn em thiếu nhi cùng các thầy, cô giáo, các vị phụ huynh đã say sưa tìm hiểu tư liệu để tham gia viết thư. Vượt lên hơn một triệu bức thư khác, em Nguyễn Thị Bạch Dương, học sinh lớp 8A, Trường THCS Nguyễn Trãi, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương đã giành được Giải nhất quốc gia cuộc thi UPU 47. Em Nguyễn Thị Bạch Dương đã rất thông minh tìm được cho bức thư của một “cái đinh” chắc chắn, đó là bức thư viết năm 1897 của biên tập viên tờ báo The Sun (Hoa Kỳ) viết trả lời cho cô bé Virginia O’ Hanlon 8 tuổi cho câu hỏi: “Ông già Noel có thực không?”. Bức thư của Nguyễn Thị Bạch Dương đã dịch sang tiếng Anh gửi đến Ban Giám khảo quốc tế, vượt qua hơn 100 bức thư quốc tế khác, bức thư của Bạch Dương đã được lựa chọn vào top ba bức thư hay nhất của cuộc thi và em đã vinh dự đoạt Giải ba cuộc thi UPU 47. Đây là lần thứ tư học sinh Việt Nam đạt Giải ba viết thư quốc tế UPU.
3. Chủ đề của Cuộc thi UPU 48 năm 2018 đang trên đường về đích, lại một lần nữa gây bất ngờ cho tất cả mọi người quan tâm. Chủ đề cuộc thi là: “Hãy viết một bức thư về người hùng của em”. Chủ đề năm nay đã chạm đến một bí ẩn tâm lý của các em. Trong những năm đầu đời, có lẽ trẻ em nào cũng có trong tâm can một hình ảnh mẫu người mình say mê, hâm mộ, một “người hùng” truyền cảm hứng và thúc đẩy mình có thể vượt lên làm được những việc phi thường. Hình ảnh “người hùng” đó có khi là một người rất thân thuộc như cha mẹ anh chị em, bạn bè, người thân, có khi lại là những nhân vật hoàn toàn tưởng tượng chỉ tồn tại trong văn học nghệ thuật, sách vở, phim ảnh…
Tham gia Ban Giám khảo UPU Việt Nam hơn 20 năm qua, các thành viên Ban Giám khảo cũng như tôi luôn có cảm xúc rất bất ngờ khi đọc những lá thư của các em thiếu nhi dự thi. Trẻ em chúng ta hiện nay thông minh, ham hiểu biết, thích tìm tòi và muốn thể hiện ý kiến của mình trước bạn bè toàn thế giới. Cuộc thi UPU đã thể hiện sức sống mạnh mẽ hàng chục năm qua, phải chăng là vì những chủ đề UPU đưa ra đã đáp ứng được những mong mỏi khát khao trong tâm tư tình cảm của trẻ em toàn thế giới.
