Lớp tập huấn nâng cao năng lực bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch do Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi cùng UBND xã Dục Nông tổ chức đã thu hút hơn 70 học viên là cán bộ văn hóa, già làng, trưởng bản, nghệ nhân, phụ nữ và thanh niên người Giẻ Triêng trên địa bàn. Lớp tập huấn đã tạo ra không gian để các thế hệ cùng kể cho nhau nghe về nghề dệt, đan lát, trang phục, ẩm thực, tập quán và những lễ hội đặc sắc của dân tộc mình. Việc bảo tồn được bắt đầu từ những câu hỏi tưởng như rất nhỏ. Một người trẻ đã quen múa xoang từ bé nhưng đến lớp tập huấn mới nhận ra mình chưa thể lý giải đầy đủ vì sao vòng xoang truyền thống lại đi ngược chiều kim đồng hồ. Cái “chưa biết” ấy cho thấy, văn hóa chỉ thật sự được gìn giữ khi cộng đồng hiểu thấu ý nghĩa của từng động tác, từng biểu tượng, từng nghi lễ, chứ không chỉ lặp lại theo thói quen.
Từ góc nhìn nghiên cứu, TS Chử Thị Thu Hà, giảng viên Trường đại học Văn hóa Hà Nội hệ thống lại những lễ hội tiêu biểu của cộng đồng Giẻ Triêng và không gian văn hóa Tây Nguyên như lễ mừng lúa mới, lễ hiến sinh trâu, lễ cúng bến nước. Theo bà, việc bảo tồn không nên tách rời đời sống đương đại. Văn hóa cần được gắn với phát triển du lịch để tạo động lực cho di sản tiếp tục hiện diện trong sinh hoạt thường ngày. Khi đó, việc bảo tồn sẽ không còn là trách nhiệm của riêng ngành văn hóa, mà trở thành nhu cầu tự thân của cộng đồng cư dân.
Nghệ nhân trẻ A Muôn (SN 1991) xem việc phục dựng các lễ hội truyền thống của dân tộc mình là tâm nguyện từ lâu. Trong bối cảnh buôn làng đang hướng tới mô hình du lịch cộng đồng, A Muôn hiểu rằng, văn hóa chỉ có sức sống khi được kể lại đúng bản chất của nó, cũng như đưa văn hóa truyền thống bước vào không gian mới để quảng bá rộng rãi. Ngoài việc học từ các nghệ nhân lớn tuổi cách trang trí cây nêu, tìm hiểu ý nghĩa tâm linh của từng biểu tượng, anh còn dự định tận dụng truyền thông và mạng xã hội để làm phim, làm tư liệu, quảng bá văn hóa Giẻ Triêng đến mọi người rộng rãi hơn.
Từ phía chính quyền cơ sở, ông Trần Cao Bảo Việt, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Dục Nông cho biết, riêng trong năm 2025, xã đã phối hợp tổ chức thành công 5 lớp truyền dạy nhạc cụ, trong đó có những lớp do cộng đồng tự nguyện thực hiện với sự hỗ trợ của Viện Âm nhạc và tỉnh. Theo ông Việt, bảo tồn văn hóa không chỉ giúp thế hệ trẻ thêm yêu, thêm tự hào về nguồn cội, mà còn góp phần giữ gìn an ninh trật tự, ổn định vùng biên. Vì vậy, xã tiếp tục kiến nghị cấp trên quan tâm hỗ trợ kinh phí cho các lớp truyền dạy, đồng thời đầu tư tu sửa, chỉnh trang hệ thống nhà rông và tăng cường hướng dẫn chuyên môn để lớp trẻ hiểu sâu, hiểu đúng hơn về văn hóa dân tộc mình.
