Nhiệm vụ “kéo ngược” bệnh nhân

Trong năm 2018 có một hiện tượng đáng chú ý ở ngành y tế khi số lượng người nước ngoài chữa bệnh ở Việt Nam ngày càng nhiều. Thống kê cho thấy có gần 300.000 người nước ngoài khám bệnh và hơn 50.000 người điều trị nội trú tại cơ sở y tế trong nước. Từ tín hiệu trên, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, nhiệm vụ sắp tới của ngành y tế là phải phấn đấu “kéo ngược” bệnh nhân.

Nhiều bệnh viện đã trang bị máy móc, triển khai dịch vụ kỹ thuật cao để thu hút bệnh nhân.Ảnh: HẢI TÂM
Nhiều bệnh viện đã trang bị máy móc, triển khai dịch vụ kỹ thuật cao để thu hút bệnh nhân.Ảnh: HẢI TÂM

Kỹ thuật hiện đại, giá cả phải chăng

Bệnh viện (BV) Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội thường xuyên đón tiếp bệnh nhân nước ngoài đến khám và điều trị các bệnh lý răng hàm mặt. TS, BS Đàm Văn Việt, Trưởng khoa Cấy ghép Implant cho biết, bệnh nhân người nước ngoài đến Việt Nam chữa bệnh răng hàm mặt nhiều nhất là đến từ Mỹ, sau là Đức, Australia và nhiều nước phát triển khác. Trung bình một tháng, riêng tại Khoa Cấy ghép Implant tiếp nhận khoảng năm đến bảy bệnh nhân, có tháng 10 bệnh nhân người nước ngoài đến khám và điều trị.

Ông O.M (hơn 50 tuổi, người Thụy Điển) bị viêm, nhiễm trùng nặng hàm răng trên. Trong thời gian làm việc tại Việt Nam, ông O.M đã đến khám tại BV Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội. Được các bác sĩ khám và đưa ra phác đồ điều trị nhưng vẫn chưa yên tâm, ông quay trở về Thụy điển khám và cũng được các BS Thụy Điển đưa ra một phác đồ điều trị tương tự. Tuy nhiên, chi phí điều trị tại Thụy Điển quá lớn. Chi phí cho ca phẫu thuật này tại Việt Nam hết khoảng hơn 200 triệu đồng. Trong khi đó, theo chia sẻ của bệnh nhân, chi phí tại Thụy Điển sẽ gấp khoảng năm lần. Vì vậy, ông O.M quyết định nhờ cậy các bác sĩ Việt Nam.

Theo GS, TS Trịnh Đình Hải, Giám đốc BV Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội, kỹ thuật về răng hàm mặt của Việt Nam đã song hành với thế giới, liên tục được cập nhật, trang thiết bị hiện đại nhất. Ngoài đáp ứng về chuyên môn thì chi phí khá rẻ, thấp hơn nhiều so với thế giới. Có những bệnh lý chi phí thấp hơn vài ba lần nhưng có những bệnh lý thấp hơn đến hàng chục lần.

“Như kỹ thuật vi phẫu tái tạo khuyết hổng xương mặt hàm là một kỹ thuật hết sức thành công của BV, đi trước Singapore và Thái-lan. Năm 2008 mỗi tháng BV chỉ triển khai được một ca và gặp rất nhiều khó khăn; sau đó tăng lên bốn ca/tháng. Đến nay, sau 10 năm triển khai, tháng 8-2018 BV đã công bố thành công ca vi phẫu thứ 500. Hiện nay, vi phẫu tái tạo khuyết hổng hàm mặt đã trở thành kỹ thuật thường quy tại BV với hai đến ba ca/tuần”, ông Hải cho biết.

Đặc biệt, tất cả các kỹ thuật tiên tiến trên, đều đã trở thành các kỹ thuật thường quy của BV. Theo thống kê chưa đầy đủ, BV Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội đã góp phần giữ chân 500 người bệnh không phải ra nước ngoài chữa bệnh.

BV Nội tiết T.Ư được biết đến là cơ sở y tế đi đầu cả nước về phát hiện và điều trị sớm các bệnh nội tiết và rối loạn chuyển hóa. Theo thống kê tại Khoa Khám bệnh, hằng tháng, BV Nội tiết T.Ư đều tiếp nhận những trường hợp người nước ngoài đến đây khám và điều trị. Theo đó, thời gian qua BV thường xuyên tiếp nhận bệnh nhân từ nhiều nước như Hàn Quốc, Lào, Campuchia… đến thăm khám và điều trị. Ths, BS Nguyễn Ngọc Thiện, Phó Trưởng khoa Chăm sóc Bàn chân, BV Nội tiết T.Ư cho biết, hiện có nhiều bệnh nhân người nước ngoài đang khám và điều trị các vấn đề về tuyến giáp tại BV. Thậm chí, nhiều người bệnh còn có thói quen tới khám định kỳ hằng năm tại BV. Phần lớn các trường hợp này đều có vấn đề về đường huyết kèm các biến chứng.

Ông L.Đ.V (55 tuổi, là Việt kiều Australia) mắc u tuyến giáp. Khối u của ông bắt đầu có dấu hiệu phát triển nhanh khiến ông bị sút cân không kiểm soát (từ 77kg xuống 59kg), chân tay run, nhịp tim nhanh. Ông được yêu cầu tới BV hằng tuần để điều trị và rửa mắt, nhưng sau một thời gian vẫn không có dấu hiệu tiến triển. Tình trạng căng mắt, rát, nóng khó chịu lại tăng lên. Lúc này, bác sĩ tại Australia khuyên ông quay trở về Việt Nam điều trị tuyến giáp vì bác sĩ Việt Nam rất có kinh nghiệm. Sau đó, ông L.Đ.V đã quyết định về Việt Nam thăm khám và trị bệnh. Khi chưa phẫu thuật, ông hầu như không ngủ được, thường thức đến 2 giờ sáng. Nhưng sau phẫu thuật, sức khỏe của ông có những dấu hiệu tích cực. Mắt ông không còn nóng, rát nữa. “Lâu lắm rồi tôi mới lại cảm nhận được giấc ngủ trọn vẹn”, ông V nói.

Cũng tại BV Nội tiết T.Ư, năm 2018 đã ứng dụng thành công phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp một lỗ. Đây cũng là lần đầu trên thế giới phương pháp này được ứng dụng thành công. Kỹ thuật này do PGS, TS Trần Ngọc Lương, Giám đốc BV hoàn thiện và được các chuyên gia nước ngoài đánh giá cao, đặt tên là kỹ thuật “Dr Lương”. Được biết đến là BV tuyến đầu của cả nước về phát hiện và điều trị bệnh lý tuyến giáp, BV Nội tiết T.Ư hằng năm thường xuyên đón các đoàn phẫu thuật viên là các bác sĩ nước ngoài, trong đó có nhiều quốc gia được xem có nền y tế tốt hơn Việt Nam như: Singapore, Thái-lan, Malaysia..., thậm chí có cả những bác sĩ hàng đầu của những quốc gia này đến để học tập.

Bác sĩ Bệnh viện Y dược TP Hồ Chí Minh thăm khám cho người bệnh nước ngoài. Ảnh: SONG ANH

Giữ chân người giàu chữa bệnh trong nước

Ngành y tế Việt Nam thời gian qua đã có sự phát triển vượt bậc, nhưng vẫn tồn tại nghịch lý, mỗi năm, người Việt chi tới hai tỷ USD để ra nước ngoài chữa bệnh.

GS, TS Phạm Gia Khải, nguyên Viện trưởng Tim mạch Quốc gia khẳng định, Việt Nam không thiếu bác sĩ giỏi, nhiều kỹ thuật cao được ứng dụng đáp ứng nhu cầu điều trị trong khi chi phí thấp hơn nhiều nếu so với nước ngoài điều trị. Cá nhân ông cách đây chừng nửa tháng cũng đã thực hiện đặt ba stent mạch vành ngay tại Viện Tim mạch (BV Bạch Mai) dù trước đó ông có lời mời sang Nhật. Việc đặt stent do chính học trò của ông thực hiện và chỉ hai ngày sau ông đã khỏe lại. “Nếu bác sĩ Việt Nam không có trình độ thì tôi đã ra nước ngoài, nhưng rốt cuộc tôi đã từ chối và làm ở trong nước”, ông nói.

Kể câu chuyện của chính mình, GS, TS Phạm Gia Khải nhấn mạnh rằng, việc người Việt chi hàng tỷ USD để ra nước ngoài khám, chữa bệnh, chủ yếu xuất phát từ tâm lý hướng ngoại, chứ không phải Việt Nam không có bác sĩ giỏi. Bên cạnh đó còn do cơ sở hạ tầng các BV chưa được đầu tư đúng mức khiến BV chưa xanh- sạch- đẹp, chất lượng dịch vụ chưa chuẩn, trang thiết bị chưa cập nhật… Mặc dù, việc lựa chọn nơi khám, chữa bệnh là quyền của mỗi người dân, nhưng GS, TS Phạm Gia Khải cũng khẳng định mỗi năm Việt Nam mất tới hai tỷ USD cho chi phí y tế ở nước ngoài là sự lãng phí và chúng ta hoàn toàn có thể giữ lại số tiền này ở trong nước, dù chưa thể “ngày một, ngày hai”. “Nhiều quốc gia châu Á như Singapore, Thái-lan, Malaysia, Trung Quốc… đang đẩy mạnh đầu tư, quảng bá, xúc tiến sản phẩm du lịch chữa bệnh. Việt Nam cũng có thể làm được. Vấn đề là cần khiêm tốn, học hỏi các nước đi trước, sau đó, cái gì là đặc trưng, thế mạnh của chúng ta thì phát triển”, ông Khải đề xuất.

Bộ Y tế đang đặt mục tiêu thay đổi về phân bổ ngân sách và đầu tư để giữ chân những người bệnh giàu có ở lại điều trị trong nước, đồng thời thu hút khách du lịch và nửa triệu người nước ngoài làm việc tại Việt Nam sử dụng dịch vụ y tế tại Việt Nam, thay vì di chuyển sang các nước trong khu vực hoặc về nước. Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, để thực hiện được mục tiêu này, cần thay đổi những bất cập trong phân bổ và sử dụng ngân sách y tế: tuyến T.Ư và tỉnh chăm sóc y tế cho 30% số người bệnh nhưng sử dụng tới 70% chi phí thuốc men, tuyến huyện và xã chăm sóc 70% nhưng chỉ nhận được 30%. Hiện, chi phí y tế cao ở phần điều trị, thấp ở dự phòng, trong khi sức khỏe của mỗi người liên quan nhiều đến hành vi cá nhân: 40% liên quan đến thuốc lá, ăn uống, vệ sinh; 30% liên quan đến cơ địa; 20% do môi trường; 10% là tác động của thuốc và hệ thống y tế. “Nếu chăm sóc sức khỏe bằng các giải pháp dự phòng như đo huyết áp, sàng lọc phát hiện bệnh sớm… thì chi phí rẻ mà hiệu quả cao. Nhưng nếu để bệnh nặng rồi mới chữa thì hiệu quả thấp nhưng chi phí cao”.

Bộ trưởng Y tế cũng yêu cầu các BV đang xây dựng cần đẩy nhanh tiến độ để đưa công trình vào sử dụng, giảm quá tải người bệnh, tuyến T.Ư tập trung phát triển dịch vụ kỹ thuật cao thu hút người bệnh.