Người gieo hạt giống nhân ái

Ở hàng đầu, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch HĐQT nhà trường, đứng lặng lẽ, tay đặt trước ngực, ánh nhìn dịu dàng dõi theo lũ trẻ. “Chỉ cần đến trường, gặp con trẻ là tôi có thêm năng lượng!”, bà Hiền nói.

Đổi mới để tạo dựng bản sắc

Thành lập năm 1997, Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm là mô hình tiểu học dân lập đầu tiên của Hà Nội. Nhắc lại những ngày đầu, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Thị Hiền bồi hồi: “Không kinh nghiệm quản lý, không tài chính, không quỹ đất, không mô hình mẫu. Ngày đầu, trường chỉ có một lớp với 27 học sinh, phải học nhờ địa điểm, mọi thứ đều bắt đầu từ con số không”.

Khó khăn lớn nhất khi ấy không chỉ là điều kiện vật chất hay tổ chức vận hành, mà là niềm tin xã hội. Trong bối cảnh đời sống kinh tế còn nhiều hạn chế, việc thuyết phục phụ huynh gửi con vào một ngôi trường dân lập hoàn toàn mới là thách thức. “Một ngôi trường non trẻ muốn tồn tại và phát triển thì trước hết phải được xã hội tin cậy”, bà Hiền chia sẻ.

Chính trong những năm tháng gian nan ấy, con đường mà bà lựa chọn và kiên định theo đuổi suốt gần 30 năm đã được xác lập: Đó là đổi mới. “Muốn vượt qua khó khăn, muốn tạo dựng niềm tin của phụ huynh, muốn xây dựng thương hiệu Đoàn Thị Điểm thì phải đổi mới. Sự đổi mới quyết định sự sống còn của nhà trường”, bà khẳng định.

Ba hướng đổi mới mang tính nền tảng được hình thành ngay từ buổi đầu. Trước hết là ngoại ngữ. Khi tiếng Anh ở bậc tiểu học chưa được coi là ưu tiên, nhà trường đã mạnh dạn đưa tiếng Anh, tiếng Pháp vào giảng dạy ngay từ lớp 1 với thời lượng vượt trội, chuẩn bị cho học sinh năng lực hội nhập từ sớm. Thứ hai là tổ chức bán trú toàn diện. Trong bối cảnh Hà Nội chưa phổ biến mô hình này, trường tổ chức cho học sinh ăn sáng, ăn trưa tại trường, giải quyết đồng thời bài toán thời gian, dinh dưỡng và sự yên tâm của phụ huynh. Thứ ba là giáo dục kỹ năng công dân toàn cầu, được hình thành sau nhiều chuyến công tác nước ngoài của bà Hiền. “Học ngoại ngữ để hội nhập thì chưa đủ, các con cần kỹ năng để sống và làm việc trong môi trường đa văn hóa”, bà nói.

Những đổi mới tiên phong ban đầu không tránh khỏi nghi ngại. Nhưng thực tiễn giáo dục đã thuyết phục phụ huynh bằng sự tiến bộ, tự tin và niềm vui học tập của học sinh. Số lượng học sinh theo học tăng dần qua từng năm. Bà Hiền vẫn nhớ những mùa tuyển sinh lớp 1, hồ sơ luôn vượt xa chỉ tiêu. “Điện thoại gọi đến quá nhiều, xin cho con, cho cháu vào học, có lúc tôi phải tắt máy”, bà kể lại, nửa vui, nửa day dứt.

Gần 30 năm trôi qua, Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm đã trở thành một trong những cơ sở giáo dục tiểu học có chất lượng hàng đầu Thủ đô, là trường tiểu học đầu tiên của Hà Nội được công nhận đạt chuẩn chất lượng cao. Tuy nhiên, với Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Thị Hiền, uy tín chưa bao giờ là lý do để tự bằng lòng. “Chất lượng giáo dục phải luôn được đặt lên hàng đầu. Với trường tư thục, càng không thể buông lỏng”, bà nhấn mạnh.

Dưới sự dẫn dắt của bà, nhà trường phát triển theo hướng giáo dục toàn diện, kết hợp tri thức - kỹ năng - nhân cách. Học sinh được rèn luyện thuyết trình song ngữ, học Toán và Khoa học bằng tiếng Anh, tham gia bơi lội, nghệ thuật, hợp xướng; được tiếp cận STEM, lập trình Scratch từ lớp 1. 100% giáo viên đạt chứng chỉ Microsoft MIE. Các chương trình giao lưu quốc tế giúp học sinh mở rộng tầm nhìn, nuôi dưỡng sự tự tin hội nhập.

Mạch ngầm nhân ái

“Nếu giáo dục chỉ tạo ra những con người giỏi giang nhưng vô cảm, thờ ơ trước nỗi đau của người khác, thì đó là một nền giáo dục thất bại”. Với nhà giáo Nguyễn Thị Hiền, đó không chỉ là một nhận định, mà là niềm tin cốt lõi mà bà kiên trì theo đuổi và xây dựng “Ngôi trường của ước mơ và lòng nhân ái”.

Bà trực tiếp khởi xướng và đồng hành cùng nhà trường trong nhiều hoạt động thiện nguyện bền bỉ. Từ ủng hộ Quỹ Bảo trợ trẻ em, Quỹ Khuyến học, hỗ trợ học sinh nghèo vùng cao, đến các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”, sẻ chia với những mảnh đời kém may mắn. Mỗi chương trình đều gửi đi thông điệp: “Sống tử tế là một năng lực cần được giáo dục từ sớm, bắt đầu từ những đồng tiền lẻ bỏ vào lợn đất, từ việc các em tự tay gói món quà nhỏ cho bạn vùng cao”.

Mỗi năm, Trường Đoàn Thị Điểm dành khoảng 1 tỷ đồng cho các hoạt động thiện nguyện. Bên cạnh đó là những chuyến đi đến vùng sâu, vùng xa, nơi học sinh còn thiếu thốn cả vật chất lẫn cơ hội học tập. Với bà Hiền, mỗi phần quà trao đi không chỉ giúp các em vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn gieo hy vọng, tiếp thêm nghị lực để các em không từ bỏ con đường đến trường. Nhà trường cũng tổ chức giao lưu với các chiến sĩ hải quân công tác tại quần đảo Trường Sa, giúp học sinh hiểu về những hy sinh thầm lặng trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Từ đó hình thành ý thức trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.

Nhiều hoạt động mang đậm dấu ấn giáo dục nhân văn được triển khai sáng tạo, tiêu biểu như chương trình “Vầng trăng yêu thương” mỗi dịp Tết Trung thu, “Nuôi lợn đất - ươm mầm ước mơ”, các hội chợ đồ chơi cũ gây quỹ từ thiện… giúp học sinh không chỉ biết cho đi, mà còn được trực tiếp trải nghiệm niềm vui sẻ chia. Ở đó, lòng nhân ái không phải là khái niệm trừu tượng, mà được hình thành từ những hành động nhỏ.

Những hạt giống nhân ái ấy đã nảy mầm trong lòng nhiều thế hệ học trò. Trần Thu Hà, hiện là bác sĩ nội trú tại một bệnh viện lớn ở Hà Nội, nhớ lại những chuyến đi thiện nguyện cùng thầy, cô thời tiểu học như một dấu mốc quan trọng của cuộc đời. “Lần đầu theo thầy, cô đến với các bạn nhỏ vùng cao, nhìn thấy các bạn thiếu thốn đủ bề, tôi chỉ nghĩ rất đơn giản: Mình muốn làm điều gì đó để giúp người khác. Cảm xúc ấy theo tôi đến khi chọn nghề y”, Hà chia sẻ.

Tinh thần nhân ái còn thấm sâu trong tập thể hơn 400 cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. “Đoàn Thị Điểm là một gia đình”, bà Hiền khẳng định. Xuất thân từ người làm công tác công đoàn, bà đặc biệt quan tâm đời sống vật chất và tinh thần của người lao động, từ chế độ lương, thưởng đến sự sẻ chia trong những thời điểm khó khăn. Nhà trường chủ động mua bảo hiểm sức khỏe cho toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên; kịp thời thăm hỏi, hỗ trợ những trường hợp ốm đau, biến cố; duy trì đầy đủ chế độ lễ, Tết, chăm lo cho con em cán bộ, giáo viên...

Văn hóa sẻ chia tạo nên một tập thể bền chặt, nơi giáo viên coi trường là mái nhà chung. Người đứng đầu được gọi thân thương là “cô”, là “bà”; học sinh nhắc đến bà bằng tất cả sự kính trọng và gần gũi.

Với bà Hiền, nguồn năng lượng lớn lao nhất không đến từ danh hiệu hay giải thưởng, mà từ tình yêu của học trò. Mỗi giờ giải lao, những tiếng gõ cửa phòng “bà Hiền” để tặng bà bức tranh mới vẽ trong giờ Mỹ thuật hay những câu hỏi ngây thơ như: “Hôm nay bà ăn sáng món gì ạ?”, “Vì sao bà ăn cơm nguội với muối vừng?”… lại khiến bà mỉm cười. Những điều nhỏ bé ấy chính là sợi dây níu giữ bà với nghề suốt bao năm qua. “Chỉ cần đến trường, gặp trẻ là tôi có thêm năng lượng. Trẻ em rất nhạy cảm với tình yêu thương, ai yêu chúng thì chúng sẽ yêu lại”, bà Hiền chia sẻ.

Nhìn lại chặng đường đã qua, điều khiến Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Thị Hiền hạnh phúc nhất là nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành. Đi nhiều nơi, bà vẫn thường gặp lại học trò Đoàn Thị Điểm đang học tập, làm việc ở khắp nơi trên thế giới. Với bà, đó là phần thưởng lớn nhất của người làm giáo dục.

Gần 30 năm, một triết lý giáo dục nhân ái đã được gieo trồng và bền bỉ nảy nở. Trong sân trường mỗi sáng thứ hai, ánh mắt dịu dàng của bà vẫn lặng lẽ dõi theo học trò - như một lời nhắc nhở rằng, giáo dục trước hết là hành trình của yêu thương và trách nhiệm.