1/ Ấn tượng ban đầu khi chúng tôi về thăm Mường Mít là những nếp nhà sàn khang trang, vững chãi có mái lợp tôn, prôximăng nằm san sát dọc trục đường bê-tông sạch sẽ. Đường nhựa, đường bê-tông được cứng hóa đến từng ngõ bản giúp cho người dân đi lại thuận tiện hơn. Nằm cách trung tâm huyện 18 km, Mường Mít có chín bản, với 481 hộ, 2.640 nhân khẩu gần 100% là đồng bào Thái.
Bí thư Đảng ủy xã Mường Mít Lường Văn Toan vẫn chưa nguôi dư âm ngày cả xã vinh dự đón tấm bằng công nhận xã hoàn thành chương trình NTM của UBND tỉnh vào tháng 12-2017: “Đến giờ này, bà con đã hiểu và coi chương trình NTM là chăm lo đến cuộc sống nhân dân, đầu tư, khuyến khích, động viên vươn lên làm chủ bản thân, làm chủ cuộc sống. Cùng động viên nhau đoàn kết phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng bản làng ngày càng giàu đẹp, văn minh”, ông Toan phấn khởi.
Xác định xây dựng NTM với người dân là chủ thể, Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện hỗ trợ các tiêu chí. Cấp ủy chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể tuyên truyền vận động nhân dân tham gia thực hiện NTM gắn với phong trào thi đua “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, đô thị văn minh”. Tạo điều kiện người dân thật sự làm chủ trong xây dựng NTM, từ đó khuyến khích, động viên nhân dân tham gia ý kiến vào quy hoạch, hiến tặng, góp đất, góp công mở rộng nâng cấp cứng hóa đường giao thông, đường nội đồng và làm nhà văn hóa.
2/ Nhớ lại những buổi đầu bắt tay vào xây dựng NTM, ông Lò Văn Tiển, bản Vè (xã Mường Mít), phân trần: “Khi nghe cán bộ xã triển khai về chương trình NTM, bà con băn khoăn, lo lắng trước các tiêu chí. Bởi bao đời nay người Thái đã quen nếp sống cũ rồi, nên có nhiều ý kiến bàn lùi, ngại đổi thay”. Trước tình hình trên, Ban chỉ đạo chương trình NTM của xã đã phối hợp Ban phát triển bản cùng với các già làng, người có uy tín trong dòng họ mở các cuộc họp, tuyên truyền, nhiều nội dung chưa hiểu, không hiểu của bà con được giải đáp, tháo gỡ. Rồi bà con đã hiểu và một lòng đồng thuận. Xã đã tổ chức 162 buổi họp tuyên truyền 8.250 lượt người về chủ trương xây dựng NTM. Đã có 16 hộ hiến 630 m² đất và 11.472 ngày công lao động tham gia làm đường giao thông, nhà văn hóa, các công trình vệ sinh môi trường.
Nhằm phát huy vai trò chủ thể và sự tham gia của cộng đồng dân cư, Ban Phát triển các bản họp và tuyên truyền, phổ biến cho người dân hiểu rõ chủ trương, cơ chế chính sách, các quyền lợi và nghĩa vụ của nhân dân dựa trên nguyên tắc: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ”. Nói cách khác, xây dựng NTM là “của dân, do dân và phục vụ lợi ích của người dân” nên nhân dân xã Mường Mít tích cực hưởng ứng bằng việc tham gia phát triển sản xuất, áp dụng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, đưa giống cây trồng mới phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu vào canh tác. Người dân nơi đây đã biết làm kinh tế nâng cao thu nhập, minh chứng qua các mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm và mỗi gia đình đều có vườn rau, ao cá. Toàn xã có 162 ha lúa với các giống mới như: Séng cù, Hương thơm số 1, Bắc thơm số 7… cho năng suất bình quân đạt 52 tạ/ha, sản lượng 1.000 tấn. Cũng nhờ làm tốt công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm; bảo vệ chăm sóc, khoanh nuôi, tái sinh rừng.
Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cộng đồng, nhiều năm nay xã trở thành địa bàn không có tệ nạn ma túy. Cùng với hệ thống chính trị được củng cố vững chắc, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được đẩy mạnh, bà con được quan tâm, chăm sóc sức khỏe, con em trong độ tuổi được đưa đến trường học hành. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 10,2%, thu nhập bình quân đầu người đạt 26 triệu đồng/người/năm.
3/ Ông Lò Văn Chài - Chủ tịch UBND xã Mường Mít khẳng định: “Mường Mít đạt chuẩn NTM hôm nay chính là thành quả của sự chung sức, đồng lòng từ hệ thống chính trị đến người dân trong nỗ lực đạt 19 tiêu chí. Nhằm duy trì, giữ vững, nâng cao chất lượng các tiêu chí và phấn đấu đến năm 2020, xã Mường Mít đạt chuẩn NTM kiểu mẫu của tỉnh”.
Chia tay Mường Mít khi những cành đào, cành lê vẫn đang khoe sắc. Không khí mùa xuân như rộn ràng, tươi vui hòa quyện với thanh âm của núi rừng Tây Bắc. Mùa xuân đang ngập tràn trong từng ngõ nhỏ, của mỗi hộ gia đình mang lại sức sống mới cho bà con nơi đây.
