Khôi phục "đất sống" cho nghệ thuật biểu diễn

NDO - BƯỚC vào giai đoạn "hậu Covid", hoạt động văn hóa nghệ thuật vẫn chưa có nhiều tín hiệu khởi sắc. Việc công chúng, giới nghề từng bước quay trở lại với rạp phim, một số triển lãm tranh, ảnh ở một số bảo tàng, triển lãm, không gian sáng tạo, hay đường sách đã được nhận ra ở mức độ "ấm áp" hơn, sống động hơn. Còn ở phía nghệ thuật biểu diễn, nhất là nhìn từ khía cạnh duy trì hoạt động gắn với nguồn lợi kinh tế để "nuôi" nghệ sĩ, diễn viên, đây quả vẫn là chỗ của những câu hỏi.
0:00 / 0:00
0:00

Cơ quan chức năng ngành nghệ thuật biểu diễn từng cùng với lãnh đạo một số đơn vị nghệ thuật bàn cách tháo gỡ khó khăn trong bão dịch, khi mà hoạt động của các nhà hát, đoàn nghệ thuật gần như đình trệ. Ngành văn hóa cũng từng khởi xướng việc đón nhận những hiến kế cho các đầu ra của hoạt động văn hóa, nghệ thuật trong và sau dịch. Một số đơn vị nghệ thuật và không ít nghệ sĩ, tác giả, nhạc sĩ đã kết nối, cùng nhau thực hiện các chương trình, tiết mục, sản phẩm nghệ thuật biểu diễn để truyền tải tới công chúng qua không gian mạng trong bối cảnh dịch bệnh… Còn trong nhiều tháng qua, với đời sống bình thường mới, dường như ngành văn hóa, nghệ thuật vẫn chưa có, chưa thể có được những điều chỉnh, ứng biến linh hoạt và sáng tạo mới mẻ để tìm lại "đất sống" cho nghệ thuật biểu diễn, mà rất quan trọng trong đó, là đời sống của các nghệ sĩ.

Đang có những cánh cửa mở cho một số lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa mà theo đó, nghệ thuật biểu diễn có thể tận dụng thời cơ, tìm kiếm cơ hội để khôi phục "đất sống" cho mình. Dễ nhận thấy nhất là hoạt động du lịch với không khí hồi phục đã sôi nổi, đông đảo và giàu sinh khí hơn. Trong xu thế đổi mới, đa dạng hóa sản phẩm du lịch để thu hút khách, thì sản phẩm văn hóa, nghệ thuật là những gợi ý độc đáo, góp phần quan trọng làm nên điểm nhấn, phong cách, hồn cốt của các tour, tuyến, những điểm đến. Cũng như vậy, hoạt động văn hóa ở các không gian công cộng được duy trì lại, cũng đặt câu hỏi cho việc phát huy hiệu quả phục vụ của nghệ thuật biểu diễn đường phố; đổi mới các tiết mục, hình thức biểu diễn nhằm đa dạng hóa các món ăn tinh thần cho công chúng. Hoặc, trước thực tế các không gian trình diễn đã mở cửa nhưng công chúng dường như vẫn còn ngần ngại trong việc mua vé, xây dựng lại và duy trì thói quen mua vé xem nghệ thuật, thì đây chính là chỗ cho những câu hỏi và câu trả lời về việc đổi mới hoạt động của đơn vị, xây dựng tác phẩm, tiết mục phù hợp, và các giải pháp truyền thông, hợp tác biểu diễn…

Nhưng có thể kết hợp, xây dựng chương trình, tiết mục nghệ thuật phục vụ du khách thế nào, liều lượng ra sao, thì còn phải có sự gặp gỡ giữa người làm du lịch và nghệ thuật, doanh nghiệp du lịch với các đơn vị, nghệ sĩ. Có thể đem nghệ thuật phục vụ quần chúng nhân dân hay các đơn vị, doanh nghiệp, địa phương hoặc phục vụ ở nhà hát với những nét độc đáo, cuốn hút mới, thì còn phải có sự gặp gỡ giữa người làm nghệ thuật với các thành phần liên quan. Và như thế, cần nỗ lực tự thân của nghệ sĩ; cần sự kiến tạo, thúc đẩy của ngành nghệ thuật biểu diễn, ngành văn hóa; cũng như cần rút kinh nghiệm rất nhiều từ những gì mới xới lên ở mức khiêm tốn thời gian trước.

Nếu không, tình thế hiện nay của biểu diễn nghệ thuật có khả năng sẽ còn trì trì, nặng nặng lâu lâu nữa. Và kéo theo đời sống khó khăn của nghệ sĩ còn là sự sa sút của nghệ thuật.