Giá thuê nhân công tăng cao
Những ngày gần đây, giá tiêu trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh Tây Nguyên gồm: Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng liên tục tăng cao từ 70.000 lên 76.000 đồng/kg, tăng gần 20.000 đồng/kg so đầu vụ thu hoạch cách đây hơn một tháng. Đây là mức giá cao nhất trong bốn năm trở lại đây và với mức giá này, người trồng tiêu đã có lãi. Tuy nhiên, hiện nay người trồng tiêu lại đối mặt với nỗi lo khan hiếm nhân công thu hoạch do nhu cầu thuê nhân công thu hái tiêu tăng cao. Trong khi đó, mấy năm qua do giá các loại nông sản chủ lực ở Tây Nguyên như cà-phê, tiêu, cao-su… giảm sâu, nên để có thu nhập ổn định hơn, nhiều người lao động ở Đắk Lắk cũng như các tỉnh Tây Nguyên đã tìm về làm công nhân trong các khu công nghiệp ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Đông Nam Bộ.
Những ngày này, về các huyện trồng tiêu trọng điểm ở Đắk Lắk như Cư M’gar, Cư Kuin, Krông Năng, Krông Búk, Ea H’leo… nhiều chủ vườn chạy đôn chạy đáo thuê nhân công thu hái tiêu nhưng nhân công rất khan hiếm, khiến nhiều nhà vườn lo lắng. Bởi, nếu tiêu chín mà không thu hái kịp sẽ tự rụng chuỗi khắp gốc, rơi hạt dẫn đến phung phí, ảnh hưởng đến sản lượng. Gia đình anh Trần Văn Hùng ở thôn Hiệp Hòa, xã Quảng Hiệp, huyện Cư M’gar có 1.500 trụ tiêu đang trong thời kỳ kinh doanh. Những năm trước đây do giá tiêu thấp, gia đình anh chỉ huy động người thân trong gia đình thu hái. Năm nay giá tiêu bất ngờ tăng cao đúng vào thời điểm thu hoạch, nên gia đình anh hết sức phấn khởi và thuê nhân công thu hái nhanh để bán chứ sợ giá lại giảm. “Mới đầu vụ, mỗi công hái tiêu được trả 170.000 đồng/ngày, nhưng hiện đã tăng lên 200.000 đồng/ngày/công mà vẫn không có nhân công để thuê. Với tình trạng này giá thuê nhân công thu hái tiêu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới”, anh Hùng cho biết.
Cạnh nhà anh Hùng, vườn tiêu của gia đình chị Nguyễn Thị Mai có gần 1.000 trụ trồng xen cây cà-phê, hiện nay nhiều trụ tiêu chuỗi đã chín khô trên cây nhưng vẫn chờ người hái. Chị Mai lo lắng nói: “Tiêu chín, rụng chuỗi xuống đen cả gốc rồi rơi vãi hạt, nhìn mà xót ruột. Hơn 10 ngày nay, tôi lặn lội khắp nơi thuê nhân công thu hái mà tìm đỏ mắt cũng không được ai để thuê”. Theo dự kiến, để thu hái xong vườn tiêu này cũng mất đến gần 100 công lao động, nhưng do không có nhân công để thuê, mấy ngày qua chỉ có người trong gia đình chị Mai thu hái. Với tình trạng này không biết bao giờ mới thu hái xong và lúc đó không biết giá tiêu có còn ở mức cao như hiện nay hay không?
Nghề nguy hiểm
Do giá thuê nhân công tăng cao nên những người đi hái tiêu thuê phấn khởi vì có thêm thu nhập để cải thiện đời sống. Chị H’Ben Kbuôr, người đi hái tiêu thuê ở buôn Pốk A, thị trấn Ea Pốk, huyện Cư M’gar tâm sự: “Ngay từ đầu vụ thu hoạch tiêu năm nay, nhất là những ngày gần đây khi giá tiêu tăng cao, nhiều người đến nhà mình thuê đi hái nhưng hai vợ chồng ưu tiên nhận lời ở mối quen biết trước. Nghề hái tiêu thuê tuy vất vả và nguy hiểm vì suốt ngày đứng ngoài trời nắng nóng và đứng hái tiêu ở độ cao 6 - 7 m, nếu không may bị té xuống thì có thể mang thương tật suốt đời, nhưng bù lại có thu nhập khá. Mỗi mùa thu hoạch tiêu ở địa phương thường chỉ kéo dài 1,5 đến hai tháng, vợ chồng mình hầu như không rảnh ngày nào. Sau mỗi vụ như thế, hai vợ chồng cũng có vài chục triệu đồng để trang trải cuộc sống”.
Theo nhiều chủ vườn tiêu, không như việc thu hái những loại nông sản khác, nhân công thu hái tiêu khá kén người. Thu hoạch tiêu cần phải tìm người biết về kỹ thuật hái và có tính cẩn thận để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người thu hái. Bởi nhiều vườn tiêu được trồng bằng trụ cây sống có độ cao đến 6 – 7 m và vào vụ thu hoạch tiêu ở Tây Nguyên thời tiết cũng thường có gió mạnh. Khi bắc thang thu hái tiêu ở độ cao 6 - 7 m, nếu nhân công không cẩn thận bị té xuống đất thì rất nguy hiểm đến tính mạng. Thực tế trong những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã có nhiều người khi thu hoạch tiêu bị té xuống đất gãy chân, tay, dập gan, phổi, thậm chí có trường hợp gãy xương sống… mang thương tật suốt đời.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk Vũ Đức Côn cho biết: Trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 33.064 ha tiêu, trong đó có 27.816 ha đang trong thời kỳ kinh doanh. Đến thời điểm này, nông dân trong tỉnh đã thu hoạch được khoảng 50% diện tích cây tiêu. Do khan hiếm nhân công nên nhiều chủ vườn chấp nhận tăng tiền thu hái nhưng hiện vẫn khó kiếm được nhân công. Bởi theo tính toán của nông dân, bình quân cứ một ha tiêu trồng xen trong vườn cà-phê thì cần từ 10 đến 12 nhân công thu hoạch mỗi ngày, trong vòng hơn 10 ngày liên tục là thu hái xong.
Giá tiêu đang tăng cao trở lại, người trồng tiêu ở Đắk Lắk cũng như các tỉnh Tây Nguyên vui mừng, phấn khởi nhưng cũng không khỏi lo lắng do khan hiếm nhân công thu hái.
