Chuyến công du quan trọng
Những ngày gần đây, Ấn Độ trở thành tâm điểm của ngoại giao kinh tế toàn cầu khi lãnh đạo EU có chuyến thăm cấp cao tới nước này nhằm thúc đẩy ký kết FTA, một thỏa thuận được kỳ vọng sẽ mang tính lịch sử sau gần hai thập kỷ đàm phán. Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EUC) Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tới Thủ đô New Delhi tham dự Hội nghị thượng đỉnh EU - Ấn Độ lần thứ 16. EUC cho hay, hội nghị thượng đỉnh lần này là dịp để tăng cường quan hệ đối tác chiến lược EU - Ấn Độ, thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực then chốt.
Trọng tâm của chuyến công du là nỗ lực hoàn tất đàm phán FTA giữa hai bên - văn kiện mà các quan chức châu Âu gọi là “mẹ của mọi thỏa thuận”. Hai bên khởi động đàm phán từ gần 20 năm trước nhưng nhiều lần đình trệ vì bất đồng về thuế quan, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như việc tiếp cận thị trường. FTA EU - Ấn Độ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng, hai bên đều muốn đa dạng hóa đối tác và giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Đại diện cấp cao EU về an ninh và đối ngoại Kaja Kallas nhận định, EU và Ấn Độ đang xích lại gần nhau vào thời điểm trật tự quốc tế dựa trên luật lệ chịu áp lực chưa từng có, do chiến tranh, cưỡng ép và sự phân mảnh kinh tế.
Theo số liệu của EU, năm 2024, kim ngạch thương mại hàng hóa EU - Ấn Độ đạt khoảng 120 tỷ euro (hơn 140 tỷ USD), tăng gần 90% trong vòng một thập kỷ. Trao đổi dịch vụ cũng đạt xấp xỉ 60 tỷ euro, phản ánh đà phát triển mạnh mẽ của quan hệ kinh tế giữa hai bên. Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới, được Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ tư toàn cầu trong năm nay. EU coi đây là thị trường tương lai then chốt, trong khi New Delhi xem châu Âu là nguồn công nghệ, vốn đầu tư và tri thức quan trọng để hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, tạo thêm việc làm. FTA EU - Ấn Độ không chỉ mở ra chương mới cho quan hệ song phương, mà còn có thể trở thành một trong những trụ cột kinh tế quan trọng của trật tự thương mại toàn cầu trong thập kỷ tới.
Hoàn tất đàm phán FTA
Thứ trưởng Thương mại Ấn Độ Rajesh Agrawal thông báo, quốc gia Nam Á và EU đã chính thức hoàn tất đàm phán FTA, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ kinh tế song phương và được đánh giá là một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới hiện nay. FTA mang tính cân bằng, hướng tới tương lai và sẽ giúp tăng cường hội nhập kinh tế của Ấn Độ với EU, dự kiến có hiệu lực trong năm tới, sau khi hoàn tất quá trình rà soát pháp lý và ký kết.
Đàm phán FTA đạt được trong bối cảnh Chủ tịch EUC Antonio Costa và Chủ tịch EC Ursula von der Leyen trân trọng được mời làm khách chính trong lễ diễu hành kỷ niệm 76 năm Ngày Cộng hòa Ấn Độ (26/1/1950 - 26/1/2026). Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi nhấn mạnh, sự hiện diện của các nhà lãnh đạo châu Âu cho thấy mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên ngày càng được củng cố.
Tiến trình đàm phán FTA EU - Ấn Độ được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi hai bên nhất trí đẩy nhanh tiến trình từ năm ngoái. Các cuộc đàm phán song phương, được nối lại vào năm 2022 sau chín năm gián đoạn, đã tăng tốc sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt thuế nhập khẩu đối với một số đối tác thương mại. Các cuộc thương lượng tập trung vào những lĩnh vực then chốt như ô-tô, thép và tiếp cận thị trường, trong đó Ấn Độ cắt giảm đáng kể thuế nhập khẩu đối với ô-tô từ EU, trong khi EU nới lỏng các rào cản thương mại đối với thép Ấn Độ.
Cao ủy Thương mại và An ninh kinh tế EU Marcos Sefcovic cho rằng, hiệp định sẽ tạo ra khu vực thương mại tự do bao phủ gần hai tỷ người tiêu dùng, mở ra cơ hội lớn cho khoảng 6.000 doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Ấn Độ. Đại diện cấp cao EU về an ninh và đối ngoại Kaja Kallas cũng khẳng định động lực mạnh mẽ trong quan hệ EU - Ấn Độ trên các lĩnh vực thương mại, an ninh và hợp tác quốc phòng.
Giới phân tích nhận định việc hoàn tất FTA không chỉ thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương mà còn nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược EU - Ấn Độ, góp phần định hình lại cấu trúc kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.
