Hiện đại hay “hại điện”?

Làn sóng tấn công mạng nhằm vào loạt siêu thị ở châu Âu mới đây đặt ra câu hỏi về mặt trái của kết nối internet vạn vật (IoT), đó là liệu những hệ thống lưu trữ tiên tiến có còn mang lại những tiện ích hay là mục tiêu của tin tặc?

Biếm họa: KENNY TOSH
Biếm họa: KENNY TOSH

Từ một sự cố kỹ thuật tưởng chỉ là chuyện của ngành bán lẻ, chuỗi tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh tại các siêu thị châu Âu đang trở thành vấn đề an ninh khẩn cấp của Liên minh châu Âu (EU). Ủy ban châu Âu (EC) tuyên bố, sẽ đánh giá khả năng chống chịu của các siêu thị trước các cuộc tấn công mạng, sau khi tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục cửa hàng ở hàng loạt quốc gia EU bị tin tặc tấn công, đẩy nhiệt độ lưu trữ lên hàng chục độ C khiến nhiều tấn thực phẩm hư hỏng.

Các vụ tấn công trong những ngày gần đây đã ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở ít nhất 9 quốc gia châu Âu, gồm Bỉ, Estonia, Phần Lan, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Thụy Điển. Ước tính, hơn 100 cửa hàng tại nhiều nước châu Âu gặp sự cố trong ngày 2/11. Mới đây nhất, Đức và Hy Lạp cũng ghi nhận sự cố tương tự. Chưa hết, tấn công mạng còn nhằm vào các kho lạnh lưu trữ nguồn máu hiến tặng tại Pháp. France24 cho hay, các kho lạnh, nơi lưu trữ các mẫu máu cũng như các túi huyết tương dùng cho việc truyền máu và sản xuất thuốc, đã bị cài đặt lại nhiệt độ lên tới 110oC thay vì mức âm 30oC tiêu chuẩn.

Theo Reuters, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp và Thực phẩm Christophe Hansen cho biết, các vụ việc sẽ được đưa ra thảo luận tại Hội đồng An ninh của EC. Cơ chế này do Chủ tịch EC Ursula von der Leyen thành lập tháng 3/2025, quy tụ toàn bộ các ủy viên để xử lý các mối đe dọa đối với an ninh của EU. Nội dung thảo luận sẽ tập trung vào phương án dự phòng của các nhà bán lẻ và tốc độ ứng phó khi xảy ra gián đoạn. Thời điểm họp chưa được ấn định, song theo một quan chức EU, Chánh Văn phòng Các ủy viên đã thống nhất rằng, cuộc họp cần diễn ra sớm.

Tuy an ninh lương thực hiện chưa bị đe dọa, song các vụ việc đã gây lãng phí thực phẩm, thiệt hại kinh tế cho nhà bán lẻ và ảnh hưởng đến nguồn hàng phục vụ người tiêu dùng. Đó là chưa kể các lĩnh vực như giao thông hay viễn thông có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.

Theo Giáo sư Charles Cuvelliez, chuyên gia an ninh mạng thuộc Trường Bách khoa Brussels (ULB), các thiết bị công nghiệp như hệ thống làm lạnh được kết nối internet đang tạo ra lỗ hổng để tin tặc lợi dụng. Bởi thế, chưa chắc những hệ thống lưu trữ hiện đại sẽ an toàn trong kỷ nguyên số hóa.