Theo TS Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Chính sách công và quản lý Đại học Fulbright, ngoại trừ tháng 3, tỷ giá các tháng còn lại trong nửa đầu năm 2020 hầu như không có biến động. Cùng các giải pháp của NHNN, việc dự trữ ngoại hối ở mức cao đã đưa đến sự tự tin trong điều hành, giúp tỷ giá dần ổn định trở lại. NHNN chưa phải bán ngoại tệ để can thiệp thị trường. Theo đó, tỷ giá trung tâm tăng 0,32%; tỷ giá mua/bán của ngân hàng thương mại (NHTM) tăng 0,3%; tỷ giá giao dịch bình quân liên NH tăng 0,16%.
Thực tế, thị trường ngoại hối (TTNH) trong quý II - 2020 có xu hướng ổn định trở lại sau giai đoạn căng thẳng đột ngột vào cuối tháng 3. Từ mức đỉnh 23.650 đồng/USD, tỷ giá đã giảm nhanh và dao động ở mức 23.200 đồng/USD vào thời điểm cuối tháng 6. Trên thị trường tự do, tỷ giá giao dịch cũng hạ nhiệt về mức 23.190 - 23.220 đồng/USD, qua đó thu hẹp mặt bằng giá giữa hai thị trường trở về mức tương đương.
Trái ngược tình hình bất lợi tại nhiều quốc gia do tác động của dịch Covid-19, Việt Nam vẫn duy trì được cân đối cung - cầu ngoại tệ ở trạng thái tích cực trong quý II - 2020 với mức thặng dư ước tính vào khoảng 500 - 800 triệu USD. Đáng chú ý, cán cân thương mại ghi nhận mức xuất siêu khoảng 500 triệu USD, cho dù kim ngạch xuất nhập khẩu giảm mạnh khoảng 9% so cùng kỳ năm 2019. Bên cạnh đó, giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt khoảng 4,8 tỷ USD, chỉ giảm khoảng 4% so kết quả năm 2019; hoạt động mua bán, tăng vốn của các nhà đầu tư nước ngoài diễn ra khá sôi động, góp phần bổ sung tích cực cho nguồn cung ngoại tệ trong nước, tiêu biểu như giao dịch mua bán vốn của Vinhomes (ước tính khoảng 650 triệu USD).
Trên thị trường ngoại hối, USD giảm khá mạnh (khoảng 3%) vào giai đoạn cuối tháng 5, do tâm lý lo ngại về dịch bệnh giảm bớt đến từ những biện pháp đối phó mạnh tay tại nhiều quốc gia trên thế giới. Diễn biến của USD cùng với căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc hạ nhiệt cũng giúp tỷ giá USD/CNY ổn định trở lại trong biên độ khoảng 7 - 7,1; qua đó phần nào giảm bớt áp lực cho thị trường trong nước giai đoạn vừa qua.
Đánh giá cao kết quả chính sách điều hành tỷ giá ổn định và nhất quán của NHNN, Phó Tổng giám đốc VIB Lê Quang Trung cho rằng, yếu tố căn bản tạo nên bước giảm “ngoạn mục” của tỷ giá trong quý II đến từ chính nền tảng cân đối cung - cầu ổn định và tâm lý vững vàng của thị trường trong nước.
Một chuyên gia tài chính - NH cũng nhận định, tâm lý vững vàng của thị trường trong trong nước đóng vai trò là bệ đỡ quan trọng cho sự ổn định của tỷ giá trong giai đoạn vừa qua. Kết quả phòng, chống dịch trong nước thành công, triển vọng lạc quan trong thu hút FDI cùng niềm tin vào chính sách điều hành của NHNN là những yếu tố then chốt góp phần tạo lập trạng thái vững chãi hiếm có cho tâm lý thị trường, khiến xu hướng găm giữ ngoại tệ (vốn thường là yếu tố gây áp lực lớn lên tỷ giá) chưa xuất hiện trở lại.
Theo TS Nguyễn Xuân Thành, tính đến giữa tháng 7-2020 so thời điểm 31-12-2019, tỷ giá VND biến động trong khoảng 0,1 - 0,3% so USD. Trong khi đó, các đồng tiền khác, đặc biệt trong khu vực ASEAN, đều mất giá mạnh so USD như SGD giảm (-) 3,26%, THB -3,87%, MYR -4,4%, KRW -2,44%, CNY -1,55%... Các nước trong khu vực ASEAN để đồng tiền của mình mất giá với kỳ vọng chủ động tài chính, bơm mạnh tiền vào nền kinh tế, cùng với đó là giữ cạnh tranh cho xuất khẩu.
Một nghiên cứu của Ban Kinh doanh vốn và tiền tệ BIDV nhận định, trong quý III - 2020, TTNH trong nước dự kiến duy trì ổn định khi các yếu tố hỗ trợ trong quý II tiếp tục thuận lợi. Theo đó, tỷ giá có thể trong xu hướng đi ngang với biên độ 23.180 - 23.200 đồng/USD. Dự kiến trong quý III, thanh khoản USD liên NH sẽ duy trì xu hướng ổn định với lãi suất bình quân quanh mức 0,1 - 0,3%/năm kỳ hạn qua đêm - 1 tuần và 1 - 1,2%/năm với kỳ hạn 1 - 3 tháng khi các yếu tố tác động nhìn chung chưa có nhiều thay đổi so quý II - 2020. Nguyên nhân đến từ dự báo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) sẽ duy trì lãi suất cơ bản ở mặt bằng thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Mỹ. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), kinh tế Mỹ trong năm 2020 dự kiến tăng trưởng âm 8% dưới tác động của dịch bệnh. Thặng dư tài khoản vãng lai dự kiến sẽ duy trì trong năm 2020 ở mức 2,6% GDP. Áp lực đến từ bên ngoài thấp trong bối cảnh các NHT.Ư trên thế giới “nới lỏng” chính sách tiền tệ, dự trữ ngoại hối được cải thiện sẽ hỗ trợ sự ổn định của tiền đồng, nên dự báo tỷ giá cuối năm nay sẽ nằm trong khoảng 23.300 - 23.600 đồng/USD.
Ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Giám đốc Nghiên cứu phát triển của Công ty Chứng khoán SSI cho rằng, trong những tháng tới, nhiều khả năng tỷ giá sẽ đi ngang. Trong kịch bản xấu, nếu diễn biến dịch bệnh vẫn khó kiểm soát có thể kéo theo sự lên giá của đồng USD trên toàn cầu. Ngoài ra, căng thẳng Mỹ - Trung Quốc leo thang và kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ đồng CNY mất giá, từ đó tạo áp lực nhất định lên VND. Tuy nhiên, với sự hậu thuẫn nguồn cung ngoại tệ hiện tại, mức mất giá của VND so USD trong năm nay cũng sẽ không vượt quá mức đỉnh tháng 3-2020 là 2%.
