Đứng dậy và tiếp tục con đường

Chiến thắng 2-0 trước Uzbekistan đã đưa các cô gái Philippines trở thành đại diện Đông Nam Á duy nhất giành vé tham dự World Cup nữ 2027. Trong khi đó, bóng đá nữ Việt Nam giờ đang ngụp lặn trong giai đoạn chuyển giao đầy khó khăn.

Bóng đá nữ Việt Nam cần chú trọng hơn vào công tác đào tạo trẻ và phát triển phong trào ở các địa phương.
Bóng đá nữ Việt Nam cần chú trọng hơn vào công tác đào tạo trẻ và phát triển phong trào ở các địa phương.

Thách thức thời kỳ chuyển giao

Đội tuyển nữ Việt Nam, với hiệu số -4, đã bị loại ở vòng bảng Asian Cup 2026, đồng thời lỡ hẹn với tấm vé tham dự World Cup. Không khó để lý giải nguyên nhân thất bại. Đội tuyển nữ Việt Nam có độ tuổi trung bình 27,8 - cao nhất tại vòng chung kết Asian Cup 2026.

Phần lớn các trụ cột như Huỳnh Như, Bích Thùy, Kim Thanh... đã bước sang phía bên kia sườn dốc sự nghiệp. Hạn chế về thể lực và sức mạnh đã bộc lộ rõ khi phải đối đầu những đối thủ trẻ trung, đặc biệt dưới thời tiết nắng nóng gần 40 độ C ở Australia. Tinh thần nhiệt huyết cùng sự dạn dày kinh nghiệm không thể bù đắp cho sự thiếu hụt về tốc độ hay thể lực. Đó là quy luật đầy nghiệt ngã nhưng hiển nhiên của cuộc sống.

Đã lâu rồi, người hâm mộ Việt Nam không còn được chứng kiến những bước chạy thanh thoát cùng động tác dứt điểm chuẩn xác như của Huỳnh Như hay Hải Yến thời kỳ đỉnh cao. Dù Bích Thùy được kéo vào giữa thi đấu như giải pháp tình thế, cầu thủ này không có thể hình lẫn sở trường phù hợp với vị trí tiền đạo.

Ở hàng phòng ngự, đội tuyển nữ cũng chưa tìm được gương mặt thay thế đàn chị Chương Thị Kiều sau khi cầu thủ này gặp chấn thương nặng. Vị trí thủ môn của Kim Thanh cũng tồn tại nỗi lo tương tự.

Tre đã già, nhưng...

Dù Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã xây dựng Chiến lược phát triển bóng đá nữ Việt Nam giai đoạn 2024-2027 như bước đệm để hiện thực hóa mục tiêu lớn. Thế nhưng, thất bại mới nhất ở vòng chung kết Asian Cup 2026 ngay lập tức ảnh hưởng phần nào đến những mục tiêu đề ra.

Thực tế, thành công trong quá khứ được xây dựng từ lứa thế hệ cầu thủ tài năng. Muốn duy trì vị thế tương lai, việc trẻ hóa lực lượng và xây dựng lớp tài năng kế cận đang trở thành nhiệm vụ vô cùng cấp bách. Bởi, vấn đề của bóng đá nữ không chỉ nằm ở sự xuống dốc của lứa đàn chị, mà những Thanh Nhã hay Vạn Sự, dù thi đấu bùng nổ ở nhiều thời điểm, vẫn chưa đủ độ chín, cũng như khả năng để bước lên gánh vác trách nhiệm ở những sân đấu lớn.

Như Huấn luyện viên Mai Đức Chung nhận định, muốn bóng đá nữ phát triển bền vững, chúng ta phải biết chăm chút, nâng đỡ và đầu tư nhiều hơn nữa, nhất là từ trong trường học và ở các địa phương. Chúng ta cần chú trọng hơn nữa tới công tác đào tạo trẻ và phát triển phong trào. Chỉ khi phong trào mạnh lên, thành tích của đội tuyển quốc gia mới có thể được cải thiện.

Khi nhìn vào những nền bóng đá nữ đang phát triển mạnh thời gian gần đây như Philippines, Đài Loan (Trung Quốc) hay Uzbekistan, họ luôn chú trọng cải thiện giải đấu trong nước, xây dựng lực lượng cho những mục tiêu lớn. Việc lựa chọn cầu thủ cũng hướng đến những cá nhân có tầm vóc tốt, kết hợp với kỹ thuật. Đây là những yếu tố giúp họ tự tin chinh phục những đấu trường lớn.

Đi tìm “vị thuyền trưởng” mới

Những năm qua, VFF đã rất quan tâm đầu tư cho lứa cầu thủ nữ. Những chuyến tập huấn dài ngày tại Nhật Bản hay Trung Quốc, giúp họ cọ xát với nhiều đối thủ mạnh. Những ngày tập luyện xuyên Tết, nhằm hướng tới mục tiêu chinh phục World Cup, cho thấy sự quyết tâm, trên nền bản kế hoạch chuẩn bị dài hơi. Song, đầu tư và hiệu quả là hai câu chuyện không phải lúc nào cũng song hành.

Dẫu vậy, VFF cần thẳng thắn nhìn nhận thực tế rằng, không thể cứ trông đợi vào những tài năng đã luống tuổi. Nhớ lại thời điểm Trần Thị Thu đá hỏng quả phạt đền quyết định ở trận chung kết SEA Games 33, ống kính máy quay truyền hình đã nhanh chóng bắt trọn biểu cảm của Huấn luyện viên Mai Đức Chung. Không bực mình, cũng chẳng than trách. Đó chỉ là một sự bình thản sau quãng thời gian hơn 20 năm gắn bó với biết bao thăng trầm.

Với thầy Chung, dấu ấn của ông không chỉ nằm ở bề dày thành tích, mà còn đó sự nhẫn nại, đức hy sinh, khả năng giữ lửa nhiệt huyết cũng như cách vun đắp niềm tin chiến thắng cho các học trò. Sau biết bao cống hiến, Huấn luyện viên Mai Đức Chung cần được VFF tri ân, thay vì liên tục “cầu cứu” từ năm này qua năm khác. Nếu muốn, Liên đoàn hoàn toàn có thể mời ông giữ vai trò cố vấn trong đội ngũ xây dựng chiến lược phát triển.

Hiện tại, Huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc là ứng cử viên tiềm năng thay thế thầy Chung. Ông Phúc từng làm trợ lý khi đội tuyển tham dự ASIAD 19. Ngoài ra, cựu danh thủ Văn Thị Thanh, Huấn luyện viên Phan Thị Anh Đào hay Đoàn Thị Kim Chi... cũng là những ứng viên giàu tiềm năng ■

Trong bối cảnh bóng đá nữ Việt Nam vẫn xác định hướng đến mục tiêu cạnh tranh vé dự World Cup, khả năng VFF tìm kiếm thầy ngoại cũng là phương án hợp lý nếu các lựa chọn trong nước chưa đáp ứng yêu cầu.