“Ngấm đòn” lạm phát
Ngày 28/12, Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghiệp cao-su Việt Nam (mã chứng khoán: GVR) ra Nghị quyết về việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm 2022 của Tập đoàn. Theo đó, doanh thu hợp nhất của cả tập đoàn được điều chỉnh còn 28.280 tỷ đồng, giảm 5% so với kế hoạch đã giao là 29.707 tỷ đồng. Riêng công ty mẹ phải giảm chỉ tiêu doanh thu tới 20%, từ 4.460 tỷ đồng còn 3.580 tỷ đồng.
Tương ứng với điều chỉnh giảm doanh thu, Hội đồng quản trị GVR cũng điều chỉnh giảm lợi nhuận sau thuế của cả tập đoàn về còn 3.880 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế công ty mẹ còn 1.210 tỷ đồng; giảm lần lượt 73% và 53% so với kế hoạch được giao.
Trước đó, GVR công bố báo cáo tài chính quý III/2022 với lãi trước thuế gần 1.181 tỷ đồng, giảm 29% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất kể từ quý II/2020. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 835 tỷ đồng, giảm gần 33% so với quý III năm ngoái.
Lãnh đạo công ty cho biết, giá dầu cao, lạm phát tăng cao đã tạo ra những thách thức cho kinh tế thế giới và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, khí hậu diễn biến cực đoan, bệnh hại trên cây cao-su, cơ chế chính sách chưa đồng bộ, lao động thiếu ổn định, chi phí sản xuất tăng, yếu tố đầu vào tắc nghẽn... đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của GVR.
Tương tự, tại Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã HBC), doanh nghiệp đặt kế hoạch 2022 khá lạc quan với doanh thu 17.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 350 tỷ đồng, lần lượt tăng 54,1% và 262% so với mức thực hiện năm 2021. Tuy nhiên, kết thúc chín tháng đầu năm, HBC chỉ ghi nhận 10.904,5 tỷ doanh thu và 61 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, còn cách rất xa mục tiêu cả năm.
Trong năm 2022, ai cũng nhìn thấy rõ ngành xây dựng gặp nhiều khó khăn vì giá sắt, thép, vật liệu xây dựng tăng cao do lạm phát. Tại Hòa Bình, chi phí lãi vay chín tháng đầu năm lên tới 357,6 tỷ đồng, tăng 60,8% so với cùng kỳ đã “bào mòn” đáng kể lợi nhuận của công ty.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, “đòn” lạm phát đánh mạnh nhất vào hoạt động sản xuất, kinh doanh qua việc suy giảm đơn hàng. Nguyên nhân là cuộc xung đột Nga - Ukraine và lạm phát tăng cao ở Mỹ và châu Âu đã khiến các quốc gia này thắt chặt chi tiêu để chống lại lạm phát.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, hiện là thời điểm rất khó khăn của doanh nghiệp ngành này. Nghịch lý ở chỗ vào quý I/2022, các doanh nghiệp trong ngành nhận được nhiều đơn hàng đến quý II, quý III nhưng lại thiếu lao động, hoặc lao động nhảy việc, nghỉ việc. Đến nay, khi doanh nghiệp đã tuyển đủ lao động cho sản xuất thì việc giảm chi tiêu các thị trường khiến cho việc sản xuất, xuất khẩu bị chững lại.
Thậm chí, tờ Bloomberg mới đây đưa tin, Công ty CP Sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu Bình Thạnh - GILIMEX (mã GIL) đã đâm đơn kiện hãng thương mại điện tử Mỹ Amazon với cáo buộc Amazon đột ngột thu hẹp các đơn đặt hàng khiến nhà sản xuất này gánh chịu tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và nguyên liệu thô.
Theo Bộ phận nghiên cứu của Công ty chứng khoán Mirae Asset Vietnam, 85% doanh thu xuất khẩu của Gilimex đến từ Amazon, với các đơn đặt hàng trị giá 146,6 triệu USD vào năm 2021. Do doanh thu bán hàng cho Amazon chiếm tỷ trọng lớn nên khi Amazon giảm nhu cầu đột ngột, doanh thu quý III/2022 của GIL đã giảm 66% so với cùng kỳ năm 2021.
Một đối tác gia công cho Gilimex là Garmex Sài Gòn (GMC) cũng bị liên đới, doanh thu đang từ hàng trăm tỷ đồng xuống vỏn vẹn 11 tỷ đồng trong quý III/2022.
Ngày 1/12, Công ty dịch vụ tài chính Mỹ S&P Global công bố báo cáo Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 11/2022 với kết quả 47,4 điểm; thấp hơn 3,2 điểm so với con số 50,6 điểm của tháng 10, đánh dấu việc PMI của Việt Nam chính thức rớt xuống dưới ngưỡng trung tính 50 điểm.
Bình luận về điều này, TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam nhận định, chỉ số PMI giảm phản ánh tình trạng đơn đặt hàng của các nhà sản xuất Việt Nam và các nhà sản xuất tại quốc gia mà Việt Nam xuất khẩu hàng hóa có sự suy giảm, từ đó các nhà sản xuất dự báo trong ngắn hạn, sản xuất sẽ chậm lại, hàng tồn kho tăng, thời gian giao hàng kéo dài và doanh nghiệp sẽ buộc phải thu hẹp quy mô, sa thải bớt nhân công nếu tình hình không được cải thiện.
Ông Bình nói rằng, nguyên nhân chủ yếu đến từ lạm phát toàn cầu và nền kinh tế Việt Nam bắt đầu “ngấm” sự chậm lại của tăng trưởng kinh tế thế giới do lạm phát.
Kỳ vọng vượt khó trong năm 2023
Ngày 14/12, ông Lê Viết Hải rời ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị HBC để đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tập đoàn. Cùng với đó, HBC lập tổ công tác đặc biệt để tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ông Hải cho biết, HBC đang nỗ lực vượt khó bằng các giải pháp tái cấu trúc để thích ứng với thị trường.
Tình hình khó khăn nhưng lãnh đạo HBC vẫn kiên định mục tiêu đưa doanh nghiệp cán mốc lợi nhuận 1 tỷ USD vào năm 2032 với các dự báo lạc quan về sự cạnh tranh rất cao về chuỗi cung ứng xây dựng và dịch vụ liên quan tới xây dựng tại Việt Nam; cùng với sự tự tin của HBC về năng lực nhà thầu và nguồn nhân lực xây dựng.
Báo cáo phân tích mới đây của Công ty Chứng khoán VNDIRECT cũng nhận định, ngành xây dựng sẽ phục hồi nhờ chính sách đẩy mạnh đầu tư công (sẽ có 793.000 tỷ đồng vốn đầu tư công được giải ngân trong năm 2023), giá nguyên vật liệu đang điều chỉnh sau khi Chính phủ cấp phép khai thác cho các mỏ mới và giá vật liệu xây dựng như sắt thép, xi-măng, đá xây dựng sẽ giảm trong năm tới.
Đại diện Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho hay, vượt qua những biến động khó dự báo về cuối năm, Vinatex đang bằng mọi biện pháp giữ được việc làm, đơn hàng, khách hàng để giữ vững kết quả sản xuất, kinh doanh trong năm. Để tăng khả năng cạnh tranh, vị lãnh đạo cho rằng, doanh nghiệp may mặc Việt Nam cần ưu tiên khả năng cung ứng trọn gói, sản xuất được cả sợi, vải và may; tiên phong sản xuất sản phẩm xanh, sản phẩm tái chế để thúc đẩy xuất khẩu sang các nước châu Âu.
Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam thông tin, Hiệp hội đang thống kê để có hướng hỗ trợ doanh nghiệp; trong đó tập trung vào những doanh nghiệp có lượng đơn hàng giảm nhiều, ảnh hưởng đến công nhân lao động.
Chia sẻ về giải pháp, TS Lê Duy Bình cho rằng, tình trạng đơn hàng của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam sẽ được cải thiện khi kinh tế thế giới phục hồi, kỳ vọng điều này sẽ diễn ra vào quý II/2023. Để chủ động khắc phục sự giảm tốc của đơn hàng xuất khẩu tại những thị trường truyền thống, ông Bình gợi ý doanh nghiệp nên chú trọng thị trường nội địa và mở rộng sang các thị trường mà Việt Nam vừa ký Hiệp định EVFTA, CPTPP như Anh, Canada, Peru, Mexico…
Trong khi đó, bà Nguyễn Hoài Phương, Giám đốc Đầu tư, Quỹ đầu tư VnCapital nhận định, năm 2023 tuy vẫn còn khó khăn do tiêu dùng và xuất khẩu chậm lại, rủi ro vẫn còn; song không phải là không có những yếu tố thuận lợi. Cụ thể, theo bà Phương, đầu tư công được đẩy mạnh, Trung Quốc nới lỏng giãn cách và sự hạ nhiệt của lãi suất giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn sẽ là những yếu tố hỗ trợ cho nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam vượt qua khó khăn.
