Tuần rồi, tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HoSE) đã diễn ra buổi hội thảo khởi động “Cuộc bình chọn Doanh nghiệp niêm yết 2026” (VLCA 2026), đánh dấu năm thứ 19 sự kiện được tổ chức. Hội thảo đã tập trung rất sâu vào việc công bố các tiêu chí bình chọn, được thực hiện bởi các chuyên gia đến từ nhiều tổ chức uy tín như VIOD, IFC, ACCA, bốn hãng kiểm toán lớn (Big4)… Quy trình chấm giải báo cáo thường niên sẽ được thực hiện như sau: VIOD (Viện thành viên HĐQT VN) chấm sơ khảo. Trên cơ sở đề cử của HoSE và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), ban tổ chức lại mời Big4 soát xét kết quả. Sau đó, Hội đồng bình chọn lựa chọn báo cáo đạt giải theo từng nhóm ngành.
Như vậy, những báo cáo được chọn lựa không chỉ là đúng, đủ, đẹp mà còn phải có ý tưởng và phù hợp nhiều thông lệ, tiêu chuẩn. Báo cáo thường niên (BCTN) của Tập đoàn Bảo Việt (BVH) từng đạt nhiều giải cao tại VLCA trong nhiều năm qua, khi tham gia các cuộc bình chọn quốc tế cũng đạt nhiều giải thưởng. Nghĩa là các tiêu chuẩn, thông lệ để đánh giá báo cáo của DN niêm yết tại Việt Nam cũng đều theo quốc tế và ngày càng nhiều DN đạt được, đồng nghĩa mức độ minh bạch càng được củng cố.
Chuyên gia kiểm toán Bùi Đăng Bảo nhận xét: Tôi thấy các báo cáo, đặc biệt là BCTN được giải cao không chỉ đơn thuần mang tính “báo cáo” hay “công bố thông tin” mà đang hướng đến việc kể những câu chuyện của doanh nghiệp. Đặc biệt, có những báo cáo có thể khiến người đọc cảm nhận được “hơi thở” DN. Như vậy, VLCA cũng giống như một bộ lọc cổ phiếu (CP), mà ở đây là sự minh bạch, khả năng bảo đảm lợi ích cổ đông, trách nhiệm xã hội… Nếu CP được nhiều công ty chứng khoán khuyến nghị mua có thể cho thấy tiềm năng của mình thì các DN đạt giải VLCA cho thấy nỗ lực minh bạch cũng như nâng cao chất lượng công bố thông tin… Điều này một mặt củng cố giá trị của DN hay của CP, đồng thời cũng giúp NĐT giảm được rủi ro trong lựa chọn CP.
Nhìn lại quá trình thực hiện BCTN của nhiều DN khoảng 10-15 năm trước cũng sẽ thấy những sự thay đổi đáng kể. Thời điểm đó, những DN thiết lập một “team” chuyên biệt để thực hiện các loại báo cáo đã được xem là bước tiến đáng kể. Hiện nay, cách làm này đã phổ biến nhưng câu chuyện không chỉ là lập báo cáo để… báo cáo nữa. Theo thời gian, thông tin của DN sẽ nhiều hơn, yêu cầu về công bố thông tin cũng cao hơn. Nếu không đầu tư thì BCTN chỉ mang tính chất nhắc lại những thông tin đã công bố. BCTN, báo cáo phát triển bền vững phải cho thấy được chiến lược, tầm vóc của DN cũng như khả năng thực thi của DN, vừa “kể chuyện hay” đồng thời phải thực thi tốt. Và DN hiện nay cũng sẽ phải có trách nhiệm hơn với chiến lược, kế hoạch của mình vì báo cáo càng chi tiết, sẽ càng bị soi kỹ hơn. Làm tốt đương nhiên sẽ được đánh giá cao, nhưng chỉ cần một chút lơ là thì sẽ “mất điểm” trong mắt nhà đầu tư. Nếu xem các loại báo cáo của DN là một tài nguyên thì cả DN, nhà đầu tư sẽ có cách khai thác, sử dụng hợp lý nhất có thể.